cerebro
Marcos Cramer
cerebro --> cerbo
Tamen, cerebro estas tiu parto de la cerbo, kiun oni nomas en la medicin-latina "telencephalon" au "cerebrum"; en la germana oni nomas ghin ankau "Großhirn" au "Endhirn". PIV tre konfuze proponas la novradikojn "terencefalo" kaj "cerebro" ne klarigante ke temas pri la sama afero.
Mi proponas proponas ke ni menciu la alternativon "grandcerbo" analoge al la germana "Großhirn" (kaj forstreku la alternativon "cerbo"). Analoge mi shanghus la alternativojn de "cerebelo" (nun "cerbeto", "malgranda cerbo") al "etcerbo" kaj "malgrandcerbo" por eviti miskomprenon kun malgranda tuta cerbo.
Marcos
Renato Corsetti
>Mi proponas proponas ke ni menciu la
>alternativon "grandcerbo" analoge al la germana
>"Großhirn" (kaj forstreku la alternativon
>"cerbo"). Analoge mi shanghus la alternativojn
>de "cerebelo" (nun "cerbeto", "malgranda cerbo")
>al "etcerbo" kaj "malgrandcerbo" por eviti
>miskomprenon kun malgranda tuta cerbo.
Do, kio estas "cerb-o"? C'u la du?
Amike
Renato
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Renato Corsetti/Korseti, Via del Castello, 1
IT-00036 Palestrina, Italujo,
<renato....@esperanto.it>
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
adam....@gmail.com
> Mi proponas proponas ke ni menciu la alternativon "grandcerbo" analoge al la
> germana "Großhirn" (kaj forstreku la alternativon "cerbo").
Aŭ 'egcerbo', analoge al 'etcerbo'.
--
Adam Raizen <adam....@gmail.com>
Kiu ne komprenas Esperanton, estas kondamnita rekrei ĝin, fuŝe.
Marcos Cramer
Do, kio estas "cerb-o"? C'u la du?
Al la cerbo ankoraŭ apartenas aliaj partoj ol nur la grandcerbo kaj la etcerbo, ekzemple parto nomita science "diencephalon" (kvankam PIV ne havas kapvorton "diencefalo", ĝi mencias tiun esperantigon sub "encefalo" kaj "hipotalamo").
Verŝajne estas vana ideo provi trovi anstataŭigojn por ĉiuj sciencaj nomoj de la cerbo-partoj. En tiom faka lingvaĵo oni devas akcepti uzon de Esperantigitaj latinaĵoj. Ni ja daŭre menciu la alternativojn al "cerebro"/"terencefalo" kaj "cerebelo", ĉar pri tiuj partoj de la cerbo oni foje parolas en ne-fakaj kuntekstoj. Sed eĉ por ili mi nun proponus ke ni uzu "=" kaj ne plu "-->" (ĉar postuli skemismajn alternativojn por certaj cerbopartoj kaj tute ne mencii alternativojn pri aliaj partoj estas multe pli paradokse ol nur proponi nefakajn alternativojn por certaj partoj). Post "cerebro" ni tamen povus daŭre havi la simbolon "-->" al "terencefalo", ĉar temas pri nura duobligo de fakvorto.
La sola vera peko de PIV ĉi-kampe estis la enkonduko de "encefalo" kun tute sama signifo al "cerbo". Do la linio "encefalo --> cerbo" estas tute ĝusta.
Konklude, mi proponas havi la liniojn
cerebr-o --> terencefal-o, grand-cerb-o, eg-cerb-o
terencefal-o = grand-cerb-o, eg-cerb-o
cerebel-o = et-cerb-o, mal-grand-cerb-o
encefal-o --> cerb-o
Marcos
Renato Corsetti
>(postuli skemismajn alternativojn por certaj cerbopartoj kaj tute ne
>mencii alternativojn pri aliaj partoj estas multe pli paradokse ol
>nur proponi nefakajn alternativojn por certaj partoj).
Certe. Sed normalaj homoj parola snur pri "cerbo", kion ajn ni proponos.
Mi, c'iukaze, komprenis cv'iujn viajn proponojn. Nur restas:
>terencefal-o = grand-cerb-o, eg-cerb-o
Kio estas terencefalo? C'u ter-encefalo? C'u io alia?
Pilar Otto
cerbo en la baza lernejo, do miaj cxi-subaj informoj eble ne aktualas.
Tamen:
Mi lernis, ke la cerbo konsistas el tri partoj: la grand-cerbo, la
malgrand-cerbo kaj la cerbtrunko. Ligas la cerbon kun la spina medolo (ni
diras "dorsomedolo) la plilongigita medolo. La grand-cerbo konsistas el
cerbsxelo (latine "cortex") kaj cerbmaso.
Poste mi eksciis pri diversaj "lobuloj"(?), norvega vorto "lapp", kiu povas
signifi slipon aux flikajxon. Du el ili, kiujn mi memoras, estas la
tempioflikajxo kaj la fruntoflikajxo.
