unuigoj de vortoj kun samaj signifoj
Nakai Cuneo
Renato Corsetti
dankon pro via mesaĝo.
En Esperanto estas tro multaj vortoj kiuj havas samajn signifojn, kaj kelkaj vortoj signifas same surbaze de nacieco de euxropaj landoj. "friska" signifas "malvarmeta". Tio estas permesebla.
Jene estas aliaj paroj aux trioj de vortoj kiuj signifas same. Oni devas selekti unuon el la duo (la paro) aux la trio.
Mi flankemetas ĝin kaj ni pritraktos ĝin vort-post-vorte kiam ni estos fintraktintaj la literon S de PIV kaj la longa listo de J.K. Rinaldo.
Amike
Renato
ro-esp
From: "Nakai Cuneo"
> En Esperanto estas tro multaj vortoj kiuj havas samajn signifojn,
jes, ni havas tro da sinonimoj
>"friska" signifas "malvarmeta".
tamen ne egalas al "frida"
> ekz.,
parlamento=Korteso(Svisio)=Kongreso(Francio)=Dumao(Rusio)=Dieto(Usono).
?? law mi dieto estas di-eto aw mangxregximo
> Jen estas aliaj paroj aux triopoj de vortoj kiuj signifas same.
> Oni devas selekti unu el la du (la paro) aux la tri.
>, abstemio
forgesindas
> adepti
forgesindas
>agresa=agresiva,
ne samsignifas
>akvedukto
mistajpo de akvodukto,
alambiko,alauxdosprono, albatro,alkoholaturo,
forgesindas
> alpinismo=alpismo, alpinisto=alpisto,
montgrimpado (hobia)
>suramasigi=stapli=stakigi,
law mi stapli/staki entenas nuancon vertikalan. Eblas staki
brikojn aw sxtipojn, sed ne likvon aw sablon
> ambasado=ambasadorejo=ambasadora delegitaro,
ambasado estas la konstruajxo, ne la personaro
> amelo=fekulo,
klare ne temas pri fek-ulo
> amendamento=amendo,
sxangxpropono ( de politika programo, legxo, ktp)
> amplitudo=pafdistanco
svingdistanco
> anakreonteo=anakreonajxo,
??
> anatimisto=anatomo,
anatomiisto, cxu ?
> anoreksio=senapetiteco
ne ewfemismu.. temas pri nemangxado malsaneca
> antro=kaverno
groto ;-)
> atletiko=atletismo
atletiko estas grupo de sportoj, atletismo estas trebado al
(sano/forto pere de) multe da sportado
> atrabilo=melankolio=koleremo,
melanhxolio ne egalas al koleremo. kredeble konfuzis vin la vorto
"kolerika"
gxis, Ronaldo
Grosjean Mireille
--
Mireille Grosjean (en franca lingvo)
Mirejo (en esperanto)
Mire (en korea lingvo)
Mir (en rusa lingvo)
Mireeyu (en japana lingvo)
mirejo.blogspot.com
skajpe: mirejo1
fr: A TRAVERS LE MONDE PAR
L'ESPERANTO
eo: TRA LA MONDO PER ESPERANTO
jp: SEKAIGO DE SEKAIJU
Esperanto (エスペラント) = SEKAIGO (世界語)
Renato Corsetti
Kiu klarigos al mi pri la vorto KORTESO, kiu devus rilati al svisa parlamento????
Amike
Renato
Antonio De Salvo
Nakai Cuneo:
> En Esperanto estas tro multaj vortoj kiuj havas samajn signifojn,
jes, ni havas tro da sinonimoj
> ekz., parlamento = Korteso (Svisio) = Kongreso (Francio) = Dumao (Rusio) = Dieto (Usono).
Grosjean Mireille:
>Kiu klarigos al mi pri la vorto KORTESO, kiu devus rilati al svisa parlamento????
Evidente, temas pri eraro, cxar “Korteso” rilatas al Hispanujo kaj (pasintece) Portugalujo, se mi ne eraras ankaux al kelkaj hispanlingvaj landoj de Amerikoj.
