Ka trahiko?
Gonçalo Neves
Kar amiki,
Uceleto suflis a me ke, en la maxim recenta numero di Ido-Saluto!, aparas poemo da Vicente Costalago en qua il qualifikas Ido kom linguo naskinta “de trahizo”...
Mem se ta qualifiko esus historiale justa, esus tote ne justifikebla e ne-pardoninda la aparigo di ta insultacho en Ido-organo tante importanta e tante responsiva. Ulo simila esus absolute ne-imaginebla en Esperanto-organo equivalanta Ido-Saluto!, quo montras ke la idisti ipsa ne savas o ne povas defensar e protektar sua linguo.
Tamen la kazo esas mem plu grava, nam ta qualifiko esas ne-justa, ol esas nura mentio propagata ja de tota yarcento dal enemiki di Ido.
En 1907, quale on savas, la komitato dil Delegitaro kunvenis en Paris, inter la 15ma e la 24ma di oktobro, por analizar Esperanto e la precipua projeti di lingui auxiliara e decidar pri l’adopto dil maxim bona solvo en ta feldo.
Quale on anke savas, Louis de Beaufront recevabis de Zamenhof la komiso reprezentar ilca, prizentar Esperanto koram la komitato e pledar por ta linguo. Ed il agis precize lo! Quale montras la raporto dal komitato, L. de Beaufront skrupuleme exekutis la komiso recevita de Zamenhof.
Me parolas pri yena raporto:
Louis Couturat; Léopold Leau: Compte rendu des travaux du Comité (15-24 octobre 1907). Par les secrétaires L. Couturat /et/ L. Leau. Délégation pour l’adoption d’une langue auxiliaire internationale. Paris /Coulommiers/ 1907: Imp. Brodard. 3+32 p. (2ma edit. 1910).
Ica raporto esas konsultebla ja de 30/05/2020, danke mea laboro skana ed enretiga, hike:
https://archive.org/details/compte_rendu
On povas anke direte deskargar la dokumento hike:
https://ia601900.us.archive.org/0/items/compte_rendu/Compte%20rendu.pdf
En la raporto on lektas i.a.:
“M. de Beaufront, représentant le Dr Zamenhof, a exposé au Comité les principes essentiels de l’Esperanto, qui le distinguent des autres langues et lui confèrent, à son avis, la supériorité sur elles.” (p. 17)
Yen mea Ido-tradukuro:
“M. de Beaufront, reprezentanta D-ro Zamenhof, expozis al Komitato la esencala principi di Esperanto, qui distingas ol del altra lingui e qui donas ad ol, segun ilua opiniono, la supereso super li.”
Do, M. de Beaufront prizentis Esperanto e pledis por ol. Nula trahizo hike! Esas anke vera, quale montris posa explori, ke il esis anke kun-autoro dil anonima Ido-projeto, quan on diskutis dum kin konsidi, komparante ol kun Esperanto, sub la guido da Gaston Moch (qua esis esperantisto). Tamen, segun la komiso recevita de Zamenhof, L. de Beaufront esis nur obliglata prizentar Esperanto e pledar por ol koram la komitato (quon il agis skrupuleme), ma il ne esis interdiktata okupar su pri altra projeti.
Do eventis nula trahizo. To esas mentio e mito kreita dal esperantisti por denigrar L. de Beaufront ed Ido. Se Esperanto esus tam bona e ne-tushebla kam la lora esperantisti imaginis e deziris, la komitato, pos e pro la prizento da L. de Beaufront (qua esis un del maxim kompetenta esperantisti), certe selektabus Esperanto tal quala, sen modifiki, vice aceptir ol sub la rezervo di modifiki facota segun la idei prizentita en la Ido-projeto.
On cesez mentiar e kalumniar e, precipue, la Ido-organi, ho ve, ne kunlaborez en ta mentiado e kalumniado!
Regretinde, segun semblo, la nuna Ido-movado esas tro mikra, tro febla, tro sen-pova e tro sen-sava por defensar su...
Gonçalo Neves
Valodnieks
Me skriptas en linguo mikra,
ek trahizo naskinta,
nekonocata ed insultata,
da multi odiata,
tamen me ludas kun olua vorti,
ol donas a me mikra komforti,
e me savas ke preske nulo lektos mea poemo,
to por me ne esas problemo,
me poemifas, me vortifas,
ludanta kun la ludo de Couturat,
forsan probar skriptar in ol esas vanitat'
forsan omno ja da Drake, Neves e Juste dicesas,
forsan mea vorti bezonata ne esas,
ma me duras skriptar,
tale ica poemi me povas a l'Idistaro donacar.
II
Hodie la nubi ne venas vizitar me
me ne vidas li tra mea fenestro,
l'uceli ne venas kun lia orkestro,
e to tristigas me.
Me perdas mea pensi regardante la cielo,
o forsan li esas nur unu, unu libera penso,
yes, esar libera havas la gusto di mielo,
onu vidas la vivo tra altra lenso.
Me volas flugar distanta,
por altra urbi e landi vizitar,
mea sonji esas tanta,
ke nulatempe povos realesar.
III
Ka la tempo flugas? Kad ol haltas?
Kad ol esas ni qui kun ol ludas?
Kad ol esas ni qui uzar ol ne savas?
Kelkfoye me deziras ke ol esez plu rapida,
kelkfoye me volus quik haltar ol,
kelkfoye, kelkfoye...
...forsan on mustus nur juar ol,
nam tempo esas donacajo,
qua Deo donacis ad omnu,
qua rapide iras, e nulatempe retroiras,
onu nur povas pasar ol,
nulatempe ni povas retenar ol.
Ka la tempo flugas?
Me ne savas, ma ni prizez ol,
nam ol ne rivenos.
IV
Me perdis en ica okuli,
oreatra kom mielo,
en tua labii
me atingis la cielo,
parolante kun tu,
me obliviis pri la tempo,
tu chanjis la sezono,
Gonçalo Neves
--
EN 2024 EVENTAS VIRTUAL IDO-KONFERO INTERNACIONA SINGLA-SATURDIE. PARTOPRENEZ!
Nia IDO-RENKONTRO INTERNACIONA 2024 eventis en MADRID (HISPANIA) inter la 22ma e la 25ma di AGOSTO.
---
You received this message because you are subscribed to the Google Groups "Idistaro" group.
To unsubscribe from this group and stop receiving emails from it, send an email to idistaro+u...@googlegroups.com.
To view this discussion, visit https://groups.google.com/d/msgid/idistaro/8c1a9e36-0f01-4e0f-836f-7ca4c98fdd6cn%40googlegroups.com.