stek-o
Renato Corsetti
Bifsteko estas oficiala pro la 1-a aldono.
PIV nun proponas ankaŭ "steko" (kiu ne estas bova sed povas esti el io ajn).
Zaemnhof proponis "rostbefo", kiu estas "bova bifsteko".
La demando estas ĉu la ĉefa vorto estas "bifsteko" aŭ la nunproponata "steko"?
Amike
Renato
Marcos Cramer
La demando estas ĉu la ĉefa vorto estas "bifsteko" aŭ la nunproponata "steko"?
La avantaĝo de "steko" estas ke ĝi estas neŭtrala pri la bestospeco. Kiam necesas precizigi la bestospecon, oni povas diri "bovsteko", "porksteko" ktp.
La malavantaĝo de "steko" estas ĝia ne-oficialeco kaj la oficialeco de "bifsteko". Tamen mi vere ne povas kompreni kial oni oficialigis "bifsteko". En la fontolingvo ĝi estas kunmetita vorto, kaj la kunmetaĵo mem ne havas konvencian signifon (do sekvas logike el la signifoj de la partoj). La unua parto de la kunmetqĵo korespondas al la Esperanta "bov/", kaj nur por la dua parto de la kunmetaĵo oni povas senti bezonon por nova radiko. Do kial la Akademianoj tiam decidis transpreni la tutan kunmetaĵon kiel unu radikon, anstataŭ nur ĝian duan parton?
Kiel tre ofte, PIV provis pene pravigi la ĝenan radikduobliĝon, kaj por tio inventis ke bifstekoj estas maldikaj kaj stekoj dikaj (kaj aldone ke bifstekoj nepre estas jam rostitaj, dum stekoj povas esti rostotaj). Nu, tia distingo certe ne estas pravigebla per fontolingva signifodistingo, kaj verŝajne tute ne ekzistas en la reala lingvouzo.
Pro tiu ĉi situacio, estas verŝajne preferinde eviti ambaŭ radikojn, kaj anstataŭe diri "viandotranĉaĵo", laŭbezone kun aldonaj pliprecizigiloj kiel "rostita" aŭ la bestospeco. Pro la malofteco de "bifstek/" (nur unu uzo en la Tekstaro de Esperanto, kompare kun 316 uzoj de "viand/"), mi eĉ malgraŭ ĝia oficialeco konsentus kun ĝia listigo kun la signo "→".
Kion opinias la aliaj pri tio ĉi?
Amike,
Marcos
Renato Corsetti
Pro tiu ĉi situacio, estas verŝajne preferinde eviti ambaŭ radikojn, kaj anstataŭe diri "viandotranĉaĵo", laŭbezone kun aldonaj pliprecizigiloj kiel "rostita" aŭ la bestospeco. Pro la malofteco de "bifstek/" (nur unu uzo en la Tekstaro de Esperanto, kompare kun 316 uzoj de "viand/"), mi eĉ malgraŭ ĝia oficialeco konsentus kun ĝia listigo kun la signo "→".
Kion opinias la aliaj pri tio ĉi?
Mi atendas ankoraŭ iom da opinioj.
Amike
Renato
Leo De Cooman
----- Oorspronkelijk bericht -----Van: Renato CorsettiVerzonden: vrijdag 25 september 2009 20:43Onderwerp: (la bona lingvo) stek-o
Neniu viruso estas trovita en la ricevita mesagho
Checked by AVG - www.avg.com
Version: 8.5.409 / Virus Database: 270.13.112/2394 - Release Date: 09/25/09 05:51:00
Andreas Kueck
http://de.wikipedia.org/wiki/Steak
estas tiel, ke "lau germana komerctrafika kompreno la ne-specifitaj
esprimoj Steak kaj Beafsteak estas identaj" kaj "Steaks devenaj de
bestospecoj aliaj ol bovo havas respondan indikon en sia nomo (ekz.
Kalbssteak [bovidbifsteko], Schweinesteak [porkbifsteko], Putensteak
[meleagrobifsteko], Hirschsteak [cevalbifsteko] ktp)."
Krome interalie la indonezia kaj turka uzas "bistik" resp.
"biftek" (dum la malaja uzas "stik"), sed mi ne scias, kiom ankau por
ne-bovajhoj (eventuale kun respondaj atributoj, kiel en la germana).
Konklude mi emas en Esperanto imiti la germanan modelon kaj simple
fidas je la komprenkapablo de la esperantistaj gekelneroj ;-)
--
Andreas Kueck
J-K Rinaldo el Padova.IT.EU
neŝanĝebla... leĝdonantoj en la afero de la lingvo internacia de nun
devas esti nur logiko, talento kaj la opinio de la plejmulto" mi alvenas
al jenaj konkludoj.
