nitrogen-o azot-o
Renato Corsetti
via opinio pri
nitrogen-o --> azot-o [fun] ?
Amike
Renato
~ ~ ~
Renato Corsetti/Korseti, Via del Castello, 1, IT-00036 Palestrina
Italujo <renato....@esperanto.org>
~ ~ ~
Pilar Otto
> Dau'rigante la enordigadon de la jam ekzistantaj vortoj, kiu estas
> via opinio pri
>
> nitrogen-o --> azot-o [fun] ?
Laux mia memoro neniu gxis nun respondis al tio, kaj ankaux mi ne sentas min
tre kompetenta respondi. Mi vidas argumentojn por anstatauxigi la sagon per
=: 1) "Nitrogeno" sxajne estas la vorto internacie uzata, kaj "azoto" estas
arhxaismo. 2) La hxemia simbolo "N" pli koheras kun "nitrogeno" ol kun
"azoto". 3) La vorto "nitrogeno" havas ion komunan kun vortoj por aliaj
elementoj, hidrogeno kaj oksigeno.
Kiel oni diras en aliaj lingvoj? En la norvega oni nun strebas uzi la
internaciajn terminojn, do oni diras "nitrogen", sed antauxe oni diris
"kvelstoff" = "sufoksxtofo". Tiu vorto versxajne estas pauxsajxo de la
germana "Stickstoff" (kvankam "sticken" laux mia vortaro signifas "brodi"!,
sed "stickig" tamen estas "sufoka", "nauxziga"). En la sveda oni diras
"kväve" = "sufokajxo". La danan vorton mi ne memoras, sed certe estis
inventajxo de Ørsted, kiu fakte kreis kvazaux artefaritajn danigojn de
pluraj hxemiaj elementoj kaj kunmetajxoj.
Laux hispana vortarego "azote" estas "nomo, kiun Lavoisier donis al la
nitrogeno". De kie Lavoisier prenis tiun nomon, pri tio la vortaro ne
informas. Gxi nur diras, ke la hispana "ázoe" estas adaptajxo "inspirita en
la kredo, ke tiu vorto rilatas al la greka "zoé", vivo, kun la nea partikulo
"a", pro la nespireblo de nitrogeno".
Otto
Renato Corsetti
>Mi vidas argumentojn por anstatauxigi la sagon per = . . .
>Kiel oni diras en aliaj lingvoj?
Mi komprenas pri h'emio malpli ol pri c'io alia. Tamen mi kontrolis
grandan italan retan vortaron kiu simple diras "nitrogeno --> azoto".
Eble c'i tie azoto rezistas.
Kio pri aliaj lingvoj?
Saidnabi Saidilhomzoda
Ni uzas vorton Nitrogen en Taghika lingvo kaj chiuj niaj samnaciuloj komprenas tion,...
Renato Corsetti
Ni uzas vorton Nitrogen en Taghika lingvo kaj chiuj niaj samnaciuloj komprenas tion,...
Dankon, Saidnabi!
Kio okazas en la japana?
Amike
Renato
Nguyen Xuan Thu
Otto:
>Mi vidas argumentojn por anstatauxigi la sagon per = . . .
>Kiel oni diras en aliaj lingvoj?
Mi komprenas pri h'emio malpli ol pri c'io alia. Tamen mi kontrolis
grandan italan retan vortaron kiu simple diras "nitrogeno --> azoto".
Eble c'i tie azoto rezistas.
Kio pri aliaj lingvoj?
Renato Corsetti
En la vjetnama nitrogeno estas "ni to" /nito/.
Bone, mi metis =.
Amike
Renato
HIROTAKA Masaaki
Sxajnas, ke nia antauxulo enkondukis gxin, pauxsante la germanan.
