Παρασκευή και 13: Γιατί θεωρείται ημέρα γκαντεμιάς;

[Apostolis Revenisios]

in.gr
Παρασκευή και 13: Γιατί θεωρείται ημέρα γκαντεμιάς;
Ευγενία Κοτρώτσιου


Η περίφημη «Παρασκευή και 13» επιστρέφει το 2026, κουβαλώντας – για
όσους πιστεύουν στις δεισιδαιμονίες – το γνώριμο φορτίο κακοτυχίας.
Και σαν να μην έφτανε μία, φέτος το ημερολόγιο επιφυλάσσει τρεις τέτοιες
συμπτώσεις: η 13η ημέρα του μήνα θα συμπέσει με Παρασκευή τον
Φεβρουάριο, τον Μάρτιο και τον Νοέμβριο.
Η πιο διαδεδομένη ερμηνεία για τη φήμη της ημερομηνίας έχει θρησκευτικές
ρίζες. Στον Μυστικό Δείπνο παρευρέθηκαν 13 πρόσωπα – ο Ιησούς Χριστός
και οι 12 μαθητές του – το βράδυ της Μεγάλης Πέμπτης, λίγο πριν από τη
Σταύρωση. Η παρουσία του Ιούδα Ισκαριώτη, που θεωρείται ο προδότης,
συνέδεσε τον αριθμό 13 με την ατυχία.
Απέναντι στο «τέλειο» 12 – που συμβολίζει, μεταξύ άλλων, τους μήνες του
έτους – το 13 έμεινε στη λαϊκή φαντασία ως αριθμός ανισορροπίας και
δυσαρμονίας.
Η αιματηρή Παρασκευή του 1307
Η κακή φήμη της ημέρας ενισχύθηκε και από ένα δραματικό ιστορικό
γεγονός: στις 13 Οκτωβρίου 1307, που έπεφτε Παρασκευή, ο βασιλιάς
Φίλιππος Δ΄ της Γαλλίας διέταξε τη σύλληψη εκατοντάδων Ναϊτών Ιπποτών.
Το τάγμα βρέθηκε στο στόχαστρο ύστερα από πιέσεις του πάπα Κλήμη Ε΄ και
καταγγελίες ενός πρώην μέλους του. Οι κατηγορίες – ότι οι νεοσύλλεκτοι
εξαναγκάζονταν να βεβηλώνουν τον σταυρό και να απαρνιούνται τον Χριστό –
δεν αποδείχθηκαν ποτέ ουσιαστικά, ωστόσο αποτέλεσαν ιδανικό άλλοθι για
τον μονάρχη, ο οποίος χρωστούσε μεγάλα ποσά στους Ναΐτες.
Πολλοί ιππότες βασανίστηκαν, «ομολόγησαν» και τελικά κάηκαν στην πυρά
στο Παρίσι. Ο Μέγας Μάγιστρος Ζακ ντε Μολέ εκτελέστηκε μπροστά από την
Παναγία των Παρισίων και, σύμφωνα με τον θρύλο, λίγο πριν πεθάνει
καταράστηκε όσους τους καταδίωξαν.
Η παράδοση θέλει από τότε κάθε Παρασκευή και 13 να κουβαλά τη σκιά
εκείνων των γεγονότων.
Φοβίες και τοπικές παραλλαγές
Ο αδικαιολόγητος φόβος για την ημερομηνία έχει μάλιστα και όνομα:
paraskevidekatriaphobia (παρασκευηδεκατριαφοβία).
Ωστόσο, δεν είναι παντού η ίδια ημέρα «καταραμένη». Στην Ελλάδα και σε
πολλές ισπανόφωνες χώρες, το κακόφημο ραντεβού είναι η Τρίτη και 13, ενώ
στην Ιταλία η πιο γρουσούζικη ημερομηνία θεωρείται η Παρασκευή και 17.
Και βέβαια, η λίστα της κακοτυχίας δεν σταματά εκεί: μαύρες γάτες που
περνούν μπροστά σου, σπασμένοι καθρέφτες, σκάλες που δεν πρέπει να
διασχίσεις από κάτω, ανοιχτές ομπρέλες μέσα στο σπίτι ή ακόμη και η
αναφορά του «σκωτσέζικου έργου» του Σαίξπηρ μέσα σε θέατρο εξακολουθούν
να τροφοδοτούν μικρές και μεγάλες προλήψεις.
*Mε πληροφορίες από: Independent