Renato Corsetti:
vokt-o = kontrol-ist-o,
labor-estr-o ?
Mi respondas:
“vokto” estas vorto uzita de Zamenhof en la traduko de la Biblio (Eliro 5); tamen, tio ne malhelpas, ke oni sercxu vorton pli facile kompreneblan.
Laux mi, gxi povas esti nek “kontrolisto”, nek “laborestro”, pro la simpla kialo, ke en la biblia teksto la funkcio de “vokto” (inspektisto, supergardisto) estas nete distingita disde tiu de “kontrolisto”/ “laborestro”: vidu sube!
En tia kadro, la difino en NPIV (“kontrolisto de laboro, supergardisto”) estas nur parte gxusta.
Mi aldonas, ke cxar la historio enuige ripetigxas, ankaux en nia epoko ni havis “voktojn” (la naziajn koncentrejestrojn) kaj kontrolistojn/ laborestrojn (la tiel nomitajn “kapò”).
Gxis
Antonio De salvo
Eliro 5
10 Tiam eliris la VOKTOJ de la popolo kaj ĝiaj KONTROLISTOJ, kaj diris al la popolo
hebree (laux itala versio zorge de la itala hebrea komunumo): gli ispettori e i sorveglianti dissero al popolo = la inspektistoj kaj la kontrolistoj diris al la popolo
itale: Allora gl’ispettori del popolo e i sorveglianti uscirono e dissero al popolo = tiam la inspektistoj de la popolo kaj la kontrolistoj eliris kaj diris al la popolo
germane: Da gingen die Vögte des Volkes und ihre Amtleute aus und sprachen zum Volk
angle: So the taskmasters of the people and their foremen went out and spoke to the people
france: Les surveillants du peuple et les scribes allèrent dire au peuple
hispane: Salieron, pues, los capataces del pueblo y sus jefes y hablaron al pueblo
14 Kaj la KONTROLISTOJN Izraelidojn, starigitajn super ili de la VOKTOJ de Faraono, oni batadis,
hebree (laux itala versio zorge de la itala hebrea komunumo): i sorveglianti ebrei che gli ispettori egiziani avevano preposto ai lavori furono percossi = la hebreaj kontrolistoj, kiujn la egiptaj inspektistoj starigis super la laboroj, estis batitaj
itale: E i sorveglianti dei figli d’Israele stabiliti sopra loro dagli ispettori di Faraone, furon battuti = la kontrolistoj de la filoj de Izraelo, starigitaj super ili de la inspektistoj de Faraono, estis batitaj
germane: Und die Amtleute der Kinder Israel, welche die Vögte Pharaos über sie gesetzt hatten, wurden geschlagen
angle: Moreover, the foremen of the sons of Israel, whom Pharaoh's taskmasters had set over them, were beaten
france: On frappa les scribes des Israélites, ceux que les surveillants de Pharaon leur avaient imposés
hispane: Y azotaban a los jefes de los hijos de Israel que los capataces de Faraón habían puesto sobre ellos,
En tia kadro, la difino en NPIV (“kontrolisto de laboro, supergardisto”) estas nur parte gxusta.
Antonio:
En tia kadro, la difino en NPIV (“kontrolisto de laboro, supergardisto”) estas nur parte gxusta.
Renato:
Do, bonvolu elekti inter:
A - ne havi entute linion pri tio
B - havi linion, sed en tiu okazo, bonvlu sugesti la samsignifan simplan
esprimon.
Antonio:
vokto: supergardisto, inspektisto
(bonvolu arangxi vi mem la prezenton de la vortoj; dankon).
Gxis
Antonio
Bone. Mi registris ĝin tiel:vokto: supergardisto, inspektisto
Mi stulte pensis pri iom simila vorto en la nederlanda "voogd", kuratoro, fundamenta vorto. Ĉu ĝi povus anstataŭi la vokton?