Aldone,
hidrogeno = "sui-so" (akvo-elemento)
oksigeno = "san-so" (acid-elemento)
sed
natrio = "natoriumu"
kalio = "kariumu"
Amike,
HIROTAKA Masaaki (Vastalto)
Pilar Otto
> Aldone,
> hidrogeno = "sui-so" (akvo-elemento)
> oksigeno = "san-so" (acid-elemento)
kiel la germana "Sauerstoff" kaj la iama norvega "surstoff"
Otto
ts
> grandan italan retan vortaron kiu simple diras "nitrogeno --> azoto".
En la franca oni diras "azote", en la hungara "nitrogén" kaj en la
germana "Stickstoff".
Ŝajnas, ke kiel vi skribis nitrogeno estas pli internacia kaj kongruas
kun la mallongigo "N".
Azoto verŝajne estas francismo (pro Lavoisier).
Thierry
El franca vikipedio:
Le nom latin « nitrogenium » provient du grec nitron gennan, ce qui
signifie « formateur de salpêtre » (nitrate de potassium). Le symbole
chimique N provient de cette origine.
Le terme anglais pour désigner l'azote est nitrogen. Il existe aussi
le nom nitrogène en français, mais l'appellation azote est la plus
fréquente.
Antoine Lavoisier a choisi le nom azote, composé de a- (privatif) et
du radical grec ζωτ-, « vivant » et signifie donc « privé de vie », du
fait que contrairement à l'oxygène, il n'entretient pas la vie des
animaux.
Harri Laine
> En la japana "nitrogeno/azoto" estas "cxi-sso"(=sufok-elemento).
> hidrogeno = "sui-so" (akvo-elemento)
> oksigeno = "san-so" (acid-elemento)
Tre interese, ke tiu nom-sistemo germandevena sin montras ecx en la
japana. Gxi trovigxas ankaux en la finna (N O H = typpi happi vety).
Se gxi estus dekomence enkondukita en Esperanton, ni nun havus eble
ion similan al N = sufokumo, O = acidumo, H = akvumo. - Iusence nia
"azoto" apartenas al la sama familio, gxi povus esti lauxdevene
"senvivumo".
El vidpunkto de klasika Esperanto, la afero sxajnas klara: La fenomeno
azoto (hxemia elemento, gaso) estas cxiutagajxo, aero konsistas
plejparte el azoto, gxi estas grava substanco en naturaj kaj hxemiaj
sterkoj kaj grava malpuriganto de la mondaj akvoj. Tiu gravajxo ecx
havas nomon jam en la Fundamento: *azoto*. Jen cxio, cxu ne? Plendi
pri neinternacieco de la nomo estas kvazaux plendi, ke "kaj" ne estas
internacia vorto.
Mi rigardis en diversaj vortaroj:
ge Krause Stickstoff = nitrogeno, /auch/ azoto [auch=ankaux]
an Wells nitrogen = nitrogeno
an Benson nitrogen = nitrogeno
it Minnaja azoto = azoto, nitrogeno
fi Vilkki typpi = nitrogeno
fi Setälä 1923 typpi = azoto, nitrogeno
ja Kajxi cxissu = nitrogeno
nl Middelkoop stikstof = nitrogeno, azoto
sv Vilborg kväve = nitrogeno, azoto
fr Grand dictionnaire fr-eo azote = azoto, nitrogeno
fr Léger k Albault azote = azoto, nitrogeno
"Nitrogeno" aperas jam en PV-1934 kun la klarigo "Hxemia nomo de
azoto". PIV-1970 metas la cxefan difinon cxe "nitrogeno" kaj aldonas
cxi tian strangajxon sub *azoto*: "Alia, pli malnova nomo de
nitrogeno, uzata en la latinidaj lingvoj k ecx aliloke konservata en
agrikulturo k medicino". Pri kiu lingvo PIV babilas?
Kiel la neoficiala "nitrogeno" sukcesis tiom penetri en la lingvon? La
pli nova finna kaj la du anglaj vortaroj ecx auxdacas tute ne doni la
vorton "azoto".
