Re: (la bona lingvo) Re: vestern- (kaj pri "filmo")

[Fra Simo]

2008/2/27, Marcos Cramer <marcos...@gmail.com>:

> "vestern-o -> uson-okcidenta filmo, >sovagxokcidenta filmo"
 shajnas al mi alloga. Sed estus bele el la du proponatajhoj elekti
unu solan.

Mi persone preferas "sovagx-okcidenta filmo", sed  mi ne opinias ke ni elekti unu solan alternativon. Che multaj vortoj ni proponas plurajn alternativojn; kiam estas malfacile elekti, kiu alternativo pli bonas, ni povas ambau mencii; poste la uzantoj, kiuj rigardos nian liston, mem decidos, kiu alternativo pli disvastighos...

Marcos

 

      Mi opinias, ke ni rekomendu pli ol unu formon (por unu difinita signifo) nur en tia okazo, en kia ni tute ne kapablus decidighi pri preferindeco de unu el tiuj formoj, kiujn ni prikonsideris. Tiel devus esti lau-eble malofte.

     Sed ofte okazos,ke ni distingos inter du au kelkaj signifoj de tiu ne-Esperantajho au alikiala malrekomendindajho, kiun ni estos malrekomendantaj. Krome ni povos rekomendi pli kaj malpli plenajn dirmanierojn, elektotajn lau la klareco de la kuntekstoj, kiel ekzemple, "(rajd/ant/a )bov/((ar/)o/gard/)ist/o" en mia mesagho pri "vaker/o".

 

 

     Pri "filmo" vidu pli malsupre !

     Pri la cetero, min ne plene kontentigas tiuj formoj, sed tiel okazas eble nur pro tio, ke mi je ili ne kutimas. Tiun impreson mian ni do povas malatenti.

 

     La dua proponitajho shajnas al mi pli bona pro tio, ke io pri "okcidenta Usono" povus temi pri nunatempa Kalifornio au simile. Sed oni devas povi precizigi, kiam tio ne estas jam antaue klara, ke temas pri la "Okcidento" de Usono. Chu diri :  "(Uson/a) sovagh/okcident/a" (au, eble pli bone : "sovagh-Okcident/a", au "Sovagh-Okcident/a")  ?  Sed kiel, kiam la filmajho estis farita ne en Usono, sed en Italujo au aliloke ?  Chu sufichus tiam skribi  "pri-Uson/a" anstatau "Uson/a" ?

____________________________

 

     Pri "film/o" ni atentu, ke filmo estas strio el celulozo. Por nomi ion sur filmo registritan oni devas uzi iun alian vorton, au : "film/ajh/o", au ion kun la radiko "kin/", do eble : "kin/ajh/o". Chi tiu lasta eble estasalmenau kutime,  pli bona, char ghi povas nomi ankau ion similan, registritan ne surfilme, sed per ia alia rimedo.

                                     Francisko

                                  

 

[Marcos Cramer]

Pri "film/o" ni atentu, ke filmo estas strio el celulozo. Por nomi ion sur filmo registritan oni devas uzi iun alian vorton, au : "film/ajh/o", au ion kun la radiko "kin/", do eble : "kin/ajh/o". Chi tiu lasta eble estasalmenau kutime,  pli bona, char ghi povas nomi ankau ion similan, registritan ne surfilme, sed per ia alia rimedo.

Mi forte malrekomendas kontraui la forte enradikighintan uzon de "filmo". La uzo de "filmo" por la registrita afero ("movighantaj bildoj") estas multe pli ofta ol la uzo de filmo por la membrano el celulozo. ReVo listigas la signifon "movighantaj bildoj" kiel unuan signifon.

Mi do forte kontrauus listigon de "filmo" en nian liston.

Marcos

[Fra Simo]

     Ne temas nur pri unu vorto, sed pri tio, chu en la lingvo internacia unu sama vortero povu havi du ege malsamajn signifojn. Esperanton klarigas klareco kaj reguleco : al chiu lingvosono respondas unu litero, kaj reciproke ;  chiu vortero respondas al unu signifo, kaj reciproke (ke kunmetajho povas egali al vortero, tio estas aparta demando ;  sed io tia ne estas dezirinda) ; chiu verbobazo estas au transitiva au netransitiva ; kaj tiel plu.