Leo:La Fundamento havas la tradukojn de "kuratoro". Ĉu franclingvano, german-lingvano, anglalingvano, ruslingvano aŭ pollingvano volas kontroli tiujn tradukojn, kaj diri al ni, kion ili vere signafas en la respektivaj lingvoj. En la itala "curatore" estas io pli ĝenerala kaj uzata en juraj kuntekstoj.Mi stulte pensis pri iom simila vorto en la nederlanda "voogd", kuratoro, fundamenta vorto. Ĉu ĝi povus anstataŭi la vokton?
Leo:
Mi stulte pensis pri iom simila vorto en la nederlanda "voogd", kuratoro, fundamenta vorto. Ĉu ĝi povus anstataŭi la vokton?
Renato:
La Fundamento havas la tradukojn de "kuratoro". Ĉu franclingvano, german-lingvano, anglalingvano, ruslingvano aŭ pollingvano volas kontroli tiujn tradukojn, kaj diri al ni, kion ili vere signifas en la respektivaj lingvoj. En la itala "curatore" estas io pli ĝenerala kaj uzata en juraj kuntekstoj.
Francisko:
La franca "curateur" <kirato(o)r'> kaj jam la latina "curator" <kuraator> havas la unuan signifon de "kurator/o" en la PIV. Per si mem la vorto signifas "prizorganto", sed jam en la latina la vorto specialighis. Mi ne scias, chu ghi en la klasika latina au la franca povas havi ankau la duan PIV-an signifon "administristo, direktoro" (de iu institucio) ; mi supozas, ke almenau en la latina tiel ja estis, char sen tio estus mirige, ke en novepokaj lingvoj, inter kiuj la latina, ghi tiun ekhavis.
Mi respondas:
En la itala, “curatore” havas plurajn signifojn:
1) prizorganto (ekz. de eldonota verko, de ekspozicio);
2) kuratoro (unua signifo en NPIV); (pli precize: en la itala oni subtile distingas inter “curatore”, kiu asistas neplenrajtulojn, kaj “tutore”, kiu reprezentas kaj anstatauxas neplenrajtulojn; tial la esperanta termino “kuratoro” respondas pli al “tutore” ol al “curatore”);
3) administristo de fondajxo, akademio, neprofitcela instanco k. s. (dua signifo en NPIV);
4) sindiko (pri bankrotaj demandoj);
5) respondeculo de muzeo;
6) historie, speco de romepoka magistratano.
Neniu el tiuj signifoj respondas al la esperanta “vokto”, plej versxajne prenita el la germana “Vogt”: komparu la zamenhofan tradukon de Eliro 5, kie vokto signifas pli-malpli superintendanto, inspektisto:
10 Tiam eliris la VOKTOJ de la popolo kaj ĝiaj KONTROLISTOJ, kaj diris al la popolo
germane: Da gingen die VÖGTE des Volkes und ihre AMTLEUTE aus und sprachen zum Volk
Gxis
Antonio De Salvo
Mi stulte pensis pri iom simila vorto en la nederlanda "voogd", kuratoro, fundamenta vorto. Ĉu ĝi povus anstataŭi la vokton?
Renato:
[...] En la itala "curatore" estas io pli ĝenerala kaj uzata en juraj kuntekstoj.
Francisko:
La franca "curateur" <kirato(o)r'> kaj jam la latina "curator" <kuraator> havas la unuan signifon de "kurator/o" en la PIV. [...]
Mi respondas:
En la itala, "curatore" havas plurajn signifojn:
1) prizorganto (ekz. de eldonota verko, de ekspozicio);
2) kuratoro (unua signifo en NPIV); (pli precize: en la itala oni subtile distingas inter "curatore", kiu asistas neplenrajtulojn, kaj "tutore", kiu reprezentas kaj anstatauxas neplenrajtulojn; tial la esperanta termino "kuratoro" respondas pli al "tutore" ol al "curatore");
3) administristo de fondajxo, akademio, neprofitcela instanco k. s. (dua signifo en NPIV);
4) sindiko (pri bankrotaj demandoj);
5) respondeculo de muzeo;
6) historie, speco de romepoka magistratano.
Da gingen die VÖGTE des Volkes