Oni eble respondas, ke gxi estas iusence internacia: La hxemia simbolo
estas N. Angle kaj hispane (ankaux portugale, sed mi ne estas certa)
gxi havas nitrogen-similan nomon kaj tiu disvastigxis ankaux
alilingven. Trovigxas multaj azothavaj hxemiajxoj, kies nomoj enhavas
la eron "nitr(o)". Alia versxajna motivigo estas la pli "hxemia
aspekto" de nitrogeno - t.e. ke la vorto "azoto" ne estas suficxe
travidebla kaj ne tuj montras siajn grekajn elementojn.
Sed pluraj grandaj lingvoj nomas la elementon simile al "azot": la
franca, itala, rumana, turka, rusa kaj multaj evidente rus-influitaj,
ekz. la mongola. Tria nomgrupo konsistas el la tre diversformaj
"sufokumoj": germana, nederlanda, sveda, dana (Otto diris, ke en la
norvega jam venkas "nitrogen") finna, japana, kelkaj slavaj kaj eble
aliaj.
Ankaux "azo(to)" ne estas tute malinternacia en hxemiaj nomoj (do,
ekzistas io komparebla kun "nitro", kvankam ne same abunde). Se vi
sekvis debatojn pri hxemiajxoj en nutrajxoj, vi legis pri "azofarboj"
(Azofarbstoff, azo dyes; azo compounds) kiuj eble kauxzas kancerojn.
Ekzistas ankaux diazo-kombinajzoj. Tie "azo" rilatas simile al "azoto"
kiel "nitro" rilatas al "nitrogeno". Kaj en biologio "azotobakterioj"
(science: Azotobacter) estas konataj utiligantoj de atmosfera azoto.
Tio, ke "azoto" ne havas la "gxustan" komencliteron N estas nenio
speciala. Tio, ke pluraj lingvoj nomas la elementon K "potassium" aux
la elementon Na "sodium", apenaux kauxzis problemojn. Simile, preskaux
neniu lingvo nomas la elementon Sb per nomo simila al la latina
"stibium" (la plej ofta nomo estas io simila al "antimono").
La transirado de "azoto" al "nitrogeno" sxajnas iom simila lingva
evoluo kiel "ujo > io" aux "hxemio > kemio". Principe, kiel rilati al
tiaj fenomenoj?
--
Harri
Renato Corsetti
> La transirado de "azoto" al "nitrogeno" sxajnas iom simila lingva
evoluo kiel "ujo > io" aux "hxemio > kemio". Principe, kiel rilati al
tiaj fenomenoj?
Pri ujo kaj hxemio mi ne havas dubojn. Ni restu c'e ujo kaj hxemio.
Pri azoto/nitrogeno eble la = povas savi nin. La alternativo estas -->, tio estas: ne diru nitrogeno, diru azoto.
Amike
Renato
Harri Laine
> Ŝajnas, ke kiel vi skribis nitrogeno estas pli internacia kaj
> kongruas kun la mallongigo "N". Azoto verŝajne estas francismo (pro
> Lavoisier).
Ambaux vortospecoj (azot kaj nitrogen) estas multlingve uzataj, la
azot-vortoj precipe en parto de la latinida kaj en la rusa
kultursferoj. "Nitrogen" estas versxajne pli internacia nur en tiu
senco, ke lingvoj, kiuj uzas vorton similan al "azot", aux tute
alispecan, konas ankaux vortojn parencajn al "nitr(o)-" kaj la hxemian
simbolon N, dum la "nitrogen"-lingvoj ne same multe konas vortojn
parencajn al "azot".
Sed oni nepre ne povas diri, ke "azoto" estas francismo! Gxi estas
Fundamenta vorto, kaj tiaj neniam estas iuj ismajxoj, maksimume oni
povus nomi iun F-an vorton esperantismo. La vorto "nepre" ne estas
rusismo, "birdo" ne estas anglismo, kaj "kaj" ne estas grekismo, ili
estas plej auxtentike originalaj esperantaj vortoj.