     Kaj kiel vi tradukus "filmon" kun ties baza signifo, se tiun ni malrekomendus, kiel vi dezirus ?

 

                                                                  Francisko

 

2008/2/29, Marcos Cramer <marcos...@gmail.com>:

[Fra Simo]

Pardonu la pretervidan "klarigas" anstatau la intencitan "karakterizas" !

2008/3/1, Fra Simo <fra...@gmail.com>:

[Marcos Cramer]

> chiu vortero respondas al unu signifo, kaj reciproke

Pri tio ni jam havis longan diskuton en chi tiu listo antau ol vi alighis. Vi povas legi ghin en la arkivo (che groups.google.com/group/la-bona-lingvo). Mia konkludo el la antaua diskuto estas ke, kvankam unusignifeco estas certe chiam dezirinda trajto, en la reala Esperanto ekzistas multaj plursignifaj radikoj. Certe plursignifeco povas esti unu argumento kontrau certa radik-signifo, sed ghi neniam povas esti absoluta argumento: en kelkaj kazoj, simple ne indas batali kontrau radiko kun du signifoj (ekz-e la radiko METR/, kiu estas mezurunuo kaj ritmo-arangho en verso); unuflanke char ambau signifoj estas jam tro enradikighintaj, kaj aliflanke char en chi tiu kazo la dusignifeco praktike neniam ghenas. Mi ankau volas ankoraufoje substreki ke en "La bona lingvo", Piron diris ke lia normo estas la reale uzata Esperanto.

> Ne temas nur pri unu vorto, sed pri tio, chu en la lingvo internacia unu sama vortero povu havi du ege malsamajn signifojn.

Chiuokaze en la kazo de FILM/ ne temas pri du ege malsamaj signifoj, sed pri du tre proksime ligitaj signifoj.

> Kaj kiel vi tradukus "filmon" kun ties baza signifo, se tiun ni malrekomendus, kiel vi dezirus?

Mi nenie esprimis deziron malrekomendi la bazan signifon de "filmo". Mi ja precize diris ke la radiko FILM/ povas havi ambau signifojn (kiuj ja estas intime ligitaj). Mi do kompreneble esprimus tiun 'bazan' signifon de filmo ankau per "filmo".

Marcos

[ts]

Fra Simo skribis:

>chu en la lingvo internacia

>unu sama vortero povu havi du ege malsamajn signifojn. Esperanton klarigas
>klareco kaj reguleco : al chiu lingvosono respondas unu litero, kaj
>reciproke ;

Marcos skribis:

>en la kazo de FILM/ ne temas pri du ege malsamaj signifoj, sed pri
>du tre proksime ligitaj signifoj

Mi tute konsentas kun Marcos. Ni ne estu tiom grade rigidaj ĝis
malpermeso de metaforoj kaj aliaj vortfiguroj.
Unu signifo de filmo estas metaforo (metonomio?) de la alia.

Alikaze, kiel mi jam plurfoje skribis oni devus trovi alian vorton por
"piedo de tablo" ĉar piedo havu nur la signifon
de "parto de irilo de bestoj".

Pri tiu temo eĉ la diferencigo inter "trinki" kaj "drinki" ĉiam
mirigis min.
Ekskolego (-kunlaboranto ?), kiu iam iomete lernis Esperanton demandis
ĉu por "fumi kanabon"
oni uzas "vumi" aŭ ion tian?

Sed kompreneble unu vorto ne signifu du tute malsamajn konceptojn,
ekzemple kiel firm-a kaj *firm-o (entrepreno) antaŭ la enkonduko de
"firmao".

Esperanto estas iel kompromiso inter natureco kaj logiko.

>chiu lingvosono respondas unu litero
Do eĉ en la prononco inter la sonoj kaj la literoj ne estas matematika
rilato "bijection" (kiel nomi en Esperanto, tiun rilaton de la teorio
de la aroj?)
"ts" kaj "c" prononciĝas same (en la praktiko).


Thierry