perpendikl-a
Renato Corsetti
ĉu ne?
renato
Marcos Cramer
perpendikl-a --> ort-a [8oa]
Mi konsentas. Bedaurinde kelkaj vere uzas tiun vorton (dum aliaj uzas la same malbonan "perpendikulara", pri kiu ni jam havas linion), do ja necesas la linio.
Rilataj linioj kiujn ni bezonas:
perpendikl-o --> ort-ant-o
normal-o --> ort-ant-o
Amike,
Marcos
Renato Corsetti
Mi konsentas.
Rilataj linioj kiujn ni bezonas:
Mi enmetis la bezonatajn liniojn.
Amike
Renato
Leo De Cooman
La formo -anto pensigas min pri persono -anta.
Ĉu mi eraras?
Amike salutas
Leo
Renato Corsetti
Amike
Renato
Johan Derks
Sed kiun alian elekton ni havas ? ortulo ? Ne!
Ankau ni havas duoniganto (pli tauga ol dusekcanto au la acha
bisekcanto).
Ghenerale pri tiuj specialaj ebenometriaj (! anstatau planimetriaj ?)
linioj, ankau mezanto, mezortanto, ni apliku -anto. La vortaro de Marc
Bavant en tio estas bona gvidilo.
> AVG trovis neniun viruson en la sendita mesagho
> Checked by AVG -www.avg.com
> Version: 8.5.432 / Virus Database: 270.14.149/2630 - Release Date: 01/18/10 07:35:00
Marcos Cramer
Leo, mi ne scias kial sed al mi viaj mesaĝoj alvenas sen la teksto.
Ankaŭ mi ofte ne povas legi la tekstojn de Leo. Anstataŭe mi vidas de li mesaĝojn kun nur la jena enhavo:
----
AVG trovis neniun viruson en la sendita mesagho
Checked by AVG - www.avg.com
Version: 8.5.432 / Virus Database: 270.14.149/2630 - Release Date: 01/18/10 07:35:00
Ĉi-foje mi konas la enhavon de la mesaĝo de Leo nur, ĉar Johan respondis al li citante lian komenton. Do ŝajne ne ĉiuj havas tiun teĥnikan malfacilaĵon kiun havas Renato kaj mi (eble estas pro GMail).
Leo:
> La formo -anto pensigas min pri persono -anta.
> Ĉu mi eraras?
Amike,
Marcos
Leo De Cooman
> Leo pravas ke ghenerale -anto forsendas al persono.
Sed kiun alian elekton ni havas ? ortulo ? Ne
PIV difinas "ort-" kiel substantivan radikon. Ĉu vere? Renato skribis
"orta"
Nederlande ni diras "loodrecht", laŭvorte "plumbe rekta" evidente
masonista termino transprenita en geometrio.
Parolante pri linio orta al iu elemento (kiu estas alia linio, ebeno,
kurbo, surfaco), ni povus nomi ĝin ort-lini-o (nederlande loodlijn)
Parolante pri ebeno, ni povus nomi ĝin ort-eben-o (nederlande loodvlak).
Fakte ne necesas paroli pri "normalo", ĉar ĝi estas la ortlinio (aŭ
ortebeno) sur (al?) iu kurbo aŭ surfaco. Ni ne bezonas du vortojn por
tiu elemento.
Parolante pri helicaj dentradoj oni nacilingve havas terminojn, kiaj
"normala modulo, ŝajna modulo, normala paŝo... Specialistoj same facile
komprenus "orta modulo, ...
Amike salutas
Leo
Fabio Bettani
lasta mesaĝo (antaŭ 45 minutoj, supozeble je 2.45 ptm, centreŭropa
tempo):
2010/1/19 Leo De Cooman <Leo.De...@pandora.be>:
>
> AVG trovis neniun viruson en la sendita mesagho
> Checked by AVG - www.avg.com
> Version: 8.5.432 / Virus Database: 270.14.150/2632 - Release Date: 01/19/10 07:34:00
>
> --
> la vortoj, pri kiuj ni diskutas ĉi tie, estas troveblaj en la listoj ĉe:
> http://www.bonalingvo.it/index.php/Simplaj_samsignifaj_vortoj
>
--
Fabio Bettani
http://forum.esperanto.it - http://iej.esperanto.it
Renato Corsetti
Kara Leo, ŝajne la problemo pludaŭras.
