FW: anka (simurg- devlet kuşu) kuşunun hikayesi
Muzaffer ALACAOGULLARI
Date: Wed, 31 Oct 2012 13:28:47 +0000
Rivayet olunur ki, ku�lar�n h�k�mdar� olan Simurg Anka, Bilgi A�ac�'n�n dallar�nda ya�ar ve her �eyi bilirmi�...
Ku�lar Simurg'a inan�r ve onun kendilerini kurtaraca��n� d���n�rm��. Ku�lar d�nyas�nda her �ey ters gittik�e onlar da Simurg'u bekler dururlarm��. Ne var ki, Simurg ortada g�r�nmedik�e ku�kulan�r olmu�lar ve sonunda umudu kesmi�ler.
Derken bir g�n uzak bir �lkede bir ku� s�r�s� Simurg'un kanad�ndan bir t�y bulmu�. Simurg'un var oldu�unu anlayan d�nyadaki t�m ku�lar toplanm��lar ve hep birlikte Simurg'un huzuruna gidip yard�m istemeye karar vermi�ler.
Ancak Simurg'un yuvas�, etekleri bulutlar�n �zerinde olan Kaf Da��'n�n tepesindeymi�. Oraya varmak i�in yedi dipsiz vadiyi a�mak gerekirmi�. Ku�lar, hep birlikte g��e do�ru u�maya ba�lam��lar. Yorulanlar ve d��enler olmu�.
�nce B�lb�l geri d�nm��, g�le olan a�k�n� hat�rlay�p;
papa�an o g�zelim t�ylerini bahane etmi�(oysa t�yleri y�z�nden kafese kapat�l�rm��);
Kartal; y�kseklerdeki krall���n� b�rakamam��;
bayku� y�k�nt�lar�n� �zlemi�,
bal�k��l ku�u batakl���n�.
Yedi vadi �zerinden u�tuk�a say�lar� gittik�e azalm��.
Ve nihayet be� vadiden ge�tikten sonra gelen Alt�nc� Vadi "�a�k�nl�k" ve sonuncusu Yedinci Vadi "yokolu�"ta b�t�n ku�lar umutlar�n� yitirmi�... Kaf Da��'na vard�klar�nda geriye otuz ku� kalm��.
Simurg'un yuvas�n� bulunca �grenmi�ler ki;
"S�MURG ANKA - Otuz Ku�" demekmi�.
Onlar�n hepsi Simurg'mu�. Her biri de Simurg'mu�. Simurg Anka'y� beklemekten vazge�erek, �a�k�nl�k ve yokolu�u da ya�ad�ktan sonra bile u�may� s�rd�rerek, kendi k�llerimiz �zerinden yeniden do�abilmek i�in kendimizi yakmad�k�a, her birimiz birer Simurg olmay� g�ze almad�k�a batakl���m�zda, t�neklerimizde ve kafeslerimizde ya�amaktan kurtulamayaca��z.
�imdi kendi g�ky�z�nde u�mak zaman�d�r...
------------------------------------------------------------------------
Anka edebiyat ve tasavvufta yer alan efsanevi ku�. Araplar�n anka, �ranl�lar�n simurg ad�n� verdikleri ku�, T�rk�ede her iki �ekliyle birlikte z�mr�d�anka ve h�ma yahud umay olarak adland�r�l�r. Efsanelere g�re Kafda��n�n tepesinde direkleri abanoz, sandal ve �d a�ac�ndan yap�lm�� k��ke benzer bir yuvada ya�ar. Ba��, yass� burunlu y�rt�c� bir hayvan ba�� gibidir. C�ssesi �ok b�y�k olup, u�tu�u zaman hava karar�r. U�arken sel sesine veya g�k g�r�lt�s�ne benzer sesler ��kar�r. G�z kama�t�r�c� bir parlakl��a sahiptir. �nsan gibi konu�ur ve d���n�r. Bilgisi ve h�nerleri �ok fazlad�r. T�yleri ile yaralar� iyi eder. Efsanelerde merhametli olu�uyla bilinen iyi kalpli ankan�n yan�s�ra, canavar tabiatl� ikinci bir anka da vard�r.
Anka, tasavvuf ve edebiyatta de�i�ik manalarda kullan�lm��t�r. Tasavvufta, ankan�n efsanevi �zelliklerinden istifade edilerek baz� tasavvufi g�r��ler temsili olarak onunla anlat�lm��t�r. Anka tabirinin tasavvufa yerle�mesini Mant�k-ut-Tayr adl� eserinde geni� olarak ele alan Ferid�ddin-i Atar sa�lam��t�r. Ona g�re anka birlik-�okluk gibi iki z�t kavram� ifade eder. �bn-i Arabi ise ankay� bir toz y���n� ve zerrecikleri olarak d���nmektedir.