Skemisme via,
Otto
Marcos Cramer
Kio estas terencefalo? C'u ter-encefalo? C'u io alia?
Ĝi estas ne-kunmetita.
Marcos
Harri Laine
> Ĝi estas ne-kunmetita.
Kaj gxi estas telencefalo, kun L, ne R. Tio jam ripetigxas, tial mi
korektas!
Harri
Renato Corsetti
>Kaj gxi estas telencefalo
Bone, sed bonvolu ne paroli al mi greke.
Mi ec' ne sukcesis trovi en la reto kiel oni konstruis tiun vorton.
Mi komprenis ke g'i estas ekvivalento de grand-cerbo, eg-cerbo.
C'u mi bone komprenis?
Harri Laine
>
> Bone, sed bonvolu ne paroli al mi greke.
Ho, estu avertita, cxi-sube mi multe parolos al vi greke! Nu, tamen
mi fakte opinias, ke eble estus pli bone, por ne malpurigi siajn
manojn, ne tusxi cxi tiujn vortojn ecx per longa bastono. "Graeca
sunt, non leguntur" (ili estas grekaj, oni ne legu) diris mezepokaj
monahxoj, kiam ili renkontis en latina teksto grekajn vortojn, kiujn
ili ne kapablis legi. Cxu imitinde?
Mi iom scivolis pri la cerbo-terminoj, kaj preskaux tute konfuzigxis.
Sxajnas esti malsamaj tradicioj nomi ilin, tiel ke simila nomo povas
havi malsimilan pozicion en la strukturo de la nomaro, kaj malsimilan
difinon en malsamaj kaj diverslingvaj tekstoj.
Unue, la vorton "encefalo" ili (= la cerbosciencistoj) sxajnas uzi pri
tio, kion ni normaluloj nomas "cerbo", sed se estas vere necese
apartigi tian vorton de la mortemula "cerbo", tute tauxgas la
lauxetimologia esprimo "enkapajxo", aux eble "enkraniajxo" (el la
greka en + kefale).
PIV 2000 diras, ke la "encefalo" konsistas el
telencefalo
diencefalo
mez/encefalo
metencefalo
mjel/encefalo
sed mi trovis aliajn dividojn.
Mi proponas jenajn tradukojn ("mi proponas" ne signifas, ke mi nun
elpensis ilin cxiujn, eble mi nur trovis ilin ie). Cxar mi utiligis
liston kun latinaj nomoj, mi donas tradukojn laux tiuj. Vi certe povas
kunigi kun la esperantaj PIV-terminoj. Pardonu la diverslingvajn
tradukojn en la listo, mi nur kopiis el certaj fontoj.
1. PROSENCEPHALON etuaivot; forebrain; prosencéphale
antauxcerbo
1.1 (telenchephalon, cerebrum) isot aivot; télencéphale :
cxefcerbo
1.2 (diencephalon) väliaivot diencéphale : MIA PROPONO
intercerbo
2. MESENCEPHALON keskiaivot; midbrain; mésencéphale
mezocerbo
3. METENCEPHALON taka-aivot; hindbrain
post-cerbo, malantauxa cerbo
3.1 PONS aivosilta; pons - (PIV-2002 diras, ke ponto = metencefalo!)
cerba ponto
3.2 MEDULLA OBLONGATA ydinjatkos; medulla; moelle allongée :
PIV: "oblonga mjelo" = "mjelencefalo" = "bulbo", sed aliaj fontoj
diras, ke en "myelencephalon" estas pli ol nur la "medulla
oblongata" MI NE SCIAS kaj (tute dubjektive) mi ne sxatas la
vorton "mjelo"
3.3 CEREBELLUM pikkuaivot; cerebellum; cervelet
cerbeto
Unu alia sistemo dividas la cerbon cxi tiel:
* Prosencephalon (forebrain)
o Diencephalon
o Telencephalon
* Mesencephalon (midbrain)
* Rhombencephalon (hindbrain)
o Myelencephalon
o Metencephalon
En finna altlerneja lernomaterialo mi trovis jenan dividon de la homa
centra nerva sistemo en la homa kapo:
isot aivot (= granda cerbo) cerebrum, telencephalon),
pikkuaivot (= cerbeto) cerebellum),
aivorunko (= cerbotrunko) truncus cerebri
Estis detale subdividita, sed mi ne pli studis.
Mi miris, kial estas tiom da strangajxoj kaj malkongruoj kaj apenaux
konataj nomoj, ekz. tiaj, kiujn proponis Otto. Unu ebla klarigo: cxi
tiuj (PIVaj k.s.) dividoj pli rakontas pri evoluo de la homa cerbo,
ekde la diversaj partoj de la cerbo-gxermo de 4-semajna embrio al
plenkreska homo, ol pri funkciado de la cerbo kaj pri la loko de la
nomitaj partoj ene de la plenkrekula kranio.
Cerbo-terminaro angla-latina-finna trovigxas cxe
http://www.helsinki.fi/~kanto/aivosana.html
La finna traduko de "telencephalon" en la listo estas "pääteaivot"
(=finajx-cerbo), kiu eble rilatas al gxi kiel fina stadio en la
cerboevoluo de individuo, mi ne sukcesis certigxi.