Amike
Renato
Leo De Cooman
> Renato skribis:
Ankaŭ mi ofte ne povas legi la tekstojn de Leo. Anstataŭe mi vidas de li mesaĝojn kun nur la jena enhavo: AVG trovis neniun viruson en la sendita mesagho ...
Tre strange! Antaŭ kelkaj semajnoj mi ekuzis Thunderbird en PortableApps. Kompreneble ankaŭ mi ricevas miajn mesaĝojn el la forumo, kaj ĉe mi ili estas tute en ordo.
La teksto malsupre en miaj mesaĝoj estas aldonataj de la kontraŭvirusa programo (al kiu mi instruis Esperanton :-)
De nun mi sendos riĉtekste, por trovi la kaŭzon.
Amike salutas
Leo
Johan Derks
1. PIV ne difinas orto kiel substantivon, sed kiel prefikson. Akcepti
grekdevenajn prefiksojn estas malkonsilinda se oni volas respekti la
simplecon de Esperanto. Kiel adjektivo orta estas tre bonvena. Tute
akorde oni povas ankau uzi 'orti': fari/estigi ortan angulon kun ebeno
au rekto. En tiu kunteksto la 'ortanto' estas la aganto, do oni uzas
ghin en personiga modo. Kun 'orto' rilatas ankau 'ortogramo' (anstatau
la evitinda rektangulo). Oni ankau derivas 'ortilo', la parato per kiu
oni desegnas/konstruas ortanton.
2. formi 'ortlinio' signifas kunmeti adjektivon kun substantivo, kio
ghenerale estas nekonsilinda (= la ghermana kutimo: grandkonstruajho,
junedzo ktp). Tial ankau mi ne shatas uzi 'ortebeno'. 'Ortanto' povas
signifi kaj orta linio kaj orta ebeno.
3. Chu oni povas/devas eviti la uzadon de 'normala' en la matematika
senco de 'nevariigebla', mi dubas, char ghi estas tiel internacia, ke
lau la 15a regulo ghi jam apartenas al nia lingvo. (renove: vidu
Matematika Vortaro fare de Marc Bavant)
Amike,
Johan
> AVG trovis neniun viruson en la sendita mesagho
> Checked by AVG -www.avg.com
Renato Corsetti
3. Chu oni povas/devas eviti la uzadon de 'normala' en la matematika senco de 'nevariigebla', mi dubas, char ghi estas tiel internacia, ke lau la 15a regulo ghi jam apartenas al nia lingvo. (renove: vidu Matematika Vortaro fare de Marc Bavant)
- normal·o → ort·ant·o
Amike
Renato
Marcos Cramer
1. PIV ne difinas orto kiel substantivon, sed kiel prefikson.
Ne. Almenaŭ PIV 2005 difinas ĝin kiel substantivo, same kiel la Akademio kaj ReVo. En kiu PIV ĝi estas difinata kiel prefikso? Tian difinon mi ĝis nun neniam vidis.
Amike,
Marcos
Marcos Cramer
Amike,
Marcos
Renato Corsetti
Mi ne vidas bezonon por malrekomendi la uzon de "normala subgrupo" en nia listo.
Leo De Cooman
Johan Derks skribis:
> La propono de Leo kontrauiras sciencajn argumentojn:
> 1. PIV ne difinas orto kiel substantivon, sed kiel prefikson.
ort8o [MAT] Angulo de 90°; kvarono de tuta rivoluo.
nur la sepa kapvorto estas:
orto/. Pref. montranta ...
Mi nenie en mia PIV trovis adjektivan difinon ort/a.
