Vì sao khi có gió lại thấy lạnh hơn?
Khoai
lúc có gió. Nhưng, không phải tất cả mọi người đều biết nguyên nhân
của hiện tượng ấy. Chỉ các sinh vật mới cảm thấy giá buốt khi có gió,
còn các vật vô sinh thì không.
Chẳng hạn, nhiệt kế sẽ không hề tụt xuống khi để nó ra ngoài trời đang
có lốc. Trước hết, sở dĩ ta cảm thấy rét buốt trong những ngày đông có
gió là vì nhiệt từ mặt ta (và nói chung là từ toàn thân) tỏa ra lúc ấy
nhiều hơn hẳn lúc trời im gió. Khi đứng gió, lớp không khí bị thân thể
ta làm nóng lên không được thay thế nhanh bởi lớp không khí mới, còn
lạnh. Còn khi gió mạnh, thì trong một phút, càng có nhiều không khí
đến tiếp xúc với da thịt ta và do đó thân thể ta càng bị lấy đi nhiều
nhiệt. Chỉ một điều đó thôi cũng đủ gây ra cảm giác lạnh.
Nhưng, hãy còn một nguyên nhân khác nữa. Da chúng ta luôn luôn bốc hơi
ẩm, ngay cả trong không khí lạnh cũng vậy. Để bốc hơi cần phải có
nhiệt lượng, nhiệt ấy lấy từ cơ thể chúng ta và từ lớp không khí dính
sát vào cơ thể chúng ta. Nếu không khí không lưu thông thì sự bốc hơi
tiến hành rất chậm, bởi vì lớp không khí tiếp xúc với da sẽ rất ng no
hơi nước (bão hòa). Nhưng nếu không khí lưu thông và lớp khí tiếp xúc
với da luôn luôn đổi mới, thì sự bốc hơi lúc nào cũng tiến hành một
cách mạnh mẽ, mà như vậy cơ thể sẽ tiêu hao rất nhiều nhiệt.
Vậy tác dụng làm lạnh của gió lớn đến mức nào? Điều này phụ thuộc vào
vận tốc của gió và nhiệt độ của không khí. Nói chung, tác dụng ấy vượt
xa mức mà mọi người tưởng. Bạn hãy xem một ví dụ sau để có thể hình
dung được nó: Giả sử nhiệt độ của không khí là +4 độ C, nhưng không hề
có gió. Trong điều kiện ấy, nhiệt độ của da chúng ta là 31 độ C. Nếu
bây giờ có một luồng gió nhẹ thổi qua, vừa đủ lay động lá cờ nhưng
chưa đủ làm rung chuyển lá cây (khoảng 2m/giây), thì nhiệt độ da chúng
ta giảm đi 7 độ C. Còn khi gió làm ngọn cờ phấp phới bay (vận tốc 6m/
giây) thì da chúng ta lạnh mất 22 độ C, nhiệt độ của da chỉ xuống còn
9 độ C!