Sonuç; İşçi (4857-5510) Alacaklarının Temini İçin İstenecek Belgeler:
1.Tahhütname:
…..ünvanlı şirketimiz tarafından(ek ticaret sicil gazetesi) …. İşvereni/işveren vekili olarak (kimlik bilgileri, imza sirküleri vb.) olarak tarafınızla (hangi kurum ile yapıldıysa) …. Tarih … sayılı sözleşmede yapmayı/inşaatını/gerçekleştirmeyi/… üstlenmiş olduğumuz ….. projesini/işini/imalatını…yapmak üzere geçici/sürekli olarak kaydını yaptırdığımız …SGK Sicil no.lu….adresli (başka ünvanla yeni firma kurulduysa o firmanın ünvanı ve işvereni ile gerekli imza sirküleri vb.) işyerine ilişkin yapılan sözleşmede belirtilen işte çalıştıracağımız/çalıştırdığımız işçilere ilişkin olarak ve diğer ilgili konularda ekte sunduğumuz tüm belgelerin tarafımızca doğruluğunu ( varsa bu işte alt işveren olarak sözleşme imzaladığımız ve sadece bu işte işçi çalıştıracak işverenlerin), adı geçen işte çalıştırdığımız/çalıştırılan başka işçi ve/veya çalışan olmadığını kabul ve beyan ederiz.
Not: 4857 sayılı iş kanunu gereği asıl işveren alt işveren ve geçici iş ilişkisinin kurulmuş olması durumu özellikle sorulacak ve ilgili olan içeriği aynı türdeki belgeler de eklenecektir.
Ekleri
A)
1.SGK Prim dökümleri (SGK Mevzuatına uygun ve kurumdan)
2.İş sözleşmeleri (Çalışma Mevzuatında geçen asgari kriterleri içeren)
3.Aylık Puantaj Cetveli (yüklenici firmaya ait kaşeli ve imzalı.)
4.4857 sayılı kanun gereği hazırlanan hesap pusulaları(yüklenici firmaya ait kaşeli ve imzalı, yıllık izin, ulusal bayram genel tatil, dinlenme süresi ve ilgili mevzuatın öngördüğü diğer bilgiler)
5.İşçi Bordrosu (yüklenici firmaya ait kaşeli ve imzalı. - 5510 ve ilgili mevzuat asgari gerekleri ile müteşekkil olacak şekilde)
6-Bir önceki ayın SGK Prim Tahakkuk Bildirgesi ve ödendiğine dair makbuz.
7-Mevcut ayın SGK Bildirgesi.
8-İşçi ücretleri bordro tutarının her işçi adına ayrı ayrı olmak üzere bankaya yatırıldığına dair banka listesi veya dekontlarının asılları.
9.Varsa işçi alacak davalarına ilişkin (iş kazası, meslek hastalığı davaları, incelemeleri vb. ile kıdem, fazla sürelerle çalışma, fazla çalışma, izin vb. konularda) bilgiler ve dava sürecine ilişkin açıklamalar
10.Ek bilgiler:
Sosyal Sigortalar Kanununa tabi personelin, sayı ve günlük çalışma saatinin belirtilmesi kaydıyla;
a) Asgari ücret tespit komisyonunca ihale (son teklif verme) tarihinde 16 yaşını doldurmuş işçiler için belirlenmiş asgari ücretin değiştirilmesi halinde eski ve yeni asgari ücret arasındaki fark,
b) İhale (son teklif verme) tarihi itibarıyla işveren tarafından karşılanacak olan sosyal sigorta primi ve işsizlik sigortası primine ilişkin toplam tutarda; asgari ücret değişikliği veya sigorta primi alt sınır değişikliği ile prim oranlan değişikliği gibi sebeplerle meydana gelecek fark,
c) sözleşmede öngörülen ücret ekleri nedeniyle, işveren tarafından karşılanmakta olan sosyal sigorta primi ve işsizlik sigorta primine ilişkin toplam tutarda meydana gelecek fark,
11.Varsa 18 yaşını doldurmamış işçilere ilişkin, yaptığı iş, 4857 ve 6331 sayılı kanunlarına göre çalışabilme durumu, açık kimlik bilgileri ve ücretleri ile 1,2,3,4,5,6,7,8,9,10 no.lu sıra numaralı maddelerde yer alan bilgiler
12-Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliğine göre istenen diğer belgeler
B) Alt işveren – Geçici iş ilişkisi kurulan işverene ait
İlgili sözleşmeler ve A fıkrasındaki listede yer alan bilgiler
Not: İş başladıktan sonra her ay ilgili belgeler (prim dökümü, puantaj, hesap pusulası, bordro, ücret ödemeye ilişkin banka dekontları )
Konuya ilişkin kısa olarak verilmiş ilgili mevzuat ve örnek yargıtay kararı
1.İŞ KANUNU
Kanun Numarası: 4857
Kabul Tarihi : 22/5/2003
Yayımlandığı R.Gazete: Tarih : 10/6/2003 Sayı : 25134
Yayımlandığı Düstur: Tertip : 5 Cilt : 42
Kamu makamlarının ve asıl işverenlerin hakedişlerinden ücreti kesme yükümlülüğü
Madde 36 - Genel ve katma bütçeli dairelerle mahalli idareler veya kamu iktisadi teşebbüsleri yahut özel kanuna veya özel kanunla verilmiş yetkiye dayanılarak kurulan banka ve kuruluşlar; asıl işverenler müteahhide verdikleri her türlü bina, köprü, hat ve yol inşası gibi yapım ve onarım işlerinde çalışan işçilerden müteahhit veya taşeronlarca ücretleri ödenmeyenlerin bulunup bulunmadığının kontrolü, ya da ücreti ödenmeyen işçinin başvurusu üzerine, ücretleri ödenmeyen varsa müteahhitten veya taşeronlardan istenecek bordrolara göre bu ücretleri bunların hakedişlerinden öderler.
