Poligono, fagopiro
Anna Lowenstein
Mi volas peti la opinion de la Bonlingvanoj pri la vortoj “poligono” kaj “fagopiro”. Laŭ la Fundamento:
poligon': blé noir, sarrasin | buckwheat | Buchweizen | греча | gryka.
La vorto “fagopiro” ne estas en la Fundamento.
Laŭ PIV:
* poligon/o 1. (ark.) = fagopiro, pli speciale ordinara fagopiro. 2 (ss) G. (Polygonum el ~acoj) de ĉ. 20 sp-oj de unujaraj herboj el la mezvarmaj regionoj de la N hemisfero. 3 (vs) ~o 2 k la tre parencaj g-oj, plantoj – unu- k plur-jaraj herboj, grimpaj arbustoj k lianoj – kun diversformaj folioj [ktp.ktp……] 4 Plurangulo, plurlatero.
Laŭ PV:
* Poligono. 1 Dukotiledona malalta veg., el kies semoj oni faras grizan farunon k grion (polygonum fagopyrum). 2 Multlatero, multangulo.
Fagopiro. G. de poligonacoj, kies grenon oni uzas por fari manĝeblan farunon (fagopyrum). Kp POLIGONO.
Mi rimarkas, ke en la vortaro de Wells (kiun mi multe fidas), por la angla vorto ”Buckwheat” li donas ”fagopiro”. Por la Esperanta vorto “Poligono” li donas du anglajn tradukojn: 1. Knotgrass; 2. Polygon.
“Knotgrass” estas diversspecaj herboj, kiuj apartenas al la poligona familio.
La semoj de poligono/fagopiro havas tre apartan piramidan formon. Jen bildo:
Kiam mi laboris en la Centra Oficejo, unu el la oficistinoj ne povis manĝi tritikon pro netolero kontraŭ gluteno. Ŝi devis manĝi poligonan panon, kaj tiel mi lernis la vorton “poligono”.
Kore,
Anna
-----------------------------------------------------------------------
Anna Lowenstein
Via del Castello 1
00036 Palestrina
Italujo
Tel: 00-39-06 9575 713
Renato Corsetti
poligon': blé noir, sarrasin | buckwheat | Buchweizen | греча | gryka.
Ĉu la ŝanĝo de "poligono" al "fagopiro" estas pravigebla mi ne scias.
Kiel oni diras en la ĉina, ktp.?
Amike
Renato
Antonio De Salvo
Poligono estas gxenerala nomo; fagopiro estas unu aparta speco de poligono (sciencaj nomoj: polygonum fagopyrum, fagopyrum esculentum, fagopyrum fagopyrum, fagopyrum sagittatum, fagopyrum vulgare).
Cetere, ekzistas multaj aliaj specoj de poligono, el kiuj almenaux du havas esperantan nomon:
persikario (persicaria maculosa, polygonum persicaria)
bistorto (bistorta officinalis, persicaria bistorta, polygonum bistorta)
gxis
Antonio
Da: la-bona...@googlegroups.com
[mailto:la-bona...@googlegroups.com] Per conto di Renato Corsetti
Inviato: domenica 21 marzo 2010 22.14
A: la-bona...@googlegroups.com
Oggetto: (la bona lingvo) Poligono, fagopiro
Marcos Cramer
> Mi volas peti la opinion de la Bonlingvanoj pri la vortoj “poligono” kaj “fagopiro”.
Ĝis la ricevo de via mesaĝo mi fakte neniam aŭdis "poligono", dum "fagopiro" mi jam de jaroj aktive uzas, kaj ankaŭ aŭdis de aliaj Esperantistoj.
Kion efektive faris PV estis ke ĝi plisimiligis la ĉi-kampajn Esperantajn vortojn al la scienc-latinaj esprimoj: 'Fagopyrum' por "Buchweizen" / "buckwheat" kaj 'Polygonum' por "Vogelknöteriche" / "knotweed". Mi ne scias ĉu eble tion faris jam iuj vortatoj antaŭ PV, kaj kia estis la efektiva lingvouzo tiam. Sed nun la PV-a rekomendo ŝajnas esti vaste sekvata: Ne nur ke ĝin sekvas diversaj modernaj vortaroj (PIV, ReVo, Wells, kaj Krause) kaj la Esperanta Vikipedio, sed ĝi laŭ miaj personaj spertoj ankaŭ respondas al la efektive lingvouzo nuntempa. La ŝanĝo kompare kun la Fundamento estas nur ene de unu specaro. Kaj se oni ne volas akcepti tiun ŝanĝon, oni devas elpensi iun alian manieron esprimi "Polygonum" en Esperanto, kio verŝajne estos malfacile (kaj kaŭzos nekomprenon).