Cetere, sxajnas al mi ke Usono ne havas “Dieto”-n, dum Dieto rilatas al aliaj landoj (Germanujo, Japanujo, Pollando…); kaj mi ne estas tute certa, ke la vorto “Parlamento” estas preciza kaj elcxerpa sinonimo, en cxiuj landoj kie la Parlamento konsistas el du Cxambroj (ekz. En Italujo la Parlamento konsistas el la Deputita Cxambro kaj el la Senato)
Gxis
Antonio
Pilar Otto
> Kiu klarigos al mi pri la vorto KORTESO, kiu devus rilati al svisa
> parlamento????
>
> Mirejo, deprimita Svisino, char shi kredis, ke shi bone konis sian
> landon... ;-)))
Versxajne estas erara lando: mi scias, ke la hispana parlamento nomigxas
(aux almenaux -is) (las) Cortes, lauxvorte (la) Kortegoj. Ankaux pri la
usona "dieto" mi havas dubon: laux mia scio la usonanoj nomas sian
parlamenton "Congress".
Cetere mi devas diri, ke Nakai Cuneo donis depriman atestajxon pri la
maldiligenteco de la Esperantistoj, kiuj facil-anime enmetas en Esperanton
vortojn krude transprenitajn el etnolingvo, esplorante nek cxu oni povas
esprimi la ideon per elementoj jam ekzistantaj en Esperanto, nek cxu iu alia
uzis vorton tre similan, kvankam ne tute egalan, al la vorto, kiun ili
proponas.
Pri la parlamentoj la afero sxajnas simpla: oni simple diru "svisa
parlamento", "pola parlamento" ktp. Se oni volas enciklopedie registri la
nacilingvajn nomojn de diversaj parlamentoj, oni faru tion en "enciklopedio"
aux "fremdvortaro" aux io tia, kiu listigu regionajn terminojn similantajn
al propraj nomoj. Tiujn terminojn oni gxenerale ne uzu en Esperanto, sed se
oni sentas, ke ili estas bezonataj ekz. en faka libro, oni rajtu por-okaze
uzi ilin, sed indikante unuafoje, ke temas pri ne-Esperantaj vortoj, kiujn
oni Esperantigis kvazaux propraj nomoj. Tiel oni povus fari ekz. pri
regionaj mangxajxoj, regione uzataj iloj ktp. Tia "enciklopedio" estus speco
de "kultura banko", el kiu oni povus cxerpi vortojn, se montrigxus, ke
origine regiona afero farigxus internacia.
Revante sub tempopremo,
Otto
Fra Simo
Listanoj: NAKAI Tuneo skribas el Japanio.
En Esperanto estas tro multaj vortoj kiuj havas samajn signifojn, kaj kelkaj vortoj signifas same surbaze de nacieco de euxropaj landoj. "friska" signifas "malvarmeta". Tio estas permesebla. Iuj ajn landaj lingvoj havas tro multaj vortoj kun samajn signifojn, sed Esperanto estas artfarita lingvo, tial oni devas eviti tion kiel eble plej strebe. [...]
Andreas Kueck
> Ni atentu, ke pri "*friska*" la frazo "Tio estas permesebla" estas
"malvarmeta". Sed sekve de tiu chi permeso pligrandighis kaj ankorau
pligrandighas la vortstoko ... Do estas pli bone uzi "malvarmeta",
kiom tio chi estas oportuna.
Cetere: Mi faris fludiagramon por determini la laustatusan specon kaj
uzeblecon de
vorto:
< http://www.akueck.de/fludiagramo_pri_vortstatuso_v01.pdf >
Komentarioj bonvenas.
--
Andreas Kueck
Marcos Cramer
Cetere: Mi faris fludiagramon por determini la laustatusan specon kaj
uzeblecon de vorto:
< http://www.akueck.de/fludiagramo_pri_vortstatuso_v01.pdf >
Vere tre bona diagramo, kiu klarigas la uzeblecon laŭ niaj oficialaj dokumentoj (Fundamento kaj Bulonja Deklaracio) en tre facile komprenebla maniero.