Arap, Fars ve T�rk edebiyatlar�nda anka, efsanevi �zellikleri ve de�i�ik adlar�yla �e�itli te�bih, mecaz ve mazmunlar halinde geni� kullanma sahas�na sahiptir. �zellikle divan edebiyat�n�n manzum ve mensur metinlerinde iyi �zellikleri ile zikredilir. Renkli t�yleriyle bir cennet ku�u kabul edilerek z�mr�d�anka diye bahsedilmi�tir. Y�kseklerde u�mas� ve kolay avlanamay��� y�z�nden ula��lmas� �ok zor durumlar� ifade etmek i�in kullan�lm��t�r. Sevgili, ad� herkes taraf�ndan iyi bilindi�i halde, kendisini g�renin olmamas�, g�zle g�r�lmeyi�i veya ona ula�ma zorlu�u sebepleriyle ankaya benzetilmi�tir. Onun a���a iltifat etmesi ve yak�nl�k g�stermesi ise a����n ba��na �devlet ku�u� konmas� olarak kabul edilmi�tir.
Ankan�n en me�hur �zelli�i, kimseye muhta� olmadan kendi ba��na ya�ad��� i�in kanaati temsil etmesidir. Bu y�zden kanaat sahiplerine �ankame�reb� veya �ankatabiat� denir. Yine bu �zelli�i sebebiyle kimseden bir�ey beklemeden darda kalan herkese yard�m eden bir varl�k h�viyeti kazanm��t�r.
Anka, tekke edebiyat�nda da �e�itli mazmunlar halinde geni� olarak yer al�r. Halk hikaye ve masallar�nda z�mr�d�anka ad�yla, masal kahramanlar�na yard�m eden bir ku� olarak rastlan�r.
Huma ku�u y�kseklerden seslenir;
Sen a�lama ala g�zler �slan�r.Anka, bir�ok tradisyonda yer alan efsanevi ku�un
Dilimize Frans�zcadan ge�mi�, s�zc�k anlam�yla "gelenek" anlam�na gelen bu terim, ezoterizm alan�nda, "ge�mi�te insanl��a �e�itli yollar ve irtibatlarla verilmi�, dinsel, ezoterik, ok�lt, mitolojik ve folklorik (masal, dans vs.) bi�imlere b�r�nerek, s�zl� ve yaz�l� halde, g�n�m�ze dek aktar�lagelmi� hakiki (hakikatlere ait) bilgiler b�t�n�" olarak tan�mlan�r.
...T�m�n� okumak i�in linke t�klay�n�z.
Fars�a'daki adlar�ndan biridir.
K�k� itibar�yla d�nyan�n en eski dilleri aras�nda yer alan Fars�a, milattan yediy�z y�l �ncesine ait a��k tarihi ve bin y�ll�k yaz�l� eserleriyle �ran��n k�kl� ve sa�lam k�lt�r�n� kom�u �lkelere kadar tan�tm��t�r.
...T�m�n� okumak i�in linke t�klay�n�z.
Eski Yunan terimi, Yunanca "Helias"tan dolay� "Helenler" de denen, Yunanistan Yar�madas�nda ya�ayan kavimler ve onlar�n kurdu�u eski devlet ve uygarl�klar� anlatmak i�in kullan�l�r.
�ift�i bir halk olan Helenler ya da Eski Yunanl�lar, tarihlerinin ba�lang�c�nda �ok sade bir ya�am s�rerler, s�rtlar�na kendilerinin dokudu�u y�nden bir g�mlek, ayaklar�na s���r derisinden �ar�k giyerlerdi. K�yl�ler tek bir odadan ibaret olan kul�belerde oturur, evcil hayvanlarla birarada yatarlard�
...T�m�n� okumak i�in linke t�klay�n�z.
mitolojisinde "Phoenix",
Mitoloji, belirli bir uygarl��a ya da dinsel gelene�e �zg� inan�lar�, uygulamalar�, kurumlar� ya da do�a olaylar�n� a��klamak amac�yla g�r�n��te ger�ekten ya�anm�� olaylar� aktaran, ama �zellikle ayin ve t�renlerle ba�lant�l�, �o�unlukla k�keni bilinmeyen ve en az�ndan k�smen gelene�e dayanan s�ylenceler toplam�na verilen genel isimdir.