Amike salutas
Leo
Johan Derks
Do mi rekomendas tiun uzadon (de orta), ankau kun la vorto 'ortogramo'
anstatau la malbela rektangulo.
Strikte 'rekta' signifas 'plue en sama direkto', Rektangulo devus
signifi angulo de 180 gradoj, sed oni indikas per ghi angulo de 90
gradoj. Ankau el didaktika vidpunkto (por lernejanoj) tio estas
malkonsilinda vorto.
Same 'rekta angulo' devas ne indiki angulon de 90, sed de 180 gradoj.
Ghusta termino estas 'orta angulo'. Ghi logike rezultas el la (PIVa)
signifo de 'orto'.
Cetere, mi eraris, klasante trovon en PIV kiel sciencan argumenton. Mi
nur rimarkigis, ke en mia eldono de PIV 'orto' prezentighis nur kiel
'prefikso'.
Amikan saluton,
Johan Derks
Marcos Cramer
Same 'rekta angulo' devas ne indiki angulon de 90, sed de 180 gradoj.
Ghusta termino estas 'orta angulo'.
Mi konsentas, ke "rekta angulo" por 90-grada angulo estas malkonsilinda. Ĉiuokaze, ĝi estas sufiĉe malofte. Mi legis jam diversajn tekstojn matematikajn aŭ matematik-rilatajn en Esperanto, kaj kutimaj esprimoj estas "orto" aŭ "orta angulo". Tamen, se "orto" mem jam signifas "90-grada angulo" (kaj tial estas kaj laŭ la oficialiga difino de la Akademio, kaj laŭ PIV kaj ReVo), la esprimo "orta angulo" ankaŭ devas esti konsiderata malkonsilinda, ĉar ĝi estas troaĵo (ĝi devus signifi "90-grad-angula angulo").
Por la speco de kvarangulo (kvarlatero), kiu havas nur ortojn kiel angulojn, mi preferas la terminon "ortangulo", kiun rekomendas ReVo. ReVo mem mencias, ke tiu ĉi kunmetaĵo devas esti interpretata kiel "(kvarlatero), kies (ĉiuj) anguloj estas ortaj". Oni foje riproĉis ĉi tiun terminon pro troa elipseco. Tamen ĝi laŭ mi estas pli bona ol la du alternativaj formoj "rektangulo" kaj "ortogramo", kiuj estas neniel klarigeblaj.
Amike,
Marcos
Renato Corsetti
Por la speco de kvarangulo (kvarlatero), kiu havas nur ortojn kiel angulojn, mi preferas la terminon "ortangulo", kiun rekomendas ReVo. ReVo mem mencias, ke tiu ĉi kunmetaĵo devas esti interpretata kiel "(kvarlatero), kies (ĉiuj) anguloj estas ortaj". Oni foje riproĉis ĉi tiun terminon pro troa elipseco. Tamen ĝi laŭ mi estas pli bona ol la du alternativaj formoj "rektangulo" kaj "ortogramo", kiuj estas neniel klarigeblaj.
Preter tio, se vi vidas eblecojn pri linioj en niaj listoj, bonvolu proponi ilin.
Amike
Renato
Johan Derks
> La esprimo "orta angulo" ankaŭ devas esti konsiderata malkonsilinda,
> ĉar ĝi estas troaĵo (ĝi devus signifi "90-grad-angula angulo").
kiel internacia sufikso, devena el la greka kun la signifo
'korekta' (ortodoksa, ortopedio ktp).
Tio signifas ke ghi havas internacie karakteron de 'adjektivo'. Tial
estas konsilinde konservi tiun adjektivan karakteron ankau en
Esperanto, similan al la etimologio de (nederlanda) loodrecht,
(germana) senkrecht au (franca) perpendiculair: lau la maniero en kiu
io pendas.