Bunun için hakediş ödeneceği ilgili idare tarafından işyerinde şantiye şefliği işyeri ilân tahtası veya işçilerin toplu bulunduğu yerler gibi işçilerin görebileceği yerlere yazılı ilân asılmak suretiyle duyurulur. Ücret alacağı olan işçilerin her hakediş dönemi için olan ücret alacaklarının üç aylık tutarından fazlası hakkında adı geçen idarelere herhangi bir sorumluluk düşmez.
Anılan müteahhitlerin bu işverenlerdeki her çeşit teminat ve hakedişleri üzerinde yapılacak her türlü devir ve el değiştirme işlemleri veya haciz ve icra takibi bu işte çalışan işçilerin ücret alacaklarını karşılayacak kısım ayrıldıktan sonra, kalan kısım üzerinde hüküm ifade eder.
Bir işverenin üçüncü kişiye karşı olan borçlarından dolayı işyerinde bulunan tesisat, malzeme, ham, yarı işlenmiş ve tam işlenmiş mallar ve başka kıymetler üzerinde yapılacak haciz ve icra takibi, bu işyerinde çalışan işçilerin icra kararının alındığı tarihten önceki üç aylık dönem içindeki ücret alacaklarını karşılayacak kısım ayrıldıktan sonra, kalan kısım üzerinde hüküm ifade eder.
Bu maddede kamu tüzel kişilerine ve bazı teşekküllere verilen yetkileri 2 nci maddenin altıncı fıkrası gereğince sorumluluk taşıyan bütün işverenler de kullanmaya yetkilidir.
2.SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNU
Kanun Numarası : 5510
Kabul Tarihi : 31/5/2006
Yayımlandığı R.Gazete : Tarih: 16/6/2006 Sayı : 26200
Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 45
Prim ve idari para cezası borçlarının hakedişlerden mahsubu, ödenmesi ve ilişiksizlik belgesinin aranması (2)
MADDE 90- (Değişik birinci fıkra: 17/4/2008-5754/54 md.) Kamu idareleri ile döner sermayeli kuruluşlar ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu kapsamındaki kuruluşlar, kanunla kurulan kurum ve kuruluşlar, ihale yolu ile yaptırdıkları her türlü işleri üstlenenleri ve bunların adreslerini onbeş gün içinde Kuruma bildirmekle yükümlüdür.
––––––––––––––––––––
(1) Bu maddenin ikinci fıkrasında yer alan gecikme cezası oranı, 1/3/2010 tarihli ve 2010/260 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı Eki Kararın 1 inci maddesiyle 28/4/2010 tarihini takip eden aybaşından geçerli olmak üzere ( %2 ) olarak belirlenmiş ve metne parantez içinde siyah punto ile işlenmiştir.
(2) Bu madde başlığı “İlişiksizlik belgesinin aranması” iken, 17/4/2008 tarihli ve 5754 sayılı Kanunun 54 üncü maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
(Değişik ikinci fıkra: 17/4/2008-5754/54 md.) İşverenlerin hakedişleri, Kuruma idari para cezası, prim ve prime ilişkin borçlarının olmaması kaydıyla ödenir. Kesin teminatları ise ihale konusu işle ilgili olarak Kuruma borçlarının bulunmadığının tespit edilmesinden sonra iade edilir. İşverenlerin, kamu idareleri ile döner sermayeli kuruluşlar, bankalar ve kanunla kurulan kurum ve kuruluşlar nezdindeki her çeşit alacak, teminat ve hakedişleri üzerinde işçi ücreti alacakları hariç olmak üzere yapılacak her türlü devir, temlik ve el değiştirme, Kurum alacaklarını karşılayacak kısım ayrıldıktan sonra, kalan kısım üzerinde hüküm ifade eder.