...T�m�n� okumak i�in linke t�klay�n�z.
Arap tradisyonunda "Anka", �in'de "Tanniao" ve kimi tradisyonlarda "Homa" ya da "Rokh" ad�n� al�r.
Simurg (Simorgh),
Araplar, anadili Arap�a olan topluluklara denir. Akdeniz'in g�neyinde Afrika'da B�y�k Sahra ve Sudan'a, do�usunda Irak'a ve Arabistan Yar�madas�'na kadar uzanan bir co�rafyada ya�arlar. Arap�a konu�ulan �lkeler Arap �lkeleri olarak adland�r�l�r. Bu �lkelerde, Arap�a�n�n d���nda Kuzey Afrika'da Berberice , Irak'ta K�rt�e ve T�rkmence, G�ney Arabistan'da ise �e�itli yerel diller konu�ulur.
...T�m�n� okumak i�in linke t�klay�n�z.
�ran tradisyonunda insan dili bilen, mesajc�, s�rda�, hikmet sahibi, m�kemmel bir ku�tur. Kahramanlar� ta��r, uzak mesafelere yolculuk yapt�r�r ve yak�p kendisini tekrar �a��rabilsinler diye onlara kendi t�ylerinden birka� tane b�rak�r.
Arap tradisyonuna g�re bu ku�, efsanevi
�ran �slam Cumhuriyeti Asya�n�n bat�s�nda yer alan bir devlet. Kuzeyinde Ermenistan, Azerbaycan, T�rkmenistan ve Hazar Denizi, do�usunda Afganistan ve Pakistan, bat�s�nda T�rkiye ve Irak, g�neyinde Basra ve Umman k�rfezleri bulunur.
...T�m�n� okumak i�in linke t�klay�n�z.
Kaf Da��'n�n �zerindedir; Yunan mitolojisine g�re �ld�kten sonra k�llerinden do�an harika bir ku�tur; Taoizm'de ise �l�ms�zl���n sembol�d�r.
Sufi Ferideddin Attar, efsane ve
S�ylence ya da Efsane y�llarca ger�ekten olmu� gibi ku�aktan ku�a�a aktar�lan �yk�ler. S�ylencelerde anlat�lan olaylar bazen ger�ek�st� olabilir; ama �o�unlukla ger�ek olaylara ve ger�ekten ya�am�� ki�ilere dayan�r. Bu �yk�lerin �o�u kahramanca i�ler yapm�� ki�ilerle ilgilidir. Eski Yunanl� �air Homeros, �lyada ve Odysseia adl� destanlar�nda krallara ve kahramanlara ili�kin s�ylencelerden yararlanm��t�r. Kral Arthur ve ��valyeleriyle ilgili bir�ok �yk�n�n kayna�� s�ylencelerdir.
...T�m�n� okumak i�in linke t�klay�n�z.
masallardaki bu ku�tan "kendini araman�n sembol�" olarak s�z eder; masallardaki kahraman, sonunda, uzaklarda arad��� �eyin asl�nda �ok yak�n�nda oldu�unu, yani kendisinde veya kendi i�inde oldu�unu idrak eder. Bu, "kendini bilme" sembolizmi, inisiyatik ifadelerle, inisiyatik �l�m ve ba�kala��m ge�irerek yeniden do�u�, mistisizmdeki ifadelerle, "uyanma, ayd�nlanma, kurtulma" olarak ifade edilir.
K�saca, Simurg Ku�u, bir tekam�l hedefinin sembol�d�r ki, bu hedef
Halk dilinde anlat�larak olu�an s�zl� edebiyat �r�n�d�r. Bir yazar taraf�ndan sonradan yaz�ya ge�irilmi�tir.
Masallarda olaylar tamamen hayal �r�n�d�r. Yer ve zaman belli de�ildir. Kahramanlar insan �st� �zellikler g�sterir. �yiler hep iyi, k�t�ler hep k�t�d�r. �yiler �d�llendirilir, k�t�ler cezaland�r�l�r. Masallarda e�iticilik esast�r. �o�u kez evrensel konular i�lenir. D�nya edebiyat�nda Kelile ve Dimne, Binbir Gece Masallar� �nl�d�r. T�rk edebiyat�nda Kelo�lan en tan�nm�� masal kahraman�
...T�m�n� okumak i�in linke t�klay�n�z.
ezoterik bilgilerde nefsaniyetini t�m�yle alt etme ve 'D�nya gezegeni okulu' ndan mezun olacak d�zeye gelme olarak ifade edilir.