Marcos Cramer ha scritto:
>> La demando estas ĉu la ĉefa vorto estas "bifsteko" aŭ la nunproponata "steko"?
> La avantaĝo de "steko" estas ke ĝi estas neŭtrala pri la bestospeco. Kiam
> necesas precizigi la bestospecon, oni povas diri "bovsteko", "porksteko" ktp.
>
Ja certe "steko" estas logika solvo, kia neutrala besto speco; kaj mi
aldonus priskribon (similan al tiu de PIV) : "Tranĉaĵo de viando por
rosti aŭ friti".
Kaj konsegvence same bona solvo estas "boivosteko", "porkosteko",
"bovidosteko" ktp
> La malavantaĝo de "steko" estas ĝia ne-oficialeco kaj la oficialeco de "bifsteko". Tamen mi vere ne povas kompreni kial oni oficialigis
> "bifsteko". En la fontolingvo ĝi estas kunmetita vorto, kaj la kunmetaĵo mem ne havas
> konvencian signifon (do sekvas logike el la signifoj de la partoj). La unua
> parto de la kunmetqĵo korespondas al la Esperanta "bov/", kaj nur por la dua
> parto de la kunmetaĵo oni povas senti bezonon por nova radiko. Do kial la
> Akademianoj tiam decidis transpreni la tutan kunmetaĵon kiel unu radikon,
> anstataŭ nur ĝian duan parton?
>
> Kiel tre ofte, PIV provis pene pravigi la ĝenan radikduobliĝon, kaj por tio
> inventis ke bifstekoj estas maldikaj kaj stekoj dikaj (kaj aldone ke
> bifstekoj nepre estas jam rostitaj, dum stekoj povas esti rostotaj). Nu, tia
> distingo certe ne estas pravigebla per fontolingva signifodistingo, kaj
> verŝajne tute ne ekzistas en la reala lingvouzo.
>
> Pro tiu ĉi situacio, estas verŝajne preferinde eviti ambaŭ radikojn, kaj
> anstataŭe diri "viandotranĉaĵo",
Per "viando tranĉaĵo" mi komprenus viandon, kiun oni povas kuiri ankaŭ
sen rosti aŭ friti
> laŭbezone kun aldonaj pliprecizigiloj kiel
> "rostita" aŭ la bestospeco. Pro la malofteco de "bifstek/" (nur unu uzo en
> la Tekstaro de Esperanto, kompare kun 316 uzoj de "viand/"), mi eĉ malgraŭ
> ĝia oficialeco konsentus kun ĝia listigo kun la signo "→".
>
Bone, mi eĉ mi enlistigus "bifsteko" inter la vortoj arkajkaj.
J-K Rinaldo
Andreas Kueck
> "... Hirschsteak [cevalbifsteko] ktp)."
Mi korektas: "cervbifsteko".
--
Andreas Kueck
Renato Corsetti
La afero ankorau ne estas decidebla, mi pensas.
Parto el ni preferus:
bifstek-o --> viand-a tranch-ajh-o
stek-o --> viand-a tranch-ajh-o
kaj parto el ni
bifstek-o --> bov-stek-o
Kiel oni diras en la ĉina, japana, kaj tiel plu?
En la araba sharha = tranchajho longa kaj maldika, el la radiko por
"tranchi"
Amike
Renato
ngoclan
Renato Corsetti
Mi proponas gardi "steko-n" kaj aldoni la bestospecon, ekz. bova steko,fisxa steko.
Alia solvo estus konsideri "bifstek-" kiel radikon kun la ĝenerala signifo "stek-" kaj paroli pri "fiŝa bifsteko".
Pri "subsidiara", mi konsentas kun Xuan Thu, kiun mi proponas kiel reprezentanton de la vjetnamaj listanoj.
Amike
Renato
Pilar Otto
> La malavantaĝo de "steko" estas ĝia ne-oficialeco kaj la oficialeco de
> "bifsteko". Tamen mi vere ne povas kompreni kial oni oficialigis
> "bifsteko".
Mi tion komprenas, sed ne akceptas: Versxajne temas pri franca influo. En la
francan lingvon oni importis tiun vorton sub la formo "bifteck". La E-rusa
vortaro de Bokarev donas "bifsxtéks" en la rusa.
> En la fontolingvo ĝi estas kunmetita vorto, kaj la
> kunmetaĵo mem ne havas konvencian signifon (do sekvas logike el la
> signifoj de la partoj). La unua parto de la kunmetqĵo korespondas al
> la Esperanta "bov/", kaj nur por la dua parto de la kunmetaĵo oni
> povas senti bezonon por nova radiko. Do kial la Akademianoj tiam
> decidis transpreni la tutan kunmetaĵon kiel unu radikon, anstataŭ nur
> ĝian duan parton?