--
Harri
Renato Corsetti
La vorto "nepre" ne estas
rusismo, "birdo" ne estas anglismo, kaj "kaj" ne estas grekismo, ili
estas plej auxtentike originalaj esperantaj vortoj.
Bone. Ni havas tri eblecojn:
- nitrogen-o --> azot-o
- nitrogen-o = azot-o
- azot-o [fun]= nitrogen-o
Nun ni estas c'e la meza. C'u vi konsilas reiri al la unua?
Amike
Renato
Harri Laine
> - nitrogen-o --> azot-o
> - nitrogen-o = azot-o
> - azot-o [fun]= nitrogen-o
>
> Nun ni estas c'e la meza. C'u vi konsilas reiri al la unua?
Vi elektu, la unuan aux la mezan. Mi jam prezentis la aferon el mia
vidpunkto, tro multe skribis, kaj volonte auxskultos aliajn. Eble
cxiuj nur miras, pri kio mi parolas, kaj volas elekti la lastan (= la
fakton?) el la tri ebloj.
Harri
Anna Lowenstein
"Azote", sed mi trovis g'in en la angla vortaro kun jena difino: "An old
name for nitrogen, so called because it does not sustain animal life".
Mi vidas, ke la vorto "Azoto" estas Fundamenta. Aliflanke se vorto
s'ang'ig'as en c'iuj lingvoj, dum en Esperanto oni pluuzus terminon
popularan en la 19a jarcento, tio donus al Esperanto tre arh'aikig'intan
aspekton.
(Cetere, mi j'us kontrolis la vorton arkaika au' arh'aika en PIV, kaj
trovis: arkaika OA3, arkaismo OA8 (kaj Z).)
Anna
-----Messaggio originale-----
Da: la-bona...@googlegroups.com [mailto:la-bona...@googlegroups.com]
Per conto di Renato Corsetti
Inviato: lunedì 25 febbraio 2008 13.27
A: la-bona...@googlegroups.com
Oggetto: (la bona lingvo) nitrogen-o azot-o
Otto:
>Mi vidas argumentojn por anstatauxigi la sagon per = . . .
>Kiel oni diras en aliaj lingvoj?
Mi komprenas pri h'emio malpli ol pri c'io alia. Tamen mi kontrolis
grandan italan retan vortaron kiu simple diras "nitrogeno --> azoto".
Eble c'i tie azoto rezistas.
Kio pri aliaj lingvoj?
Amike
Renato Corsetti
Mi jam prezentis la aferon el mia vidpunkto, tro multe skribis, kaj volonte auxskultos aliajn.
Bone. Ni au'skultu ankorau'.
Renato
Renato Corsetti
En la angla la normala vorto estas "Nitrogen".
Jes, sed legu la postajn mesag'ojn de Harri, kiuj montras ke en latinidaj lingvoj kaj en la rusa oni diras ankorau' nun "azoto" kaj ke en tria grupo (germana, japana,....) oni uzas aliajn kunmetitajn vortojn.
> (Cetere, mi j'us kontrolis la vorton arkaika au' arh'aika en PIV, kaj
trovis: arkaika OA3, arkaismo OA8 (kaj Z).)
Renato
Renato Corsetti
> (Cetere, mi j'us kontrolis la vorton arkaika au' arh'aika en PIV, kaj
trovis: arkaika OA3, arkaismo OA8 (kaj Z).)
Jes, sed tiuj estas tiuj vortoj kun duobla formo kaj ambau' formoj estas oficialaj.
Renato
Marcos Cramer
Se ni tamen mencios linion pri nitrogeno/azoto, ni certe nur uzu "=" kaj ne "-->". Mi mem preferus
azot-o = nitrogen-o
sed ankau ne tute kontrauus
nitrogen-o =azot-o
Amike,
Marcos
Pilar Otto
> Renato:
>
>> - nitrogen-o --> azot-o
>> - nitrogen-o = azot-o
>> - azot-o [fun]= nitrogen-o
>>
>> Nun ni estas c'e la meza. C'u vi konsilas reiri al la unua?
