Δύο κόσμοι σε μονομαχία
Το Κατάρ δωροδόκησε οκτώ παίκτες του Ισημερινού με 7,4 εκατ. δολάρια προκειμένου να χάσουν στη σημερινή πρεμιέρα του Μουντιάλ, κατήγγειλε γνωστός δημοσιογράφος. Αρνητικό το παγκόσμιο κλίμα, με διαμαρτυρίες ομάδων, αρνήσεις διασήμων να παρευρεθούν στο πρωτάθλημα, μετά τις καταγγελίες ότι περίπου 7.000 μετανάστες έχασαν τη ζωή τους στα κατασκευαστικά έργα, που κόστισαν το θεόρατο ποσό των 220 δισ. δολαρίων.
Οι γυναίκες στο Αφγανιστάν δεν έχουν δικαίωμα εισόδου στα δημόσια πάρκα της Καμπούλ, αποφάσισαν οι Ταλιμπάν. Απαγορεύεται να κυκλοφορούν χωρίς μπούργκα ή χιτζάμπ, να ταξιδεύουν χωρίς ανδρική συνοδεία. Τα κορίτσια δεν πηγαίνουν σχολείο. Μπήκε λουκέτο σε γυμνάσια και λύκεια θηλέων.
Πέντε διαδηλωτές στο Ιράν καταδικάστηκαν σε θάνατο ενώ 2.000 ακόμη αντιμετωπίζουν κατηγορίες για συμμετοχή σε κινητοποιήσεις και το ενδεχόμενο απαγχονισμού. Μετά τον θάνατο της Μαχσά Αμινί, κατά την Iran Human Rights, 326 άνθρωποι, οι 43 ανήλικοι, έχασαν τη ζωή τους σε διαδηλώσεις.
Και πάλι ηγέτες ονειρεύονται να καταδυναστεύσουν έθνη, να εξαφανίσουν λαούς. Ομως το ξεχνάμε.
Κάτω από την ακλόνητη κινεζική πολιτική του μηδενικού κρούσματος κοχλάζουν μικρές κολάσεις. Προ ημερών, στη συνοικία Χανγιάνγκ της Γουχάν εξοργισμένοι κάτοικοι κατέστρεψαν σκηνές που είχαν στηθεί από τις Αρχές για την παροχή βοήθειας, ενώ στην –υπό lockdown– περιοχή Χαϊτζού της Γκουανγκτζού, όπου διαμένουν 1,8 εκατ. φτωχοί εργάτες, διαδηλωτές έσπασαν τα πλαστικά οδοφράγματα που θέτουν σε περιορισμό κτίρια και γειτονιές και ξεχύθηκαν στους δρόμους. Οι εργαζόμενοι δεν πληρώνονται αν δεν παρουσιαστούν στη δουλειά, τα τρόφιμα είναι πανάκριβα, οικογένειες λιμοκτονούν.
Μερικές τυχαίες, διαφορετικών διαστάσεων φωτιές στα πεδία της ανελευθερίας, που ταράζουν αλλά λησμονούνται καθώς καταχωρίζονται στη φαιά πλευρά του κόσμου. Εκεί όπου αυταρχικά καθεστώτα οργανώνονται σε δίκτυα παρά τις ιδεολογικές διαφορές τους και χτίζουν τον δικό τους αλληλέγγυο κόσμο. Στόχος των περισσότερων, η παραμονή στην εξουσία. Ο ρωσικός πόλεμος στην Ουκρανία συσπείρωσε τη δημοκρατική πλευρά. Εκεί για λίγο αναπαυόμαστε – αδυνατώντας να ονειρευτούμε ένα μέλλον όπου η δυστυχία θα περιγράφεται σαν ένα συμβάν και η ευημερία σαν μια θεομηνία.
Δύο κόσμοι χωριστά. Από τη φύση του, λιγότερο οχυρωμένος, ασθενέστερα συνασπισμένος είναι ο δημοκρατικός έναντι του αυταρχικού, που διαβρώνει ευκολότερα τα συστήματα του αντιπάλου. Βέβαια ο πρώτος διαθέτει την αφηγηματική δύναμη του ελεύθερου κόσμου. Μιλάει τη γλώσσα των δικαιωμάτων και της δικαιοσύνης. Εχει οργανώσεις προστασίας των αδυνάτων, που ασκούν πιέσεις στα αυταρχικά καθεστώτα. Διαθέτει ομάδες σε όλο τον κόσμο που εχθρεύονται τις συνωμοσίες και τις διαιρέσεις και πιστεύουν σε έναν ισχυρό συνασπισμό κατά της κλιματικής αλλαγής, των πανδημιών, των οικονομικών και χρηματοπιστωτικών κρίσεων, της περαιτέρω ανάπτυξης όπλων μαζικής καταστροφής, των διαδικτυακών αυτοκρατοριών· ανθρώπων που θαρρούν πως είναι μπορετό τα στρατόπεδα να ανταλλάξουν όχι μόνο δηλητήρια αλλά και γιατρικά, πως ο τρόπος που σκεφτόμαστε για το μέλλον έχει εντέλει τη δύναμη να το διαμορφώσει. Οι ιδέες είναι καθαρές. Ζούμε σε έναν αλληλεξαρτώμενο, αλληλένδετο, εύθραυστο κόσμο. Μια φάρμα τρολ σε ένα αυταρχικό καθεστώς μπορεί να καθορίσει τις εκλογές σε ένα άλλο. Μια συμμορία χάκερ μπορεί να διαταράξει την τροφοδοσία ζωτικών ειδών σε ολόκληρη ήπειρο. Ενας ιός μπορεί να αποδιοργανώσει και να αποδεκατίσει την υφήλιο. Οι εκπομπές άνθρακα μιας χώρας ενδέχεται να απειλήσουν τη βιωσιμότητα ολόκληρης της Γης.
Αρκεί αυτή η παραδοχή ώστε να οικοδομηθεί ένα ενιαίο πλαίσιο προσέγγισης των κοινών δεινών; Το ξέρουμε πως όχι. Το εμπόριο δεν μεταμόρφωσε τους εμπορικούς εταίρους. Η ελεύθερη ροή πλούτου δεν έφερε την ειρήνη. Η Ε.Ε. που πλάστηκε προκειμένου να μην υπάρξει ποτέ ξανά πόλεμος, γενοκτονία, εξαφάνιση μικρών εθνών και να επιλύονται ειρηνικά οι διαφορές, δεν άλλαξε τον υπόλοιπο κόσμο. Κυριαρχούν οι τυφλοί ανταγωνισμοί, οι έμμονες βλέψεις, οι αυτοκαταστροφικές παρεκτροπές, η εστίαση στα ίδια πεδία και συμφέροντα. Προς όφελος των δυνάμεων της μαζικής βίας, της αυτοκρατορικής νοσταλγίας (την υφιστάμεθα καθημερινά), των ανελεύθερων οραμάτων για τον κόσμο. Ακόμη ηγέτες ονειρεύονται να καταδυναστεύσουν ή να εξαφανίσουν λαούς. Ακόμη ανοίγονται δρόμοι που οδηγούν εκτός την αλλότρια ζωή. «Αν οι δημοκρατίες δεν αμυνθούν από κοινού», έγραφε η Αν Απλμπάουμ προ καιρού, «οι δυνάμεις της απολυταρχίας θα τις καταστρέψουν».