La tuta laborego de Andreas sur ĉi tiu kampo estas vere laŭdinda.
La fakto, ke nia listo ankaŭ malrekomendas iujn vortojn, kiuj estas uzeblaj laŭ la Fundamento (ekzemple kelkajn oficialajn vortojn kiel "antipatio"), laŭ mi ne estas problemo, ĉar ene de la uzeblaj vortoj ankoraŭ eblas pludistingi inter vortoj uzindaj kaj vortoj neuzindaj (tiu distingo ne havas sian bazon en la Fundamento, do certe estas subjektiva; sed nia celo ja estas konvinki la Esperantistaron pensi pri la uzindeco de vortoj pli multe laŭ la skemisma/bonlingva vidpunkto). Ĉiuokaze, ni neniam rajtus en nia listo rekomendi vorton neuzeblan laŭ tiu diagramo (ekzemple menciante ĝin kiel alternativon al alia vorto). Tial la diagramo ankaŭ estas tre grava por nia laboro.
Amike,
Marcos
Renato Corsetti
Ni atentu, ke pri "friska" la frazo " Tio estas permesebla " estas akcidenta skriberaro anstatau: " Tio ne estas permesebla. "
frisk·a → mal·varm·et·a
estas en niaj listoj jam de longa tempo.
Amike
Renato
Nakai Cuneo
La frazo "Tio estas permesebla" ne estas skriberaro. Cxar la vorto
malvarmeta estas tre longa, kaj multaj personoj diras ke uzo de la vorto
"friska" en poemo kaj poezio estas komforta. Mi aprobas gxin kaj la uzo de
la du vortoj estas permesebla.
Amike, NAKAI Tuneo
Nakai Cuneo
----- Original Message -----From: Fra SimoSent: Sunday, March 08, 2009 1:46 AMSubject: (la bona lingvo) Re: unuigoj de vortoj kun samaj signifoj
Renato Corsetti
> la vorto
> malvarmeta estas tre longa, kaj multaj personoj diras ke uzo de la vorto
> "friska" en poemo kaj poezio estas komforta. Mi aprobas gxin kaj la uzo de
> la du vortoj estas permesebla.
>
estas vera poemverkisto.
Amike
Renato
Harri Laine
> La tuta laborego de Andreas sur ĉi tiu kampo estas vere laŭdinda.
Malofte mi vidis ion pli senutilan ol la juristumaĵoj de Andreas. Ĉu
eble ankaŭ vi, Marcos, volas anstataŭigi normalan homan prudenton kaj
sanan lingvan senton per teĥnikaj flu-diagramoj (principe aŭtomatigeblaj)?
La amata ĉevaleto de Andreas estas okupiĝi pri interpretoj de la 15-a
regulo.
En tio unue rolas la demando "en kiuj lingvoj ia vorto ekzistas". Mi
tute ne vidas konsiderojn pri tio, kion signifas, ke iu vorto
"ekzistas en lingvo". Ekz. mi povas aserti, ke vorto simila al
"paliativ" iusence apenaŭ ekzistas en la norvega kaj finna - tiuj du
lingvoj eble ne estos konsiderataj inter "la plimulto de la lingvoj"
kiuj prenis iun vorton, sed tute similaj problemoj rilatas al aliaj,
"gravaj" lingvoj.
Pli grava eraro estas ne konsideri ĝisfunde tion, ĉu ankaŭ la signifoj
kaj uzokampoj en tiuj lingvoj devas iel kaj kiom simili por ke la
vortojn ni povu konsideri samaj, kaj kiel tiuj signifoj kaj uzolimigoj
influu la eventualan signifon de transprenota vorto en Esperanto.
Ankaŭ ĉi-liste jam abundis pruvoj pri tio, ke ne sufiĉas la ekstera
formo de vorto, por nomi ĝin internacia. Estas bezonata ankaŭ iom da
kohera signifo.