>
> Vi elektu, la unuan aux la mezan.
Mi pledas por la meza. En alia mesagxo mi pli detale respondos al Harri.
Otto
Pilar Otto
Tamen pri kelkaj punktoj mi ne povas konsenti, do mi provu komenti kaj
nuancigi.
Harri:
> Tre interese, ke tiu nom-sistemo germandevena sin montras ecx en la
> japana.
Tio ne estas stranga, cxar kiam Japanujo ekmalfermigxis al ekstera influo
(eble fine de la 19a jc.), la japanoj transprenis multon el la germanlingva
scienco.
> El vidpunkto de klasika Esperanto, la afero sxajnas klara: La fenomeno
> azoto (hxemia elemento, gaso) estas cxiutagajxo, aero konsistas
> plejparte el azoto, gxi estas grava substanco en naturaj kaj hxemiaj
> sterkoj kaj grava malpuriganto de la mondaj akvoj. Tiu gravajxo ecx
> havas nomon jam en la Fundamento: *azoto*. Jen cxio, cxu ne? Plendi
> pri neinternacieco de la nomo estas kvazaux plendi, ke "kaj" ne estas
> internacia vorto.
Tiel simpla la afero ne estas, laux mi. La alia cxefa elemento de la aero,
kiu por la homo estas ecx pli grava, cxar sen gxi la homo ne povas vivi,
estas minimume same cxiutaga. Tamen oni nomas gxin per la fake aspektanta
vorto "oksigeno". La homoj pli cxiutagece rilatas al la oksigenaj maskoj en
la flugmaxinoj ol al io azothava, ekz. artefarita sterko. La vorto "azoto"
do apartenas al sfero minimume same faka, kiel "oksigeno" kaj "hidrogeno".
Tial ne konvenas kompari gxin kun "kaj", sed prefere kun aliaj fakaj
terminoj arhxaikigxintaj. La ekzemplo, kiun mi tuj mencios, eble ne estas
tute paralela, kaj mi persone ne kompetentas pri gxi, sed gxi estas la sola,
kiu venis en mian memoron.
Temas pri la vorto "acefalo". Laux Carl Střp-Bowitz, la norvega E-ista
zoologo, fine de la 19a jc. oni kredis, ke certan klason de bestoj
karakterizas la trajto, ke ili estas senkapaj (tial la grekdevena termino).
Poste montrigxis, ke tio tute ne estas klasiga trajto, do la klaso
"acefaloj" nun estas forigita el la nomenklaturo. Střp-Bowitz ecx volis, ke
gxi ne aperu en PIV gxuste pro tio, ke gxi estas "ne-plu-termino". Tamen PIV
ja devus enhavi cxiujn iam registritajn vortojn, ankaux la historiajn - ekz.
la Fundamentan "versto" kaj la supozeble Fundamentan (mi ne povas kontroli)
"pudo".
> "Nitrogeno" aperas jam en PV-1934 kun la klarigo "Hxemia nomo de
> azoto". PIV-1970 metas la cxefan difinon cxe "nitrogeno" kaj aldonas
> cxi tian strangajxon sub *azoto*: "Alia, pli malnova nomo de
> nitrogeno, uzata en la latinidaj lingvoj k ecx aliloke konservata en
> agrikulturo k medicino". Pri kiu lingvo PIV babilas?
Vi ne havas respondon, kaj mi ne bone komprenas la demandon!
> Kiel la neoficiala "nitrogeno" sukcesis tiom penetri en la lingvon? La
> pli nova finna kaj la du anglaj vortaroj ecx auxdacas tute ne doni la
> vorton "azoto".
>
> Oni eble respondas, ke gxi estas iusence internacia: La hxemia simbolo
> estas N.