Versxajne pro tio, kion mi indikis. Nek en la franca nek en la rusa formo la
vorto estas travidebla kiel kunmetajxo. La unua parto de la fontolingva
vorto, la angla "beef", mem estas pruntajxo el la franca, en kiu la hodiauxa
formo estas "boeuf"! Laux hispana vortarego el la 1960-aj jaroj, en la
hispana ekzistas diversaj skribmanieroj: "bifte", "bisté", "bistec"
(aprobita de la Hispana Akademio). La auxtorino de la vortaro, María
Moliner, konsideras la vorton nenecesa kaj maloportuna: nenecesa cxar gxi
diras nenion alian ol "filete", kaj maloportuna cxar gxi estas facile
misuzebla, ekz. se oni parolas pri "porka bifsteko".
Opinion pri rekomendinda vorto mi ne havas, cxar mi malpli kompetentas pri
mangxajxoj ol Renato, kaj krome en mia denaska lingvo, almenaux laux mia
laika deduktado, oni povas uzi unu saman radikon, "ste(i)k-", por "friti",
"rosti", "(bif)steko" kaj eble ecx "baki". Tamen ni havas ankaux "bake"
(baki?) kaj "riste" (rosti). Cxar en mia lingvo oni "bakas" panojn kaj
kukojn, mi longtempe supozis, ke "baki" signifas "knedi"; sed nun, multfoje
mangxinte "bakitajn terpomojn", mi komprenas, ke "baki" eble estas "enforne
friti/rosti". Tamen, en la pan-baka procezo, post formado de la panoj, oni
metas ilin en la fornon por "ste(i)ke" ilin. "Rostita" pantrancxajxo estas
"toast" en la angla. Eble oni fritas kun butero aux oleo, kaj rostas sen tia
grasajxo?
Otto
Antonio De Salvo
La distingaj karakterizoj disde aliaj viandopartoj estas "ripeco" kaj amplekso; sed mi dubas, ke cxe fisxajxo oni povas prave paroli pri "ripeco".
Aliflanke, neniu italo analizus la vorton "bistecca" kiel kunmetajxon el "beef" kaj "steak" (simile, en la itala estis transprenita - ecx sensxangxe - la angla vorto "roastbeef", sen ke oni analizu gxin kiel "rostita bovajxo":cetere, ne temas pri pri iu ajn rostajxo, sed pri aparta rostajxo kun rozkolora kerno).
La vorto "stecca" ekzistas en la itala ankaux per si mem, kun la signifo "ripo, bastoneto", sed mi ripetas, ke neniu italo analizus "bistecca" kiel kunmetajxon formitan per "stecca".
Entute: "bifsteko" estas eble tro-dira vorto (cxar gxi aplikeblas ne nur al bova viando), sed gxi jam eniris la uzon kiel gxenerala termino, do gxi estas tolerebla en tiu gxenerala senco (cetere, ne cxiam la uzo kongruas kun la preciza signifo: "kaligrafio", laux la grekaj komponantoj, jam per si mem signifas "bela skribado": tamen, en la itala oni diras tute sengxene "bella calligrafia", do "bela belskribado"; kaj simile en Italujo oni misparolas pri "monte Fujiyama" = monto Fujxi-monto, anstataux simple "monto Fujxi"; kaj la loka nomo de la sicilia vulkano Etno estas "Mongibello", ripetajxo el la latina "mons" kaj la araba "gebel", ambaux signifantaj "monto").
Gxis
Antonio
Renato Corsetti
neniu italo analizus la vorton "bistecca" kiel kunmetajxon el "beef" kaj "steak"
Ĉu vi estus por:
stek-o --> bifstek-o (1oa) ?
Amike
Renato
Antonio De Salvo
Renato Corsetti:
>Ĉu vi estus por:
>stek-o --> bifstek-o (1oa) ?
jes.
Gxis
Antonio
Leo De Cooman
Leo De Cooman
> ... kaj krome en mia denaska lingvo, almenaux laux mia
laika deduktado, oni povas uzi unu saman radikon, "ste(i)k-", por "friti",
"rosti", "(bif)steko" kaj eble ecx "baki". Tamen ni havas ankaux "bake"
(baki?) kaj "riste" (rosti).
Jen kelkaj aliaj verboj, kiujn mi rikoltis en PIV:
baki (FU), brezi, brogi (FU), bukani, frikasi, friti (o.a.1), grateni,
konfiti (FU), kuiri (FU), marini (o.a.2), poĉi, rosti (FU), stufi,
(vapor-kuiri FU)
Ni verŝajne devos serĉi fortradukon por la ne oficialaj terminoj. Eble
necesos unue gustumi :-)
Amike salutas
Leo
Renato Corsetti
baki (FU), brezi, brogi (FU), bukani, frikasi, friti (o.a.1), grateni, konfiti (FU), kuiri (FU), marini (o.a.2), poĉi, rosti (FU), stufi, (vapor-kuiri FU)
Amike
Renato
Bertilo Wennergren
> Sed kial ne "viand(-aĵ)-o" kaj se necesas precizigi, ni ja povas per Esperanto rekte diri "bovaĵo, kokaĵo, ktp.