Plej misinflua estas la interpreto, ke la 15-a regulo iel magie igas
eksteresperantajn vortojn, jam per si mem, esperantaj. Temas nur pri
regulo pri tio, kiel oni prudente agu, se necesas enkonduki elementojn
el la iom ĥaosaj nacilingvaj vortfamilioj.
En la fludiagramo de Andreas mi elstarigas nur unu harstarige
konsternan punkton. Tio estas la decidilo, per kiu li konkludas, ke
"tajdo" uzeblas kiel "nova vorto". Laŭ lia rezonado por tia aproba
konkludo sufiĉas simple, ke ne troviĝas samsignifa *radiko* inter la
Fundamentaj kaj oficialaj. Do, lian altan protekton havas nur
*radikoj*. Kunmetaĵo, kiom ajn ordinara aŭ Fundamenta aŭ komune uzata,
estas tute eksterleĝa bandito por kiu ni ĉiam bonvenigu anstataŭaĵon.
– (Mi ne diras per ĉi tio, ke "tajdo" uzindas aŭ ne uzindas, sed tia
diagramo aŭ regularo ne sufiĉu kiel argumento por ĝia uzindeco.)
La diagramo eble estas eleganta, sed ne estas fidinda piloto sur la
lingva maro, kie oni decidu ĉu iu vorto estas "uzebla". Ĝia unua
rezonŝtupo, kiu diras ke vorto uzeblas, se ĝi estas Fundamenta aŭ
oficiala, estas trompe simpla kaj eble allogas aprobi la tuton.
Anstataŭ pufaj advokataĵoj pri la 15-a regulo oni bezonas komunan
lingvan prudenton. Se iun regulon detaligi, eble plej bone estus tion
fari pri la 11-a. Ĝi meritus elstarigon kaj novinterpretadon multe pli
ol la 15-a.
Amike
Harri
Renato Corsetti
> oni bezonas komunan lingvan prudenton.
Mi petas ĉiujn, kiuj volas daŭrigi la debaton pri la regulo 15-a kaj la
oficialigindaj radikoj, ke ili bonvolu aliĝi al la listo
<oficialigin...@yahoogroups.com>.
La rekomendita "karaokeo" mi jam registris. Oni daŭrigu tie la debaton
pri karaoke-/karaok-.
Amike
Renato
Andreas Kueck
> Marcos Cramer skribis, 7.3.2009:
>
> > La tuta laborego de Andreas sur ĉi tiu kampo estas vere laŭdinda.
>
> Malofte mi vidis ion pli senutilan ol la juristumaĵoj de Andreas.
> Ĉu
> eble ankaŭ vi, Marcos, volas anstataŭigi normalan homan prudenton kaj
> sanan lingvan senton per teĥnikaj flu-diagramoj (principe aŭtomatigeblaj)?
Marcos, mi respondus per "jes".
Ghuste pro tio, ke Esperanto estas apenau ies unua natura, media
lingvo, oni apenau povas fidi je sia "lingva sento" kiel pri sia
natura, media lingvo (por mi la germana). Tial oni bezonas regulojn.
Marcos trafe skribis, ke la fludiagramo "klarigas la uzeblecon lau
niaj oficialaj dokumentoj (Fundamento kaj Bulonja Deklaracio)". Se vi
ne volas akcepti tiujn chi ghenerale akceptitajn regulojn, bonvole
ludu alian ludon.
> La amata ĉevaleto de Andreas estas okupiĝi pri interpretoj de la 15-a
> regulo.
> En tio unue rolas la demando "en kiuj lingvoj ia vorto ekzistas".
koncernan fremdan vorton.
> Pli grava eraro estas ne konsideri ĝisfunde tion, ĉu ankaŭ la signifoj
> kaj uzokampoj en tiuj lingvoj devas iel kaj kiom simili por ke la
> vortojn ni povu konsideri samaj, kaj kiel tiuj signifoj kaj uzolimigoj
> influu la eventualan signifon de transprenota vorto en Esperanto.
