Nefro

0 views
Skip to first unread message

Renato Corsetti

unread,
Mar 5, 2007, 2:52:45 PM3/5/07
to la-bona...@googlegroups.com
Rigardante en PIV, mi trovas tutan familion da vortoj:

nefr-o Grekdevena scienca vorto signifanta: reno.
nefr-a Rilata al la renoj.
nefrito Rena inflamo.
nefrono Funkcia unuo de la reno.
nefrozo Neinflama rena afekcio.
nefrektomio Parta au' tuta ablacio de unu reno.
nefrologio Medicina fako pri la renoj.
nefropatio Genra nomo de c'iuj renaj afekcioj.

Tio, kio s'okas min, estas ke oni komencas trakti la radikon "nefr-"
kiel radikon de la normala lingvo, kiu rajtas alpreni la adjektivan
finaj'on, ktp.

Kiel oni firas en viaj lingvoj almenau' kelkajn el tiuj vortoj?

Amike

Renato


------------------------------------
Renato Corsetti, Via del Castello, 1
IT-00036 Palestrina, Italujo
<renato....@gmail.com>
-------------------------------------

Bertilo Wennergren

unread,
Mar 5, 2007, 6:41:42 PM3/5/07
to la-bona...@googlegroups.com
Renato Corsetti:

> Rigardante en PIV, mi trovas tutan familion da vortoj:

> nefr-o Grekdevena scienca vorto signifanta: reno.
> nefr-a Rilata al la renoj.
> nefrito Rena inflamo.
> nefrono Funkcia unuo de la reno.
> nefrozo Neinflama rena afekcio.
> nefrektomio Parta au' tuta ablacio de unu reno.
> nefrologio Medicina fako pri la renoj.
> nefropatio Genra nomo de c'iuj renaj afekcioj.

> Tio, kio s'okas min, estas ke oni komencas trakti la radikon
> "nefr-" kiel radikon de la normala lingvo, kiu rajtas alpreni
> la adjektivan finaj'on, ktp.

Jes. Tio estas vere ŝoka. La vortoj "nefrito" ĝis "nefropatio"
estas tute defendeblaj pro internacieco, 15-a regulo k.t.p. - se
oni rigardas ĉiun el ili kiel apartan radikon + O-finaĵo. Sed
"nefro" kaj "nefra" estas alia temo. Tie la 15-a regulo
tute ne validas.

Pri "nefro" kaj "nefra" PIV transpaŝis limon, eĉ transsaltegis
limon, en maniero absolute neakceptebla. La ceteraj vortoj estas
akcepteblaj kaj uzeblaj, sed espereble ankaŭ eblas trovi pli
facilajn alternativojn.

Mi devas aldoni, ke la vortoj "nefro" kaj "nefra" kredeble tute
ne estas uzataj! La aliaj verŝajne estas uzataj, almenaŭ de
fakuloj, sed "nefro" kaj "nefra" kredeble estas nuraj vortaristaj
elpensaĵoj. Des pli terure estas, ke ili aperas en PIV.

> Kiel oni firas en viaj lingvoj almenau' kelkajn el tiuj vortoj?

Svede:

nefr-o = njure
nefr-a = njur-
nefrito = nefrit
nefrono = nefron
nefrozo = nefros
nefrektomio = ?
nefrologio = nefrologi
nefropatio = nefropati

Sed mi mem ne sciis iun ajn el la Svedaj "nefr"-vortoj. Mi devis
ilin serĉi en la Sveda Vikipedio. Eble uziĝas ankaŭ pli Svedecaj
vortoj. Mi tute ne scias!

--
Bertilo Wennergren <http://bertilow.com>

Renato Corsetti

unread,
Mar 6, 2007, 2:40:21 AM3/6/07
to la-bona...@googlegroups.com
Bertilo:

>Mi devas aldoni, ke la vortoj "nefro" kaj "nefra" kredeble tute
>ne estas uzataj!

Fakte mi neniam au'dis iun diri: Miaj nefroj misfunkcias!

Sed pri la sama fenomeno rigardu c'e "ot-o" (=grekdevena vorto por
orelo). Tie vi ne nur trovas "ot-a", sed ankau' klarigo kaj ekzemplo:
Rilata al la orelo: otaj medikamentoj.

Bertilo Wennergren

unread,
Mar 6, 2007, 3:34:25 AM3/6/07
to la-bona...@googlegroups.com
Renato Corsetti:

> Bertilo:

>> Mi devas aldoni, ke la vortoj "nefro" kaj "nefra" kredeble tute
>> ne estas uzataj!

