Tập 2. Người bình thường coi trong vòng 1 phút biết ngay là scam, tại sao FB không biết?
Sau khi FB đăng video này CĐM vạch trần và phản ứng dữ dội:
Nhiều người thắc mắc: một quảng cáo đầu tư mạo danh VTV, gán phát ngôn cho người nổi tiếng, hứa hẹn lợi nhuận “an toàn”, người xem bình thường chỉ cần lướt qua là thấy vô lý ngay. Vậy tại sao Facebook – một tập đoàn công nghệ lớn – lại cho rằng họ “không biết” đây là lừa đảo mà vẫn đăng?
Câu trả lời nằm ở cách đánh giá. Người dùng nhìn nội dung bằng kinh nghiệm đời sống, bằng những lọc lừa mà họ đã trải qua: VTV không đi dạy kiếm tiền, người nổi tiếng không công khai “bí mật làm giàu”, kêu gọi nộp tiền vào là chuyện đáng ngờ và đầu tư thì không có chuyện chắc thắng.... Chỉ cần những hiểu biết tối thiểu đó là đủ nhận ra có vấn đề.
Facebook thì không đánh giá theo kiểu này. Họ không hỏi “nội dung này có hợp lý không”, mà chỉ hỏi “nó có vi phạm rõ ràng điều khoản kỹ thuật nào không”. Nếu không có dấu hiệu vi phạm cụ thể, quảng cáo vẫn được cho chạy, dù bản chất rất đáng ngờ.
Điểm quan trọng cần nhấn mạnh là đây không phải bài đăng cá nhân, mà là quảng cáo có tài trợ. Tức là người chạy quảng cáo trả tiền, Facebook duyệt trước, rồi chủ động phân phối video đó đến hàng loạt người dùng. Trong trường hợp này, Facebook không còn là “nền tảng trung gian” thụ động, mà là bên thu lợi trực tiếp từ việc lan truyền nội dung độc hại.
Vì vậy, việc Facebook nói “không biết” không phải là do thiếu khả năng phân tích nhận diện, mà do cách hệ thống được thiết kế để tránh phải thừa nhận trách nhiệm, nhất là khi được tài trợ. Người dân nhìn ra trong một phút vì họ dùng logic đời sống. Facebook thì vận hành theo logic quy mô và doanh thu, nơi những điều “vô lý hiển nhiên” không được coi là tiêu chí đánh giá.
Cảnh báo: những quảng cáo kiểu này thường nhắm vào người lớn tuổi hoặc người ít kinh nghiệm công nghệ. Chỉ cần để lại số điện thoại hoặc bấm link, nạn nhân có thể bị dụ nạp tiền và rất khó lấy lại. Mọi người nên cảnh giác và nhắc nhở người thân, đặc biệt khi thấy quảng cáo gắn logo báo chí, người nổi tiếng và lời hứa lợi nhuận.
Nói gọn lại, và cũng là điểm mấu chốt của vấn đề:
Ở đây, Facebook biết mô hình quảng cáo này đầy rủi ro 👉 Nhưng vẫn cho chạy quảng cáo, thu tiền tài trợ 👉Không trực tiếp lừa, nhưng tiếp tay loan truyền tin lừa 👉 Hậu quả: người dân nhẹ dạ bị mất tiền, còn FB vô can?
Khi một nền tảng thu tiền để phân phối một nội dung mà xã hội bình thường chỉ cần một phút để nhận ra là lừa đảo, thì “không biết” không còn là sự thật khách quan, mà là một chiến lược né tránh trách nhiệm, như thể "sống chết mặc bay tiền thầy bỏ túi".
MS