Kimi yazarlar Hindu tradisyonundaki Garuda ve
ezoterik Daha �ok astroloji alan�nda kullan�lan bu s�z, �belirli bir grup taraf�ndan anla��lan veya onlara hitap eden �zel, anla��lmas� zor, gizli her t�rl� bilgi� anlam�nda kullan�lmaktad�r.
...T�m�n� okumak i�in linke t�klay�n�z.
Eski M�s�r tradisyonundaki "Bennu" ku�unu Simurg ile bir tutarlarsa da, bu ku� Simurg (Anka) Ku�u'ndan �ok farkl� niteliklere sahip olarak betimlenir ve daha farkl� anlamlara gelir.
-----------------------------------------------------------------
�ok �ok eski zamanlarda,
Simurg Anka ad�nda bir ku� varm��,
Kanatlar�nda k�rm�z� ve alt�n renk t�y,
Gagas� z�mr�t,
T�rnaklar� elmastanm��.
Z�mr�d-� Anka diye de �a�r�l�rm��.
1700 y�l ya�arm��.
Kaf da��nda bulunan,
Bilgelik a�ac�nda yuva kurarm��.
�mr�n�n bitece�i g�n,
Alev al�r yanarm��,
Yand��� k�llerinden,
Yeniden yavru olarak do�arm��.
Bu y�zden uzun zaman ya�arm��..
D�nyan�n y�k�l���na �� kez tan�kl��� varm��..
Ku�lardan kimin derdi varsa
Derman diye ona u�rarm��.
Gel zaman git zaman,
Ku�lar�n ba�� dert de,
Gelmez bir t�rl� Anka nerde..
Kimi demi� yok b�yle bir ku�..
Kimi demi� yuvas� kaf da��nda..
Derken bir t�y bulmu�lar yerden..
S�ylenmi� hepsi birden..
Bu t�y buraya nerden geldi.
Bu Anka�n�n t�y� besbelli.
Anka�ya do�ru kanat a�al�m,
Hep birlikte u�al�m.
T�m ku�lar yola ��km��,
Ge�meleri gereken yedi vadi varm��.
Bu vadilerin her biri ayr� renkte,
Her birinde gizlenmi�
Ayr� duygu,ayr� hile.
Vadilerden ge�erken,
�nce b�lb�l vazge�mi�.
Benim a�k�m g � l�m,
O �z�l�rse ben �l�r�m demi�.
Ve g�le hasreti art�k hi� bitmeyecekmi�.
Papa�an t�ylerim g�zel,
Bu kadar u�mak onlar� eskitir,
Ben k�yamam t�ylerime demi�,
Ve g�zel t�yleri y�zenden kafeslerde �m�r t�ketmi�.
Kartal; y�kseklerdeki krall���n� b�rakamam��;
Bayku� y�k�nt�lar�n� �zlemi�,
Bal�k��l ku�u batakl���n�.
Derken her vadide bir duygu tuza��,
D�nd�rm�� baz� ku�lar� geriye.
Say�lar� gittik�e azalm��.
Alt�nc� vadi �A�KINLIK duygusu ile dolu,
Yedinci vadi ise YOKOLU� vadisiymi�.
Bu vadileri de a�anm��lar,
Kaf da��na varm��lar.
Saym��lar kendilerini,
Sadece otuz ku� kalm��.
Bakm��lar sa�a sola,
Ne bilgi a�ac� var,
Ne de Simurg Anka.
Me�er Simurg otuz demekmi�,
Anka da ku� demekmi�,
Hepimiz bir Simurg Anka�y�z biz,
Her birimiz Simurg�dur bizim,
Deyip vazge�mi�ler Anka�y� beklemekten.
�a�k�nl�k ve yok olu�u da ya�am��lar.
Yine de u�may� s�rd�rerek,
Kendi k�llerimizden yeniden do�abilmek i�in,
Kendimizi yakmad�k�a,
Her birimiz birer Simurg olmay� g�ze almad�k�a,
Batakl���m�zda,
T�neklerimizde ve kafeslerimizde,
Ya�amaktan kurtulamayaca��z,
�imdi kendi g�ky�z�m�zde u�ma zaman�d�r,
Deyip u�mu�lar, u�mu�lar, u�mu�lar�.
��te o g�n bu g�nd�r,
Bir hafta yedi g�nd�r,
�nsan her bir g�nde ayr� bir vadi ge�er,
Ayr�d�r her g�n�n tuzaklar�.
Bir g�n sever kendini,
Bir g�n sever kendinden �ok birini,
Bir g�n �a�k�nl�k vadisinde
Donakal�r hareketsiz,
Bir g�n yok olu� vadisinde
Kaybeder kendisini,
Bir ba�kas� i�in erir t�kenir sanki.