(Değişik üçüncü fıkra: 17/4/2008-5754/54 md.) Hakedişlerin mahsubu ve ödenmesi ile teminatların prim ve idari para cezası borçlarına karşılık tutulmasına ilişkin işlemlerin usûl ve esasları Bakanlar Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle tespit edilir.
(Değişik dördüncü fıkra: 17/4/2008-5754/54 md.) Valilikler, belediyeler, il özel idareleri ve ruhsat vermeye yetkili diğer merciler tarafından, geçici iskân veya yapı kullanma izin belgesi verilmeden önce yapılan inşaat dolayısıyla, diğer kamu idareleri ile döner sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulan kurum ve kuruluşlar ve bankaların ise Bakanlar Kurulu kararı ile belirlenecek işlemlerinde Kuruma borçlarının bulunmadığına dair ilgililerden Kurumca düzenlenmiş bir belgenin istenmesi zorunludur.
Bu maddede belirtilen yükümlülükler yerine getirilmeden hak ediş ödenmesi, kesin teminatın iade edilmesi veya geçici iskân izin belgesi ve yapı kullanma izin belgesi verilmesi veya diğer işlemlerin gerçekleştirilmesi hallerinde, ilgililer hakkında genel hükümlere göre idarî ve cezaî işlem yapılır.
(Ek fıkra: 17/4/2008-5754/54 md.) Ülke çapında uygulanan ve özel bir izne veya belgeye dayanmayan genel düzenlemeler hariç olmak üzere, belirli bölgelere veya sektörlere yönelik ya da kamu kurum ve kuruluşları tarafından verilen özel belgelere veya izinlere dayalı olarak kamudan kaynak tahsis edilmesi şeklinde kanun, kararname ve diğer mevzuatla sağlanan araştırma, geliştirme, üretim, yatırım, pazarlama ve benzeri tüm aşamalarda uygulanan devlet yardımı, teşvik ve desteklerin, daha önce başlayıp devam eden nakdi olmayanlar ile kamu kurum ve kuruluşları tarafından proje ve faaliyetleri karşılığında kamu kurum ve kuruluşlarına sağlananlar hariç olmak üzere, verilmesinden önce işverenlerden Kuruma muaccel olmuş prim ve idari para cezası borçlarının bulunmadığına veya tecil ve taksitlendirildiğine ya da yapılandırıldığına dair belge ve bilgilerin istenmesi zorunludur. (Ek cümle: 13/2/2011-6111/43 md.) Devlet yardımı, teşvik ve desteklerden; işverenlerin muaccel prim ve idari para cezası borçları kesilip Kuruma aktarıldıktan sonra, varsa kalan kısmı üzerinden yararlanılabilir. Tecil ve takside bağlanmış ya da yapılandırılmış olan borçlara ilişkin yükümlülüklerin yerine getirilmemesinden dolayı anlaşması bozulanlardan veya bu sebepler dışında söz konusu yardım, teşvik ve desteklerden yararlanmaması gerektiği sonradan anlaşılanlardan, yapılan devlet yardımı teşvik ve destek ödemeleri ilgili mevzuat çerçevesinde müeyyideleri ile birlikte geri alınır. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usûl ve esaslar Maliye Bakanlığı ile Hazine Müsteşarlığının görüşleri alınarak Kurumca belirlenir. (1)
–––––––––––––––––––––––
(1) 13/2/2011 tarihli ve 6111 sayılı Kanunun 43 üncü maddesiyle, bu fıkranın ilk cümlesinde geçen “daha önce başlayıp devam eden nakdi olmayanlar” ibaresinden sonra gelmek üzere “ile kamu kurum ve kuruluşları tarafından proje ve faaliyetleri karşılığında kamu kurum ve kuruluşlarına sağlananlar” ibaresi eklenmiş ve metne işlenmiştir.