Do kvankam temas pri ioma devojiĝo de la pure Fundamenta vojo, mi ĉi-kaze ne vidas kialon por malrekomendi la okazintan lingvoŝanĝiĝon. Oni ja ankaŭ devas konsideri, ke Zamenhof ne estis plantosciencisto, kaj eble konfuzis poligonon kaj fagopiron kiam li verkis la Fundamenton.
Amike,
Marcos
Fra Simo
Mi volas peti la opinion de la Bonlingvanoj pri la vortoj “poligono” kaj “fagopiro”. Laŭ la Fundamento:
poligon': blé noir, sarrasin | buckwheat | Buchweizen | греча | gryka.
La vorto “fagopiro” ne estas en la Fundamento.
Laŭ PIV:
* poligon/o 1. (ark.) = fagopiro, pli speciale ordinara fagopiro. 2 (ss) G. (Polygonum el ~acoj) de ĉ. 20 sp-oj de unujaraj herboj el la mezvarmaj regionoj de la N hemisfero. 3 (vs) ~o 2 k la tre parencaj g-oj, plantoj – unu- k plur-jaraj herboj, grimpaj arbustoj k lianoj – kun diversformaj folioj [ktp.ktp……] 4 Plurangulo, plurlatero.
poligon·o [kiel geometria termino] → mult·angul·o
Laŭ PV:
* Poligono. 1 Dukotiledona malalta veg., el kies semoj oni faras grizan farunon k grion (polygonum fagopyrum). 2 Multlatero, multangulo.
Fagopiro. G. de poligonacoj, kies grenon oni uzas por fari manĝeblan farunon (fagopyrum). Kp POLIGONO.
Mi rimarkas, ke en la vortaro de Wells (kiun mi multe fidas),
por la angla vorto ”Buckwheat” li donas ”fagopiro”. Por la Esperanta vorto “Poligono” li donas du anglajn tradukojn: 1. Knotgrass; 2. Polygon
“Knotgrass” estas diversspecaj herboj, kiuj apartenas al la poligona familio.
http://www.frasimo.blogspot.com/
[journal en ligne, en français]
NE VOUS LAISSEZ PAS EMPOISONNER PAR LA VACCINATION.
NE LASU, KE ONI VIN VENENIGU PER VAKCINADO !
ro-esp
nia regiona
mangxajxo "balkenbrei"), kaj tiel estu, cxar "poligono" jam havas suficxe da
aliaj signifoj
gxis, Ronaldo N
--
http://www.esperanto.net
Renato Corsetti
Ĝis la ricevo de via mesaĝo mi fakte neniam aŭdis "poligono", dum "fagopiro" mi jam de jaroj aktive uzas, kaj ankaŭ aŭdis de aliaj Esperantistoj.
Leginte ĉiujn mesaĝojn, mi pensas ke ni havas kelkajn praktikajn alternativojn:
1 - ne havi iun ajn linion kaj proponi oficialigon de "fagopiro"
2 - havi linion de la speco
fagopir-o = (aparta speco de) poligon-o
kaj proponi oficialigon de fagopir-o
Pri ŝanĝo de la signifo de fundamentaj radikoj ni apenaŭ okupiĝus ĉar oni ankaŭ teorie eble ne rajtas.
Amike
Renato
Renato Corsetti
poligon·o [kiel geometria termino] → mult·angul·o
Amike
Renato
Marcos Cramer
Leginte ĉiujn mesaĝojn, mi pensas ke ni havas kelkajn praktikajn alternativojn:
1 - ne havi iun ajn linion kaj proponi oficialigon de "fagopiro"
Kun ĉi tiu propono mi konsentas.
Amike,
Marcos
Marcos Cramer
Francisko:
poligon·o [kiel geometria termino] → mult·angul·o
Pli bone "plurangulo" aŭ "plurlatero". Ja plurangulo ne nepre hvas multajn angulojn. Ekzempe triangulo estas plurangulo, sed "tri" por laŭ mia impreso ne estas "multaj".
Amike,
Marcos
Renato Corsetti
poligon·o (kiel geometria termino) → plur·angul·o
Amike
Renato
Johan Derks
On Mar 24, 9:24 am, Renato Corsetti <renato.corse...@gmail.com> wrote:
> Provizore mi registris:
>
> poligon·o /(kiel geometria termino)/ → plur·angul·o
Mi distingas inter mult- kaj plur-. Ekzemple ene de EU oni favoru
politikon de multlingveco, t.e. chiuj 21 (?) lingvoj de la Unio estu
egalece traktataj, sed ankau oni favoras, ke chiu Europa civitano
lernu plurajn (kutime tri, ne multajn) lingvojn. Do oni favoras
plurlingvecon al unuopaj civitanoj.