Versxajne tiu estas la kialo. Mi poste revenos al tiu punkto.
> Tio, ke "azoto" ne havas la "gxustan" komencliteron N estas nenio
> speciala. Tio, ke pluraj lingvoj nomas la elementon K "potassium" aux
> la elementon Na "sodium", apenaux kauxzis problemojn.
Tamen bonvolu atenti, ke en Esperanto ili nomigxas respektive "kalio" kaj
"natrio", konforme kun la hxemiaj simboloj, same kiel "hidrargo". Se oni
proponus nomi tiujn elementojn en Esperanto "potasio", "sodio" kaj
"merkurio", mi versxajne trovus tiujn terminojn same nekonvenaj, kiel
"azoto".
> Simile, preskaux
> neniu lingvo nomas la elementon Sb per nomo simila al la latina
> "stibium" (la plej ofta nomo estas io simila al "antimono").
Koncedite! Cetere dankon pro via informo pri la fonto de "Sb".
> La transirado de "azoto" al "nitrogeno" sxajnas iom simila lingva
> evoluo kiel "ujo > io" aux "hxemio > kemio".
Mi malkonsentas. Mi supozas, ke la vidpunkto de Anna estas pli prava. Mi
havas kajeron titolitan "La fundamentaj elementoj de la materio", kompilitan
kaj brajle eldonitan de Raymond Gonin en 1983. Li mencias "azoto" kiel
arkaismon (tiel!), aldonante, ke gxi havas ankaux la arhxaikigxintan
simbolon "Az". La aliaj "arkaismoj", kiujn li mencias en la listo, estas:
"glucinio" (por berilio), "kolombio" (por niobo), "nitono" (por radono) kaj
"tungsteno" (por volframo).
> Principe, kiel rilati al
> tiaj fenomenoj?
Tiu estas grava demando. Mi opinias, ke kiam temas pri fakaj terminoj, oni
klopodu sekvi la evoluon en la koncerna fako. Se ne, ni riskus el-eksterajn
reagojn kiel: "en Esperanto dauxre cirkuladas la sximigxintaj fakterminoj el
la 1930aj jaroj. Tio pruvas, ke gxi estas mortinta lingvo."
Otto
Renato Corsetti
Mi pledas por la meza.
Bone. Ni restu provizore c'e la meza, kiun ankau' Marcos akceptas.
Amike
Renato
Renato Corsetti
Mi opinias, ke kiam temas pri fakaj terminoj, oni klopodu sekvi la evoluon en la koncerna fako. Se ne, ni riskus el-eksterajn reagojn kiel: "en Esperanto dauxre cirkuladas la sximigxintaj fakterminoj el
la 1930aj jaroj. Tio pruvas, ke gxi estas mortinta lingvo."
Bone. Ni per = solvis salomone la aferon, sed efektive en c'i tiu okazo oni trovig'as antau' procedo ne plene plenumig'inta. En la latinidaj lingvoj kaj en la rusa "azoto" ankorau' estas plene vivanta (mi montris ke la itala reta vortaro simple resendas de nitrogeno al azoto). La fakto ke en la angla (kaj sekve en amaso da lingvoj) oni uzas la vorton "nitrogeno" pravigas lau'gradan enkondukon ankau' de tiu, sen necesa abrupta finmurdo de "azoto".
Unu el la konataj herooj de la itala historio en la renesanca periodo, tre vundita, diris al sia finmortigonto: "Malkurag'ulo, vi mortigas mortinton!"
Amike
Renato
Pilar Otto
> sen necesa abrupta finmurdo de "azoto".
Fundamentan vorton oni ne rajtas murdi, nur dormigi!
Otto
Renato Corsetti
>Fundamentan vorton oni ne rajtas murdi, nur dormigi!
Jes. Pri tio neniu fundamenta vorto devus havi c'e ni la signon -->.