3.İlgili Yargıtay Kararı:
| ||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
Özü : GECIKME ZAMMININ DA, PRIM BORCUNA DAHIL OLDUĞU GÖZETILEREK, ÖNCELIKLE, KURUM ALACAĞINA ÖNCELIĞI BULUNAN ALACAKLARIN AYRIŞTIRILMASINDAN SONRA ALACAK BORÇ MIKTARI BELIRLENEREK, HAK EDIŞIN PRIM VE GECIKME ZAMMINA KARŞILIK GELEN KISMININ IHALE MAKAMI TARAFINDAN ALIKONULMASI GEREKMEKTEDIR. |
|
Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, taraf Avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Öncelikle belirtilmesi gereken ve davada uygulama yeri bulunan 506 Sayılı Kanunun 83. maddesinin amacı, Kurum alacaklarından prim ve gecikme zammını güvence altına almaktır. Üstlenici, hak edişleri almadan önce prim borçlarını süresinde Kuruma ödemiş ve belgelemiş ise, ihale makamının, mahsup yapmasına gerek yoktur, mahsup yükümünü yerine getirmemiş ise, ihale makamının, müteahhide ait prim ve gecikme zammı borcunu bizzat Kuruma ödemesi gerekir. Ödemenin ve teminatın iadesine ait işlemler yani, işi yaptıran kuruluşun, işi yapan işverenlerin yatırmadığı primlerin, işi yaptıran Kuruluş tarafından Kuruma yatırılmasının usul ve esasları Bakanlar Kurulunca 8 Nisan 1989 tarihinde çıkartılan Yönetmeliğin 16.6.1989 tarihli 89/14263 Sayılı kararı ile değişik 5. maddesi, "Kurum, herhangi bir tarih itibariyle çalıştırılan sigortalılardan dolayı tahakkuk etmiş ve muaccel hale gelmiş prim ve gecikme zammı borçlarının işverenin hak edişinden kesilerek ödenmesini idareden ister. Şu kadar ki, işveren ve varsa aracılar tarafından çalıştırılan sigortalılarla ilgili prim belgeleri Kuruma verilmemiş veya işyerinde sigortalı çalıştırılmadığı takdirde bu husus bir dilekçeyle Kurumun ilgili ünitesine bildirilmemiş ise, Kurum, bu durumu idareye bildirir. İdare de, bu defa iş veya işyerinden dolayı tahakkuku muhtemel sigorta primi ve gecikme zammını karşılamak üzere hak edişten %5 oranında kesinti yapar. Ancak, işyeriyle ilgili prim belgeleri verildiğinde, Kurum %5 kesinti yapılmamasını idareye bildirir." şeklinde düzenlenmiştir. Müteahhidin, hem prim borcu, hem de, akde aykırı hareketi sebebiyle ihale makamının zararı oluştuğunda, hak edişlerden öncelikle primlerin karşılanması gerekir ki, ihale makamının zararının karşılanması için teminat alınmıştır. İşçilerin ücret alacakları konusunda ise; İş Kanununun 29. maddesi kapsamında ihale makamının, müteahhide hak ediş öderken işçilerin ücret alacağı varsa, bu alacakları hak edişlerden kesilip işçilere ödenmesi gerekmektedir. Prim borcu ile işçi ücreti alacakları karşılaştığında ise, öncelikle işçi ücreti alacaklarının hak edişlerden tahsili gerekecektir. Bu açıklamalara göre, gecikme zammının da, prim borcuna dahil olduğu gözetilerek, öncelikle, Kurum alacağına önceliği bulunan alacakların ayrıştırılmasından sonra alacak borç miktarı belirlenerek, hak edişin prim ve gecikme zammına karşılık gelen kısmının ihale makamı tarafından alıkonulması gerekmektedir. Ancak, dosya kapsamına göre, hakediş ödemelerinin ne şekilde yapıldığı anlaşılamamakta olup, bu hususta Mahkemece yeterli inceleme yapılmadığı görülmektedir. Öncelikle, davacının üstlenici firmaya hakediş ödemelerini ne şekilde yaptığı tespit edilerek, üstlenici firmanın Kurum nezdinde prim borcu bulunmasına rağmen, söz konusu yükümlülüğünü yerine getirmeyerek, ödeme yaptığının anlaşılması halinde, davaya konu prim borçlarından sorumlu tutulmasının yerinde olduğu ancak, üstlenici firmanın prim borcu bulunmadığının belgelenmesi üzerine, ödeme yapıldığının anlaşılması halinde, 506 Sayılı Kanunun 83. maddesi kapsamında prim borçlarından sorumlu tutulamayacağının kabulü gerekmektedir. O halde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
|
|
Hüseyin Baran AKINBİNGÖL |
Gazi FBE İleri Teknolojiler ABD Yüksek Lisans |
|
SLV Münih IIW&EWF Kaynak Mühendisliği |
TWI & BGAS Boya İnspektörlüğü Seviye II |
A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı |
Hüseyin Baran AKINBİNGÖL |
|
TWI & BGAS Painting Inspector GR II |
Gazi Uni. Business Administration / Management |
H&S Inspector Class A |