Same pli singularo kaj pluralo: singularo --> ununombro; pluralo -->
plurnombro (kaj ne multenombro).
Tiom mi konsentas kun la provizora registrajho.
Pli 'angulo' malpli mi konsentas, char geometriaj figuroj povas esti
du- au tri-dimensiaj (almenau je mezlerneja nivelo). Tridimensie oni
specifas figurojn (solidojn) lau la nombro de la edroj kiuj limigas
ghin: kvaredro, kvinedro, dudekedro ktp.
Estas lau mi pli logike se oni, parolante pri dudimensiaj figuroj
ankau specifas la nombron de strekoj au lateroj kiuj limigas ghin:
trilatero, kvarlatero, seplatero ktp. Poste oni povas difini ecojn de
ghiaj anguloj, ekzemple ortangula trilatero, ortangula kvarlatero (=
ortangulo).
Do al mi quadrilatère (france) estas pli difiniva ol Viereck (germane)
kaj poligono (greke gonos = angulo).
Nur por la trilatera figuro oni povas, pro internacieco, akcepti
'triangulo' kiel sinonimo al trilatero.
Ghenerale pri matematikaj terminoj mi konsultas la Matematikan
Vortaron de Marc Bavant kaj li sekvas la de mi skizitan linion.
Amike,
Johan
Renato Corsetti
poligon·o (kiel geometria termino) → plur·angul·o
poligon·o (kiel geometria termino) → plur-later-o, plur·angul·o ?Amike
Renato
Fra Simo
CHu "plur/", "mult/" au "kelk/" ? Tial mi proponis la duan, ke la unua shajnas al mi plene nenecesa (sekve, malutila) apud la jamaj "mult/" kaj "kelk/". Pri tio mi vidas konfirmon en la NPIV-a tria difino de "kelk/ " : "[...] nedifinitan kvanton de pluraj nombreblaj aferoj", kaj en mia jhusa, ne antaupripensita uzo de "du au pli multaj", kiu supozeble neniun el vi ekmirigis (prave Marcos rimarkigas, ke oni kutime ne diras "mult/a/j" parolante pri nur kelkaj oj ; tamen tri oj estas pli multaj, ol nur du, ech du, ol nur unu).
Pri neceso anstatauigi la radikon "flank/" per "later/" pri geometriajhoj mi ne konvinkighis. Tamen mi konfesas, ke la demandon mi ankorau ne sistemece konsideris.
En la franca, supozeble lau latinaj modeloj, oni ja diras "triangle" <triangl'> ("triangulo"), "quadrilatère" <kuadrilater'> ("kvarflank(ajh)o"), "pentagone" ("kvinangulo"), "hexagone" <egzagon'>("sesangulo"), ... ,"polygone" <poligon'> ("multangulo"). Sed kial do tiun senkialan duoblecon de terminoj kun "angul/" kaj respektive kun "flank/" oni imitu en la lingvo internacia ?
Sekve, estu :
poligon·o (kiel geometria termino) → mult·angul·o
--
Renato Corsetti
poligon·o (kiel geometria termino) → mult·angul·o
Amike
Renato
ro-esp
> 2010/3/26 Renato Corsetti <renato....@gmail.com>
>
>> devus fari?i:
>
>> poligon·o (kiel geometria termino) ? plur-later-o, plur·angul·o ?
>
>> Ree mi rekomendas, ke ni ne rekomendu du au pli multajn
> samsignifajhojn, ekster iuj pravigeblaj esceptoj.
>
vi proponas "mult" ?
> ke la unua shajnas al mi plene nenecesa (sekve, malutila)
Cxar ne ekzistas unu- nek du-anguloj ?
> apud la jamaj "*mult/ *" kaj "*kelk/*". Pri tio mi vidas konfirmon
> en la *NPIV*-a tria difino
PIV forbrulu...
> de "*kelk/* " : "[...] nedifinitan kvanton de pluraj nombreblaj aferoj",
Mi jam proponis difinon kia "pli ol du sed malpli ol dek"
[eble ni enkonduku vorton kia la tokipona "mute", kun signifo "pli ol du"]
> Pri neceso anstatauigi la radikon "*flank/*" per "*later/*" pri
> geometriajhoj mi ne konvinkighis.
Nu, latero estas rekta parto de linio, dum flanko povas esti ajnforma
> En la franca, supozeble lau latinaj modeloj, oni ja diras "*triangle*"
> <*triangl'*> ("tri*angul*o"), "*quadrilatère*" <*kuadrilater'*> ("kvar*flank
> *(ajh)o"), "*pentagone*" ("kvin*angul*o"), "*hexagone*" <*egzagon'*>
agrable sisteme cxu ? Kaj se mi bone komprenas Leo-n, en la
nederlandaj dependas
de la lando. NL-e vierhoek, BE-e vierzijde..