Se vi ne bone ekdormas cxi-vespere, jen bona dormigilo, cxu ne?
Amike
Harri Laine
> Mi miris, kial estas tiom da strangajxoj kaj malkongruoj kaj apenaux
> konataj nomoj, ekz. tiaj, kiujn proponis Otto.
Tio devis esti:
Mi miris, kial estas tiom da strangajxoj... kaj mankas ekz. tiaj,
kiujn proponis Otto.
--
Harri
Nguyen Xuan Thu
Renato Corsetti
>En la vjetnama cerbo . . .
>por diferencigi kun cerebelo
Tre bone. Ni sekvu certe ankau' la vjetnaman en niaj ekvivalentoj. Ni
cela ssimpligi ne malsimpligi la vivon de esperantistoj.
Renato Corsetti
>"Graeca sunt, non leguntur" (ili estas grekaj, oni ne legu) diris mezepokaj
>monahxoj, kiam ili renkontis en latina teksto grekajn vortojn, kiujn
>ili ne kapablis legi. Cxu imitinde?
Ne tute, sed ni provu redoni la grekajn aj'ojn per esperantaj vortoj.
>Unue, la vorton "encefalo" ili (= la cerbosciencistoj) sxajnas uzi pri
>tio, kion ni normaluloj nomas "cerbo"
Tio estas jam akirita.
>PIV 2000 diras, ke . . .
>sed mi trovis aliajn dividojn.
Mi kredas ke je c'i tiu punkto vi povus savi vian animon (pro tio, ke
vi konfuzis niajn cerbojn) nur per farado de vortareto pri la cerbo
laux la ekzemplo en
http://www.bonalingvo.it/index.php/Provo_pri_aviadila_vortareto.
Amike
Adam Raizen
>> Kaj gxi estas telencefalo
>
> Bone, sed bonvolu ne paroli al mi greke.
Ho, estu avertita, cxi-sube mi multe parolos al vi greke!
Nu, tamen
mi fakte opinias, ke eble estus pli bone, por ne malpurigi siajn
manojn, ne tusxi cxi tiujn vortojn ecx per longa bastono. "Graeca
sunt, non leguntur" (ili estas grekaj, oni ne legu) diris mezepokaj
monahxoj, kiam ili renkontis en latina teksto grekajn vortojn, kiujn
ili ne kapablis legi. Cxu imitinde?
Adam Raizen
Harri:
>Kaj gxi estas telencefalo
Bone, sed bonvolu ne paroli al mi greke.
Mi ec' ne sukcesis trovi en la reto kiel oni konstruis tiun vorton.
Keyhan Sayadpour
Keyhan Sayadpour
Adam Raizen
Oni povas uzi "forcerbo" por telencefalo ankaux.
Renato Corsetti
telencefal-o = cxef-a cerb-o
lau' la traduko de Harri (kaj notinte la kontribuojn de Keyhan kaj Adam).
C'u en ordo?
Adam Raizen
Mi provizore notis:
telencefal-o = cxef-a cerb-o
lau' la traduko de Harri (kaj notinte la kontribuojn de Keyhan kaj Adam).
C'u en ordo?
Renato Corsetti
>'cxefcerbo' estus pli bona.
Bone.
Renato Corsetti
>Tio rimarkigas al mi, ke ni povas aldoni al la listo:
>
>konvencio [2oa] = kondicxo [fun]
Mi metas tion en la ujon "post kiam ni estos fin-reordigintaj la
nunajn listojn".
Pilar Otto
Adam:
> Laux la vortaro, cxe kiu mi kontrolis (dictionary.com), estas du
> prefiksoj 'tele-' el la greka, unu kun la signifo 'for' kaj unu kun
> la signifo 'fino, ekstremajxo, kompleta' (eble ili havas parencan
> rilaton), kaj telencefalo venas el la dua.
Cxu krom la signifo 'fino, ekstremajxo, kompleta' gxi povas signifi ankaux
'celo', kiel la angla "end" kaj la hispana "fin(alidad)"? Mi pensas pri
"teleologio", dogmo pri tio, ke cxio okazas laux iu intenco aux celo.
Otto
Adam Raizen
Reago, kiu prokrastigxis pro multaj aliaj respondindajxoj:
Adam:
> Laux la vortaro, cxe kiu mi kontrolis ( dictionary.com), estas du
> prefiksoj 'tele-' el la greka, unu kun la signifo 'for' kaj unu kun
> la signifo 'fino, ekstremajxo, kompleta' (eble ili havas parencan
> rilaton), kaj telencefalo venas el la dua.
Cxu krom la signifo 'fino, ekstremajxo, kompleta' gxi povas signifi ankaux
'celo', kiel la angla "end" kaj la hispana "fin(alidad)"? Mi pensas pri
"teleologio", dogmo pri tio, ke cxio okazas laux iu intenco aux celo.