> Ankaŭ ĉi-liste jam abundis pruvoj pri tio, ke ne sufiĉas la ekstera
> formo de vorto, por nomi ĝin internacia. Estas bezonata ankaŭ iom da
> kohera signifo.
> Plej misinflua estas la interpreto, ke la 15-a regulo iel magie igas
> eksteresperantajn vortojn, jam per si mem, esperantaj. Temas nur pri
> regulo pri tio, kiel oni prudente agu, se necesas enkonduki elementojn
> el la iom ĥaosaj nacilingvaj vortfamilioj.
la unuan parton: Lau Zamenhof la koncernaj vortoj apartenas al
Esperanto "jam de la unua momento de ghia naskigho". Al lia interpreto
estas resendite en la Dua Oficiala Aldono al Universala Aldono por
pravigi la aserton, ke tiaj vortoj "ne bezonas 'oficialigon'".
> En la fludiagramo de Andreas mi elstarigas nur unu harstarige
> konsternan punkton. Tio estas la decidilo, per kiu li konkludas, ke
> "tajdo" uzeblas kiel "nova vorto". Laŭ lia rezonado por tia aproba
> konkludo sufiĉas simple, ke ne troviĝas samsignifa *radiko* inter la
> Fundamentaj kaj oficialaj.
"tajdo" estus formo nova. Cetere: Ech Renato trovas "tajdo" bezonata -
ech ne estas linio en la listo de simplaj samsignifaj vortoj. (Se mi
ne eraras, mi iam proponis "alflu-deflu-ciklo" au ion similan en tiu
chi forumo.)
> Do, lian altan protekton havas nur
> *radikoj*. Kunmetaĵo, kiom ajn ordinara aŭ Fundamenta aŭ komune uzata,
> estas tute eksterleĝa bandito por kiu ni ĉiam bonvenigu anstataŭaĵon.
misinterpreto via). El la fludiagramo sekvas, ke novaj vortoj principe
estas uzeblaj, sed per tio chi ne nepre automate ankau uzindaj.
> Anstataŭ pufaj advokataĵoj pri la 15-a regulo oni bezonas komunan
> lingvan prudenton.
por tiu chi parto ne estas donata definitiva solvo, sed nur propono,
nome taksi lau
< http://www.ipernity.com/blog/55667/10643 >. Se iu havas pli
oportunan proponon, shi au li prezentu ghin.
Mi ankau ne asertas, ke la fludiagramo donas solvon por chio. Ekzemple
por la vorto "kultivi" oni povas trovi argumentojn por taksi ghin kiel
novan vorton, vorton fremdan uzeblan lau Regulo 15 kaj formon novan
(al "kultur'"). Do la fludiagramo neniel forprenas disde oni la devon
pripensi - ghi povas tamen helpi doni strukturon al la pripensado.
> Se iun regulon detaligi, eble plej bone estus tion
> fari pri la 11-a.
--
Andreas Kueck
Andreas Kueck
> Lau mi unue rolas la demando, kiujn lingvojn prenis
> koncernan fremdan vorton.
--
Andreas Kueck
Renato Corsetti
la proponojn, kiujn li sendis en antaŭa mesaĝo, kaj kiujn mi kopias
ĉi-sube.
Por ke ni povu trakti kaj decidi pri ili, li bonvolu sendi UNU MESAGHON
POR CHIU VORTO (kontrolinte en niaj listoj:
http://www.bonalingvo.it/index.php/Simplaj_samsignifaj_vortoj, ĉu la
vorto estis jam pritraktita).
Post ĉiu vorto li bonvolu atendi la pritrakton kaj poste li bonvolu
sendi la postan mesaĝon kun la posta vorto.
Mi bedaŭras, sed longaj listoj kaj komentoj al parto de tiuj listoj,
simple ne estas kunmeteblaj facile.
Amike
Renato