Police & thief - Mind - Sanskrit story

83 views
Skip to first unread message

K.N.RAMESH

unread,
Dec 21, 2024, 12:46:10 AM12/21/24
to
‘’बोधकथा’’ [गुरूणां कथा] 
एका गृहिणी स्वबालकेन सह विपणितः गच्छति स्म | तदा केचन सैनिकाः चौरं गृहीत्वा नयति स्म | बालक स्वमातरम् अपृच्छत्,’ कः सः? किमर्थं भटाः तां नयति ? तदा माता उक्तवती- सः चौरः अस्ति | अन्येषां धनं हरति, एतस्मिन् कारणेन- भटाः तं गृहीतवन्तः, इदानीं तं दण्डयित्वा कारागृहे प्रेषयिष्यति| 
अग्रे गमनान्तरं तस्याः नगर्याः राजा आगच्छति स्म | राज्ञः परितोपि भटाः आसीत् | तस्मिन्नेवक्षणे बालकेन् स्वमातरं पृष्टं- ‘माता पश्यतु एकअन्यः चौरः आगतः, तदा माता उक्तवती-शनैः वद ! अन्यथा भटाः आवां ताडयिष्यन्ति | सः राजा अस्ति | बालकेन् पृष्टम् – कोभेदोस्ति ? चोरस्य परितः भटाः सन्ति, तथैव राज्ञः परितोपि भटाः सन्ति | 
माता बालकम् उक्तवती- ‘पृथ्वीस्वर्गर्यौ मध्ये यः भेदोऽस्ति तद् भेदं अत्रैव| चौरस्य परितः ये भटाः सन्ति तेषां नियन्त्रणे सः चौरः अस्ति, किन्तु राज्ञः परितः ये भटाः सन्ति ते राज्ञः अधीनस्थः सन्ति | चौरः किमपि कर्तुम् असमर्थः | तं किमपि स्वातन्त्र्यं नास्ति किन्तु राजानं स्वातन्त्र्यम् अस्ति | राजा यद् वदति ते भटानां बन्धनकारकं, यत्र राजा गच्छति तत्र-तत्र भटाः अगच्छन् | राजा एकाकी स्थातुं इच्छति तर्हि सर्वेः भटाः तत्रतः निर्गच्छन्ति | राजा मुक्तोऽस्ति | राजा यद् आज्ञा दियते तद् भटानां कृते बन्धनकारकम् | 
एषा कथा अस्मान किं बोधयति ? 
‘’स्वमन, स्वभावना, स्वविकारं भटाः सन्ति यदि वयं तेषां नियन्त्रणे तर्हि वयं ‘चौरः’ च किन्तु यदि स्वमन,स्वभावना, स्वविकारं अस्माकम् अधीनस्थः तर्हि वयं ‘राजा’ भविष्यामः | 
चयनं यूयं करणीयम् | 
‘’ मन एव मनुष्याणां कारणं बन्धमोक्षयोः | बन्धाय विषयसंगि मोक्षे निर्विषयं स्मृतम् ‘’|| [ मैत्रायणी उप. ६-२४ ]| 
ॐॐॐॐॐ 
ङॉ. वर्षा प्रकाश टोणगांवकर 
पुणे / महाराष्ट्रम् 
-------------------

Swapna and Sunil

unread,
Dec 21, 2024, 7:53:22 AM12/21/24
to sams...@googlegroups.com
Dear sir,

Thank you for sharing these stories. It is wonderful to read these to children so that they may slowly learn and catch on. This is most appreciated!

Pranaam!

Sunil

--
You received this message because you are subscribed to the Google Groups "samskrita" group.
To unsubscribe from this group and stop receiving emails from it, send an email to samskrita+...@googlegroups.com.
To view this discussion visit https://groups.google.com/d/msgid/samskrita/CAOSP8JfCZWsaxcDnMSpc%3DoGaiY9oEUBDBKva5uVkBVuviXVSNQ%40mail.gmail.com.

Narasimhan Subbaraman

unread,
Dec 21, 2024, 9:18:01 AM12/21/24
to sams...@googlegroups.com

कथा सम्यगस्ति, परन्तु व्याकरण दोषा: बहाव: सन्मति।


राहुल भारते

unread,
Dec 22, 2024, 6:41:51 AM12/22/24
to sams...@googlegroups.com
अत्यन्ता सुन्दरी कथा 

--

Swarnagauri Munagekar

unread,
Dec 22, 2024, 8:05:47 AM12/22/24
to sams...@googlegroups.com

Vishal J

unread,
Dec 22, 2024, 1:09:34 PM12/22/24
to sams...@googlegroups.com
"परन्तु व्याकरण दोषा: बहाव: सन्मति।"
Maybe you can provide the corrections ?

~Vishal

yamini srinivasan

unread,
Dec 22, 2024, 10:57:14 PM12/22/24
to sams...@googlegroups.com
Much appreciated.  Helps beginners like me a lot.  Dhanyawaadah.


--
Reply all
Reply to author
Forward
0 new messages