> ("sesangulo"), ... ,"*polygone*" <*poligon'*> ("multangulo"). Sed kial do
> tiun senkialan duoblecon de terminoj kun "*angul/*" kaj respektive kun "*
> flank/*" oni imitu en la lingvo internacia ?
> Sekve, estu :
sxajne elfalis parto de la mesagxo
> De: "Marc Bavant" <mj...@wanadoo.fr>
> estas prefere uzi "n-latero",
> "plurlatero", ol la respektivaj kunmetajxoj kun "-angulo". Nur "triangulo"
> faras escepton pro sia tradicieco kaj ofteco, sed "trilatero" ne
> estas malbona.
Mi konsentas
Johan Derks
plur·angul·o
>
> devus fariĝi:
>
> poligon·o (kiel geometria termino) → plur-later-o
char
Marcos skribis:
Ekzempe triangulo estas plurangulo, sed "tri" por laŭ mia impreso
ne estas "multaj".
Tio nur favoras plurangulo ol multangulo, sed ambau formoj estas
evitindaj, char
ghenerale oni uzu 'latero', do plurlatero (ankau ne multlatero)
Mi pensas ke chiu kiu komentas pri matematikaj terminoj konsultu unue
la oklingvan Matematikan Vortaron de Marc Bavant, char ni ne inventu
renove la radon.
Johan
Leo De Cooman
Kaj se mi bone komprenas Leo-n, en la nederlandaj dependas
de la lando. NL-e vierhoek, BE-e vierzijde..
Amike salutas Leo
Renato Corsetti
poligon·o (kiel geometria termino) → plur-later-o
Amike
Renato
Fra Simo
Pri "later/o" mi konfesas, ke mi momente ne scias, per kio mi ghin anstatauigus en la jena Londonabiblia citajho trovebla en la NPIV : "kurtenoj de dek kvin ulnoj sur unu flanko", pro la danghero de kunpushigho de du eblaj sencoj de "flank/o". Tamen mi ne certas pri neceseco de "later/".
mar...@melburno.org.au
Mi atentigas, ke "plurlatero" havas pli ol unu angulon, dum
"multlatero" havas pli ol kelkaj lateroj. Do dependas, kion oni volas
signifigi.
> Lau *Grosjean-Maupin* <*grojhanmopen'*>, "*mult/later/o*" estas
> Zamenhofa. Tio iomete subtenas la proponon pri uzo de "*later/*", kaj
> forte
> mian preferon al "*mult/*" kontraue al "*plur/*". Sed en la serio
> komencighanta per "*tri/angul/o*", "*mult/angul/o*" estas pli kontentiga,
> ol
> "*mult/flank/(ajh/)o*" au "*mult/later/o*".
> Pri "*later/o*" mi konfesas, ke mi momente ne scias, per kio mi ghin
> anstatauigus en la jena Londonabiblia citajho trovebla en la *NPIV *:
> "*kurtenoj
> de dek kvin ulnoj sur unu flanko*", pro la danghero de kunpushigho de du
> eblaj sencoj de "*flank/o*". Tamen mi ne certas pri neceseco de "later/".
>
> 2010/3/28 Renato Corsetti <renato....@uniroma1.it>
>
>> Johan:
>>
>> poligon·o (kiel geometria termino) → plur-later-o
>>
>>
>> Johan, mi ne havas mian propran opinion. Mi mem neniam uzis la radikon
>> "later-", char mi apenau parolas pri matematikaj aferoj. Mi pli volonte
>> uzus
>> araban au vjetnaman radikon, sed pretas uzi "later-", cedante al la
>> europa
>> perforto, se Marcos kaj aliaj matematikistoj en chi tiu listo konsentas.
>>
>> Amike
>>
>> Renato
>>
>> --
> http://www.frasimo.blogspot.com/
> [journal en ligne, en français]
>
> NE VOUS LAISSEZ PAS EMPOISONNER PAR LA VACCINATION.
> NE LASU, KE ONI VIN VENENIGU PER VAKCINADO !
>
> --
> la vortoj, pri kiuj ni diskutas ĉi tie, estas troveblaj en la listoj ĉe:
> http://www.bonalingvo.org/index.php/Simplaj_samsignifaj_vortoj
>
> To unsubscribe from this group, send email to
> la-bona-lingvo+unsubscribegooglegroups.com or reply to this email with the
> words "REMOVE ME" as the subject.
>