~~~
renato corsetti
renato....@esperanto.org
Mi ne supozis, ke “pakto” estas neoficiala, malgraux gxia kutima uzateco (ecx Cxina Radio Internacia uzas gxin).
Laux mi, gxi meritus oficialigon.
Pli gxenerale: la esperanta utiligo de kunmetajxoj estas eco kiun mi tre sxatas, sed laux mi oni ne devus esti gxisostaj malamantoj de “sintezaj” vortoj, kiam ili povas aldoni ion utilan.
Mi transskribas tion, kion mi jxus legis en itala revuo de antaux preskaux unu jarcento (« Esperanto », 1/1920) , sed kion mi taksas aktuala:
PRI LA VORTA PRECIZECO
La kritikemuloj - skribas Petro Stojan en revuo “Esperanto” de decembro 1920 - rimarkas: Se pafilo estas ilo por pafi, kial ĝi ne signifas ĉiujn ilojn por pafi, t. e. revolveron, pistolon, kanonon...? Sed lingvisto Bréal diras, ke kiam vorto estas akceptita, ĝi baldaŭ seniĝas je sia etimologia senco. La recenzanto tamen observas, ke pafilo estante vorto kunmetita laŭ la reguloj de la E. gramatiko, ĝi povas nur signifi ian ajn ilon por pafi. Se oni postulas, ke esperantisto sciu ke ĝi signifas fusilo kaj ne alian ilon pafantan, oni pretendas, ke li konu ion pli ol la signifon de la radiko paf kaj de la sufikso-radiko il. Se li devas lerni specialan signifon de tiu kunmetaĵo, li povas egale lerni aŭ memori apartan radikon. Tiujn vortojn ni diris nur por pruvi, ke ne estas dezirindaj tro multai el similaj kunmetaĵoj kies signifo ne estas unuavide klara, t. e. ne akordiĝas kun ilia etimologio.
Amike
Antonio De Salvo
Da:
la-bona...@googlegroups.com [mailto:la-bona...@googlegroups.com] Per
conto di Pjer
Inviato: domenica 1 dicembre 2013 11:49
A: la-bona...@googlegroups.com
Cc: renato....@esperanto.org
Oggetto: (la bona lingvo) Re: klaŭz-o
--
Ŝajnas, ke klaŭzo ekzistas ne nur en kontrakto, sed en iu ajn kunsubskribita jura interdeviga dokumento. Jen la PIV-a difino:
--
Bonvolu proponi difinon por la radiko pakt-, kiu klare distingus ghin de kontrakt- kaj interkonsent-, kaj mi pludonos ghin por diskuto al la listo por oficialigoj.| . . .“pakto” . . . Laux mi, gxi meritus oficialigon.
Laux mi “pakto” havas/ povas havi jenajn signifojn:
1) alianco: Nordatlantika Pakto, Varsovia Pakto, Sxtala Pakto;
2) Internacia traktato: pakto de bona najbareco;
3) Akordo, interkonsento, konvencio: starigi pakton;
4) Interligo: la Malnova kaj la Nova Pakto (resp. juda kaj kristana)
5) Kontrakto;
6) Ero de kontrakto, klauxzo: pakto pri rezervita proprieto;
7) Sindevigo: pakto de nekonkurenco;
8) Kondicxo.
Mi allasas, ke la celataj signifoj estas multaj, kaj ke gxenerale eblas uzi aliajn vortojn; sed, paradokse, mi pledas favore al gxi gxuste pro la gxenerala enhavo de la termino. La tiel diritaj “Lateranaj Paktoj” de 1929 inter Italujo kaj la Sankta Segxo (Vatikano) konsistis el:
1) Traktato, kiu rekonis reciproke Italujon kaj Sanktan Segxon;
2) Konkordato, kiu reguligis la rilatojn inter la du instancoj;
3) Financa konvencio,
kaj cxiuj tiaj interkonsentoj povis resumigxi sub la gxenerala titolo “Paktoj”.
Gxis
Antonio
P.S.: ankaux en itala lingvo la vorto “patto” (kiu havas la saman radikon kiel la latina pax/ paco) estas plursignifa. Mi mencias ekzemple cxi tiun eron de la biblia libro “Samuelo unua”, 11.1-2:
Kaj cxiuj logxantoj de Jabesx diris al Nahxasx: Faru kun ni interligon, kaj ni servos al vi. 2 Sed Nahxasx la Amonido diris al ili: Mi faros kun la kondicxo, ke al cxiuj el vi mi elpikos la dekstran okulon kaj per tio metos malhonoron sur la tutan Izraelon.
Nu, en la itala oni uzas la saman vorton “patto” cxe “interligo” kaj cxe “kondicxo” (respektive: “fate un patto con noi”; “a patto che”).
Da: la-bona...@googlegroups.com
[mailto:la-bona...@googlegroups.com] Per conto di Renato Corsetti
Inviato: domenica 1 dicembre 2013 22:07
A: la-bona...@googlegroups.com
Oggetto: (la bona lingvo) klaŭz-o
--
Dankon, Antonio, pro via elĉerpa listigo de la eblaj signifoj de ‘pakt-o’. Mi dubas, ke ni povos enmeti tion en vortareca difino sen kaŭzado de granda tumulto de la ostoj de Zamenhof en sia tombo. Mi tamen transdonas vian mesaĝon al la ‘oficialigistoj’.
Amike
Renato
Da: la-bona...@googlegroups.com [mailto:la-bona...@googlegroups.com]
Per conto di Antonio De Salvo
Inviato: domenica 1 dicembre 2013 23.39
A: la-bona...@googlegroups.com
Oggetto: R: (la bona lingvo) klaŭz-o