> Fakte mi neniam au'dis iun diri: Miaj nefroj misfunkcias!

> Sed pri la sama fenomeno rigardu c'e "ot-o" (=grekdevena vorto por
> orelo). Tie vi ne nur trovas "ot-a", sed ankau' klarigo kaj ekzemplo:
> Rilata al la orelo: otaj medikamentoj.

Jes. Oni povus fari longan liston de tiaj superfluaj PIV-radikoj, kiuj
estas inventitaj nur por povi prezenti aliajn vortojn kiel kunmetaĵojn,
kvankam ili tute ne estas. Ve!

Tadasi Saka

unread,
Mar 6, 2007, 3:39:55 AM3/6/07
to la-bona...@googlegroups.com
Renato:

> nefr-o Grekdevena scienca vorto signifanta: reno.
> nefr-a Rilata al la renoj.
> nefrito Rena inflamo.
> nefrono Funkcia unuo de la reno.
> nefrozo Neinflama rena afekcio.
> nefrektomio Parta au' tuta ablacio de unu reno.
> nefrologio Medicina fako pri la renoj.
> nefropatio Genra nomo de c'iuj renaj afekcioj.

> Kiel oni diras en viaj lingvoj almenau' kelkajn el tiuj vortoj?

En la japana:

nefrito = zin-en(reno-inflamo)
nefrozo = nehuro^ze(pruntita el la germana Nephrose)
nefropatio = zinzo^-byo^(reno-malsano)

Chi tiuj tri japanaj vortoj estas en komuna uzo che ni.

Amike,

Tadasi
---------------------------
SAKA Tadasi
Nisi-marunouti 19-16
Tu-si, Mie-ken
514-0035 Japanio

Pilar Otto

unread,
Mar 6, 2007, 5:36:54 AM3/6/07
to la-bona...@googlegroups.com
Pri la norvega mi povas malmulton diri. "Nefr-" ne sxajnas aparteni al la
normala norvega lingvo, oni preferas kunmetajxojn kun "nyre" (reno). La
ununura nefr-vorto, kiun mi trovis en E-norvega vortaro, estas "nefrito",
kiu estas tradukita "nyrebetennelse" (ren-inflamo). Ankaux en norvega
"fremdvortaro" "nefritt" estas la ununura nefr-vorto trovebla, kaj gxi estas
glosita "nyrebetennelse". Mi konas du aliajn vortojn rilatajn al
renomalsanoj, nome "nyrestein" (ren-sxtono) kaj "nyregrus" (ren-gruzo).
"Ren-sxtono" estas difinita kiel "sxtonsimilaj buloj el saloj de acidoj
okzala(?), fosfora kaj urina en la reno". La "gruzo" estas buloj malpli
grandaj. Mi supozas, ke en la latina oni nomas tian bulon "calculus", sed mi
ne konas la medicinan terminon en Esperanto (mia hispana-E-a vortaro parolas
pri "kalkuloso", "sxtoneto" kaj "gruzo").

Otto


Renato Corsetti

unread,
Mar 6, 2007, 6:22:37 AM3/6/07
to la-bona...@googlegroups.com
Otto:


"Ren-sxtono" estas difinita kiel "sxtonsimilaj buloj el saloj de acidoj okzala(?), fosfora kaj urina en la reno". La "gruzo" estas buloj malpli grandaj. Mi supozas, ke en la latina oni nomas tian bulon "calculus", sed mi ne konas la medicinan terminon en Esperanto (mia hispana-E-a vortaro parolas pri "kalkuloso", "sxtoneto" kaj "gruzo").

Fakte pri renoj la afero komencas klarig'i. Pri "ren-s'tono" PIV proponas "kalkulus-o" kaj pri "ren-gruzo" g'i proponas "gruzo". Aliflanke rigardante tiujn vortojn mi trovis alian pli g'eneralan "litiaz-o", kiu simple estas maldano pro s'tonetoj formig'antaj ie ajn en la korpo. Mi registris g'in kun la samsignifaj'o "s'ton-malsano", kiu ne estas tre kontentiga.

Amike

Renato

Pilar Otto

unread,
Mar 6, 2007, 6:53:45 AM3/6/07
to la-bona...@googlegroups.com
Renato:
 
Aliflanke rigardante tiujn vortojn mi trovis alian pli g'eneralan "litiaz-o", kiu simple estas maldano pro s'tonetoj formig'antaj ie ajn en la korpo.
 
Mia E-norvega vortaro diras pri gxi: "lithiasis (gal-sxtono, ren-sxtono ktp.)".
 