Viandobuletoj, kolbasoj, hakita viando... kaj ankaŭ bifsteko ... estas
diversaj specoj de viandaĵo. Ĉu vere vi volas rezigni pri ĉiuj
distingoj, dirante nur "viandaĵo"? Kial ne transiri al "manĝaĵo" aŭ
"nutraĵo" forgesante pri ĉiuj specoj kaj formoj?
> Cetere mi ne manĝas viandon, do persone ne tre interesiĝas per tiuj vortoj :-)
Ankaŭ mi ne manĝas viandon.
--
Bertilo Wennergren <http://bertilow.com>
Andreas Kueck
> Ĉu vi estus por:
>
> stek-o --> bifstek-o (1oa) ?
--
Andreas Kueck
Renato Corsetti
Nu , la jeso komencas kreski.Jes.
Amike
Renato
Leo De Cooman
> Viandobuletoj, kolbasoj, hakita viando... kaj ankaŭ bifsteko ... estas
> diversaj specoj de viandaĵo. Ĉu vere vi volas rezigni pri ĉiuj
distingoj, dirante nur "viandaĵo"? Kial ne transiri al "manĝaĵo" aŭ
"nutraĵo" forgesante pri ĉiuj specoj kaj formoj?
Nu, mi rezignas pri ĉiuj viandaĵoj, sed mi ja komprenas, ke aliaj personoj
deziras precizigi la viandaĵon, kiun ili volas manĝi.
En PIV mi legas por bifsteko "maldika rostita tranĉaĵo de bovaĵo". Nu, kiam
iu volas mendi ĉe buĉisto la viandon por prepari biftekon (ĉar tiu estu
rostita antaŭ ol nomiĝi bifsteko), kion li diru?
Mi ĉiam aŭdas, ke homoj (nacilingve) mendas ekzemple "du bifstekojn". Tamen
tiuj tranĉaĵoj estas liverataj nerostitaj... Ĉu la buĉisto ne plenumas la
mendon... aŭ eble la difino de PIV ne taŭgas?
En la nederlanda bifsteko estas "biefstuk". La vorto ne estas vera kunmetita
vorto, ĉar "bief" ne estas nederlanda vorto. Sed "stuk" estas "peco". Ĉu
"viandpeco"?
Sed, kiel mi jam diris, mi ne manĝas viandon, sed ja kontentas, ke Bertilo
same ne faras tion. Li certe helpos nin trovi taŭgajn vortojn por la
vegetaraj proteinriĉaj nutraĵoj, kiujn ni ja ŝatas.
Amike salutas
Leo
Renato Corsetti
En la nederlanda bifsteko estas "biefstuk". La vorto ne estas vera kunmetita vorto, ĉar "bief" ne estas nederlanda vorto.
Ni povus eventuale iom perforti la signifon per
stek-o --> bifstek-o
kaj samtempe diskuti en la listo pri oficialigindaj radikoj pri la eventuala oficialigo de stek-o.
Mi ne havas fortan emon por tiu solvo kaj pretus akcepti ankaŭ la alian:
stek-o --> viand-o-tranĉ-aĵ-o
bifstek-o = bov-tranĉ-aĵ-o
dubante
renato
Marcos Cramer
stek-o --> viand-o-tranĉ-aĵ-o
bifstek-o = bov-tranĉ-aĵ-o
En ĉi tiu formo la linioj tre plaĉus al mi.
Amike,
Marcos
Renato Corsetti
En ĉi tiu formo la linioj tre plaĉus al mi.
Amike
Renato
ro-esp
Gxi havu iujn trajtojn (mi ne scias kiujn), kaj oni povas aldone indiki
ke gxi devenas de cxevalo aw struto (sen tia indiko temas pri bovajxo)
Cetere mi bedawras ke oni tiom krude elangligis la vorton. La origina
prononco ja ne estas "stek" sed "ste'k"
Sxajnas al mi ke ne indas havi linion pri gxi
gxis, Ronaldo N
--
http://www.esperanto.net
Renato Corsetti
Cetere mi bedawras ke oni tiom krude elangligis la vorton. La origina prononco ja ne estas "stek" sed "ste'k" Sxajnas al mi ke ne indas havi linion pri gxi
Amike
Renato
Pjer
Pjer (Franco)
On Sep 28, 2:29 pm, Renato Corsetti <renato.corse...@gmail.com> wrote:
> Marcos:> En ĉi tiu formo la linioj tre plaĉus al mi.
> bifstek-o = bov-tranĉ-aĵ-o