Anna Lowenstein
vaste uzata en multaj lingvoj, ec' se ne en la angla. Kaj tio signifas, ke
g'i tamen estas akceptebla termino, kiu ne devus doni impreson pri eksmodeco
- c'ar se iu kritikus Esperanton pro eksmodeco, necesus nur indiki al la
franca, la itala kaj aliaj lingvoj.
Tial mi opinias, ke la indiko devus esti:
Nitrogeno --> azoto.
Anna
-----Messaggio originale-----
Da: la-bona...@googlegroups.com [mailto:la-bona...@googlegroups.com]
Per conto di Pilar Otto
Inviato: giovedì 28 febbraio 2008 8.22
A: la-bona...@googlegroups.com
Oggetto: (la bona lingvo) Re: nitrogen-o azot-o
Renato Corsetti
Tial mi opinias, ke la indiko devus esti:
Nitrogeno --> azoto.
Mi notas tion.
Renato
adam....@gmail.com
>
> En la japana "nitrogeno/azoto" estas "cxi-sso"(=sufok-elemento).
> Sxajnas, ke nia antauxulo enkondukis gxin, pauxsante la germanan.
>
> Aldone,
> hidrogeno = "sui-so" (akvo-elemento)
> oksigeno = "san-so" (acid-elemento)
>
> sed
> natrio = "natoriumu"
> kalio = "kariumu"
Iom simile en la hebrea:
azoto = חנקן ĥankan (~'sufok-anto' aŭ eble 'sufok-ilo')
hidrogeno = מימן meman (~'akv-anto')
oksigeno = חמצן ĥamcan (~'acid-anto')
natrio = נתרן natran
kalio = אשלגן aŝlegan (~'potas-anto')
kaj:
karbono = פחמן paĥman (~'karb-anto')
Tiu finaĵo komuna al ĉiuj el tiuj vortoj '-an' estas ordinare agenta
sufikso, simile al '-anto' en Esperanto, sed ĉi tie verŝajne estas
simple uzata kiel komuna finaĵo por ĥemia elementoj.
Mi neniam aŭdis pri 'azoto' antaŭ ĉi tiu diskuto, sed pro la
Fundamenteco, kaj pro tio, ke la vorto 'azoto' mem estas pli plaĉa
miaopinie ol 'nitrogeno', mi uzos ĝin de nun.
--
Adam Raizen <adam....@gmail.com>
Got sente?
Renato Corsetti
Mi neniam audis pri 'azoto' antau chi tiu diskuto, sed pro la Fundamenteco, kaj pro tio, ke la vorto 'azoto' mem estas pli placha miaopinie ol 'nitrogeno', mi uzos ghin de nun.
Tre bone, Adam!
Renato
ts
Pri nitrogeno/azoto mi petis la opinion de Árpád Máthé, kiu estas
kemiisto.
Li respondis tion:
--
mi volonte partoprenas en la preskau superflua diskuto. La plej nova
PIV (mi havas nur la eldonon el 2002) klare distingas inter la du
nomoj: NITROGEN/O estas la oficiala, cxe azot/o oni trovas: " Alia,
pli malnova nomo de nitrogeno, uzata en kemio nur en kelkaj derivajxoj
[vere, ja ekzistas la vortoj "diazoto, diazoti, diazotato"] , sed
konservata en agrikulturo" [mi dubas pri tio, ja en PIV vi trovas
"nitrobakter/o , latine Nitrobacter kaj ne azotobaktero] "kaj
medicino" [tre malofte, ekz. hungare azotémia, en Esperanto
azotemio].
--
Thierry
Harri Laine
> mi volonte partoprenas en la preskau superflua diskuto. La plej
> nova PIV (mi havas nur la eldonon el 2002) klare distingas inter la
> du nomoj: NITROGEN/O estas la oficiala, cxe azot/o oni trovas: "
> Alia, pli malnova nomo de nitrogeno, uzata en kemio nur en kelkaj
> derivajxoj [vere, ja ekzistas la vortoj "diazoto, diazoti,
> diazotato"] , sed konservata en agrikulturo" [mi dubas pri tio, ja
> en PIV vi trovas "nitrobakter/o , latine Nitrobacter kaj ne
> azotobaktero] "kaj medicino" [tre malofte, ekz. hungare azotémia,
> en Esperanto azotemio].