Mi ne kontrauas la uzadon de orto en la signifo de orta angulo, sed mi
konsideras ghin elipsajho. Se oni tro malvastigas la signifon de ort'
al speco de angulo, ghi baldau ne plu funkcios en aliaj kuntekstoj:
orta ebeno, orti (= orte sekci), ortanto.
Chu mi eraras ?
Johan
Marcos Cramer
Ne forgesu, ke orto funkcias
kiel internacia sufikso, devena el la greka kun la signifo
'korekta' (ortodoksa, ortopedio ktp).
Sed tiun signifon ne havas la Esperanta "ort/". Oni ne povas ĉiam reiri al iu etimologia signifo, se certa signifo jam fiksiĝis en Esperanto. Kaj en la faka lingvouzo, kaj laŭ diversaj vortaroj, kaj laŭ la Akademia oficialigo la radiko "ort/" estas substantiva kun la signifo "90-grada angulo". Ŝanĝi tion lingvan fakton pro iuj etimologiaj argumentoj aŭ pripensoj pri internacieco laŭ mi estas danĝere.
Se oni tro malvastigas la signifon de ort'
al speco de angulo, ghi baldau ne plu funkcios en aliaj kuntekstoj:
orta ebeno, orti (= orte sekci), ortanto.
Malprave. "orta ebeno", "orti" kaj "ortanto" funkcias tute bone surbaze de la substantivkaraktera "ort/o".
Ĉiuokaze, mi tute ne vidas la bezonon por linio pri "ort/o". Ĉu vi vidas tian bezonon? Se ne, tiam ni verŝajne ne bezonas plu pridiskuti la aferon en ĉi tiu diskutlisto.
Amike,
Marcos
Bertilo Wennergren
>> Ne forgesu, ke orto funkcias
>> kiel internacia sufikso, devena el la greka kun la signifo
>> 'korekta' (ortodoksa, ortopedio ktp).
> Sed tiun signifon ne havas la Esperanta "ort/". Oni ne povas ĉiam reiri al
> iu etimologia signifo, se certa signifo jam fiksiĝis en Esperanto. Kaj en la
> faka lingvouzo, kaj laŭ diversaj vortaroj, kaj laŭ la Akademia oficialigo la
> radiko "ort/" estas substantiva kun la signifo "90-grada angulo". Ŝanĝi tion
> lingvan fakton pro iuj etimologiaj argumentoj aŭ pripensoj pri internacieco
> laŭ mi estas danĝere.
Prave.
Sed tamen estas tute en ordo paroli pri "orta angulo" (= "orto").
"Orta angulo" estas komprenenda kiel "angulo, kiu estas orto".
Simile "reĝa persono" povas signifi "persono, kiu estas reĝo",
"seĝa meblo" povas esti "meblo, kiu estas seĝo", "abia arbo"
povas esti "arbo, kiu estas abio".
Do, ne estas konflikto inter "orto" kaj "orta angulo".
Cetere, kiam temas pri "orto", oni atentu la analogecon kun
vortoj kiel "vertikalo", "horizontalo", "diagonalo", "kurbo",
"cirklo", "rekto", "kubo", "kvadrato", k.a. (Pro ia kialo,
PIV2005 registris kelkajn el tiuj radikoj kiel A-karakterajn,
malgraŭ la tute ne-ecaj difinoj de la O-formoj.)
--
Bertilo Wennergren <http://bertilow.com>
Renato Corsetti
Cetere, kiam temas pri "orto", oni atentu la analogecon kun
vortoj kiel "vertikalo", "horizontalo", "diagonalo", "kurbo",
"cirklo", "rekto", "kubo", "kvadrato", k.a. (Pro ia kialo,
PIV2005 registris kelkajn el tiuj radikoj kiel A-karakterajn,
malgraŭ la tute ne-ecaj difinoj de la O-formoj.)
amike
Renato
Johan Derks
kiel elipsion au lau la vidpunkto de Bertilo Wennergren.
Mi pledas nur por la adjektiva karaktero de ort', sed tiu afero estas
ne sufiche grava por daurigi la diskutadon.
Amike,
Johan