Otto

Nino

unread,
Mar 6, 2007, 11:04:26 AM3/6/07
to la-bona...@googlegroups.com
Mi pensas, ke vi jam komprenis ke tiaj vortoj en la suahila estas gxenerale
prenitaj el la angla.

Nefrito: nefritisi (interesa estas la klarigo en faka vortaro: 'inflamesheni
ya tishu parenkima ya figo', kiun ni cxiuj komprenas, sed por ordinara
suahilparolanto estas tute nekomprenebla!)
Nefrono: nefroni
Nefrozo: figo
Nefrektomio: nefrekitomi
Nefrologio: ?
Nefropatio: nefropathi

Nefrito estas ankau "uvimbe kwenye figo" (rena inflamo).

Amike
Nino

http://www.vessella.it (italiano, esperanto, kiswahili, english)
http://www.changamano.org (Iniziative di solidarieta per la Tanzania)
http://www.lernado.it (Articoli di quotidiani della Tanzania, Corso di
lingua swahili, Corso di lingua esperanto, Vocabolario esperanto-italiano,
Jifunze lugha ya Kiesperanto, Kamusi ya Kiesperanto)

> -----Messaggio originale-----
> Da: la-bona...@googlegroups.com
> [mailto:la-bona...@googlegroups.com] Per conto di Renato Corsetti
> Inviato: lunedi 5 marzo 2007 20.53
> A: la-bona...@googlegroups.com
> Oggetto: (la bona lingvo) Nefro


>
>
> Rigardante en PIV, mi trovas tutan familion da vortoj:
>

> nefr-o Grekdevena scienca vorto signifanta: reno.
> nefr-a Rilata al la renoj.
> nefrito Rena inflamo.
> nefrono Funkcia unuo de la reno.
> nefrozo Neinflama rena afekcio.
> nefrektomio Parta au' tuta ablacio de unu reno.
> nefrologio Medicina fako pri la renoj.
> nefropatio Genra nomo de c'iuj renaj afekcioj.
>

> Tio, kio s'okas min, estas ke oni komencas trakti la radikon "nefr-"
> kiel radikon de la normala lingvo, kiu rajtas alpreni la
> adjektivan finaj'on, ktp.
>

> Kiel oni firas en viaj lingvoj almenau' kelkajn el tiuj vortoj?

Renato Corsetti

unread,
Mar 6, 2007, 1:24:23 PM3/6/07
to la-bona...@googlegroups.com
dankon, tadasi!

amike

renato

Renato Corsetti

unread,
Mar 7, 2007, 3:10:49 AM3/7/07
to la-bona...@googlegroups.com
Nino:

. . . tiaj vortoj en la suahila estas gxenerale prenitaj el la angla.

Jes. Tio evidente favoras la uzon de la eu'ropa radiko.

Bons'ance la araboj s'ajnas rezisti kaj havas la tutan serion de kunmetitaj vortoj kun la elemento "kulwyy" = rena.

Amike

Renato

Anna Lowenstein

unread,
Mar 7, 2007, 12:04:20 PM3/7/07
to la-bona...@googlegroups.com

   En la angla vortaro mi trovis la vortojn “nephralgia”, “nephritis” ktp., sed fakte mi neniam en mia vivo au’dis tiujn vortojn. Tamen, mi supozas, ke kuracistoj vers’ajne ja uzas tiujn teknikajn vortojn komencig’antajn per “nephr-“.

   Normale oni parolas pri “kidney stones” kaj “gallstones”, t.e. reno-s’tonoj kaj galo-s’tonoj.

Anna

 

-----------------------------------------------------------------

Anna Lowenstein

Via del Castello 1

00036 Palestrina

Italujo

Tel: 00 39 06 9575 713

anna.lo...@esperanto.org


Da: la-bona...@googlegroups.com [mailto:la-bona...@googlegroups.com] Per conto di Renato Corsetti
Inviato: mercoledì 7 marzo 2007 9.11


A: la-bona...@googlegroups.com
Oggetto: (la bona lingvo) Nefro

 

Nino:


. . . tiaj vortoj en la suahila estas gxenerale prenitaj el la angla.


Jes. Tio evidente favoras la uzon de la eu'ropa radiko.

Bons'ance la araboj s'ajnas rezisti kaj havas la tutan serion de kunmetitaj vortoj kun la elemento "kulwyy" = rena.

Amike

Renato

__________ Informazione NOD32 2100 (20070307) __________

Questo messaggio h stato controllato dal Sistema Antivirus NOD32
http://www.nod32.it

Reply all
Reply to author
Forward
0 new messages