Mi nur malvolonte plu partoprenas en la priazota diskuto, precipe kiam
temas pri tiom superflua kontribuajxo.
A.M. kapablas nur citi el PIV kaj sxajnas opinii, ke "oficiala" egalas
al "priskribita en PIV" (fakte "nitrogeno" ne estas oficiala dum
"azoto" estas fundamenta). Cetere, /Nitrobacter/ kaj /Azotobacter/
estas malsamaj bakterioj, el kiuj nur /Azotobacter/ kapablas konverti
atmosferan azoton en formon utilan por kreskajxoj. Kaj "azotobaktero"
kaj "nitrobaktero" trovigxas en PIV-2000.
--
Harri
Anna Lowenstein
estas oficiala c'ar g'i trovig'as en PIV, male kiel "azoto" (kvankam mi ne
komprenas lian aserton, ke oni trovas "), montras ke multaj esperantistoj
tute ne komprenas pri oficialeco, fundamenteco ktp. Ili efektive kredas, ke
la apero de vorto en PIV donas al g'i oficialecon. Tio estas tre
maltrankviliga.
Anna
-----Messaggio originale-----
Da: la-bona...@googlegroups.com [mailto:la-bona...@googlegroups.com]
Per conto di Harri Laine
Inviato: domenica 2 marzo 2008 13.23
A: la-bona...@googlegroups.com
Oggetto: (la bona lingvo) Re: nitrogen-o azot-o
Renato Corsetti
La plej nova PIV ktp.
Eble atentigu lin pri nia pag'aro.
Amike
Renato
ts
Mi konsentas kun la rimarko de Anna.
Pri la malbonaj flankoj de PIV:
Tio ne estus problemego se ekzistus aliaj pli bonaj vortaroj.
Bedaŭrinde PIV havas monopolon (almenaŭ papere). Pro tio la homoj
rigardas PIV-on kiel leksikologia biblio. Kaj tuj foliumas ĝin
anstataŭ mem pripensi kion ili vere volas esprimi kaj ĉu ne eblus diri
tion per fundamentaj radikoj kaj afiksoj.
La duono de PIV estas nenecesa kaj eĉ malutila balasto por lingvo
INTERnacia.
Oni nur povas konsili uzi pli multe sian cerbon kaj malpli PIV-on.
PIV-on verkis kelkaj homoj, ĉefe Waringhien, do ĝi venas nek de
Zamenhof nek de dio...
Ŝajnas, ke la celo de Waringhien estis verki samdikan vortaron kiel
tiuj de la naciaj lingvoj. Li ne komprenis la kunmeteblecon de la
internacia lingvo. Tio jam vidiĝas en la titolo: vortaro por kunmetema
lingvo ne povas esti "plena". PIV abundas je francismoj. Por multaj
konceptoj oni simple prenis la francan radikon kaj aldonis "o". PIV
eble proksimigis Esperanton al la naciaj lingvoj sed certe
malproksimigis ĝin de la rolo de INTERnacia lingvo.
Thierry
Renato Corsetti
Oni nur povas konsili uzi pli multe sian cerbon kaj malpli PIV-on.
Nu, eble ni c'iuj samopinias pri PIV (pli mapli en malsamaj gradoj), sed mi kredas ke la sola solvo estas mem verki konkurecan vortaron de c'iuj oficialaj kaj fundamentaj radikoj kaj kun konsiloj pri la ceteraj.
La problemo estas, ke temas pri grandega laboro.
Amike
Renato
Fra Simo
Renato Corsetti
. . . la temo estas fermita.
provizore jes.
amike
renato