Sonra yine ba�a d�ner,
Bir hafta b�ylece,
Tekrar tekrar ya�an�r gider.
Otuz ku� da ay�n otuzunu,
Seninin sonunu temsil eder.
O g�nd�r bu g�nd�r,
Bir ay yakla��k otuz g�nd�r.
Denilir ki bu yedi vadi,
Bu d�nyan�n yedi defa yok olu�unu,
Yedi defa kurulu�unu anlat�r.
Yedinci zaman sonra ki yok olu�,
D�nyan�n son bulu�u,
K�yametin kopu�udur.
Her vadinin rengi ayr�,
Her bir ku�un rengi ayr�,
�ekti�imiz �ile ayn�.
Testiler farkl� olsa da,
F�rat��n suyu ile dolunca,
Testilerin fakl� olmas�,
��indeki suyu de�i�tirmez.
Hepimiz biriz, ayn�y�z.
Hepimiz birer �����z,
G�ne�in yedi rengi gibiyiz,
Ayn� kaynaktan do�ar�z,
Renklerimiz farkl� olsa da,
Birbirimizi tamamlar�z.
B�y�k bir ���ktan geldik biz,
Tekrar o ����a d�nece�iz,
Firdevs cenneti Mezit vadisinde,
Haftada bir O�nu g�rece�iz.
-------------------------------------------------------------------------
ANKA'NIN Y�KSEL��� VE D����� - Ankara �niversitesi Kitaplar�
-------------------------------------------------
Ge�enlerde bir gazetede, bir yaz� okudum. Bir �ah�s hakk�nda, k�llerinden yeniden do�mak i�in b�y�k bir u�ra� veriyor gibisinden s�zler ediliyordu. K�llerinden yeniden do�mak. Yani: yanm��-yokolmu�, k�lleri kalm�� bir canl�, yeniden nas�l do�abilir, yeniden nas�l varolabilir.
Her ne kadar mecazi anlamda d���n�lse de, san�r�m ilk anda, insan�n akl�na gelen �t�m unutlar� bitmi�, yok olmu� bir insan�n veya bir canl�n�n, b�t�n varl��� ve g�c� ile yeniden d�nyaya gelmesi, yeniden ya�ama tutunmas�, yeniden baz� �eylere sahip olmas� d���n�lebilirmi? Bilmiyorum, olay�n tarihi boyutunu inceledim ve buyrun sonu�lar�.
Eski Yunan mitolojisinde: �Phoenix� olarak isimlendirilen ve Pers yani do�u mitolojilerinde de kendisine yer bulan bir ku� var. Bu ku�: ayn� zamanda; gerdanl�k �eklinde beyaz t�ylerle �evrili oldu�u i�in, Arap�a�da, gerdanl�k anlam�na gelen �Anka� ad�yla an�l�yor. Halk aras�nda ise, �devlet ku�u� olarak biliniyor.
Anka ku�u: Kaf da��nda ya�ar. Baz� kaynaklarda: k�pek ba�l�, aslen pen�eli, kanatlar� dev bir tavus ku�u olarak betimlenmi�tir. Baz� kaynaklarda ise, insan y�zl� olarak tasvir edilmi�tir. �nsan gibi konu�ur, insan gibi d���n�r. En b�y�k �zelli�i ise, �l�ms�z olmas�d�r. O kadar ya�l�d�r ki, d�nyan�n �� kez y�k�l���na tan�kl�k etmi�tir.
Ancak: bu �l�ms�zl���n temelinde, �u s�r yatar. Anka ku�u, �lece�i zaman: bir t�r ate� olur ve kendini yakar. Daha sonra ise, k�llerinden yeniden do�ar. Ku�un yanmas�na: �cehenneme ini��, yeniden do�mas�na ise �ar�nma� denir. Yani: bir t�r �reenkamasyon� yani �yeniden do�u��. Yani: canl�lara verilen bir g��, d���nsenize en unutsuz an�n�zda, her�eyinizi kaybetmi� oldu�unuzu d���nd���n�zde, bunu yani �Anka ku�unu� hat�rlay�n ve her�eye yeniden ba�lamak i�in cesaret ve g�� bulun. ��nk�: hayatta geri gelmesi olanaks�z tek varl�k: ya�amd�r. Bunun d���ndaki t�m kay�plar, mutlaka telafisi m�mk�n olabilecektir. �nemli olan: insan�n bu g�c� kendisinde bulabilmesidir.