┬а ┬а ┬а ┬а ┬а ┬а ┬а ┬а ┬а ┬а ┬а ┬а ┬а ┬а ┬а ┬а ┬а ┬а ┬а ┬а ┬а ┬а ┬а ┬а ┬а ┬а ┬а ┬а ┬а ┬а ┬а ┬а ┬а ┬а ┬а ┬а ┬а ┬а ┬а ┬а ┬а ┬а ┬а---- рд╡рд┐рджреНрд╡рд╛рдиреН рдпрд╢реЛрджрд╛ рдЬреАрд╡рди рджрд╛рд╕
рдХреГрд╖реНрдгрдпрдЬреБрд░реНрд╡реЗрджрдГ - рдкреВрд░реНрд╡рдореАрдорд╛рдВрд╕рд╛ - рдЧреМрддрдорд╕реНрдореГрддрд┐рдГ - рдордиреБрд╕реНрдореГрддрд┐рдГ
рд╡реЗрджрдГ - рд╕реНрд╡рд╛рдзреНрдпрд╛рдп (regular recictation of рд╡реЗрдж) is a рдирд┐рддреНрдпрдХрд░реНрдо ред рд╕реНрд╡рд╛рдзреНрдпрд╛рдпрдмреНрд░рд╛рд╣реНрдордгрдореН ( 12-16 , 2 , рддреИрддреНрддрд┐рд░реАрдпрд╛рд░рдгреНрдпрдХрдореН )┬а ordains - рдЧреНрд░рд╛рдореЗ рдордирд╕рд╛ рд╕реНрд╡рд╛рдзреНрдпрд╛рдпрдордзреАрдпреАрдд рджрд┐рд╡рд╛ рдирдХреНрддрдВ рд╡реЗрддрд┐ ... рддрд┐рд╖реНрдардиреНрдиреБрдд рд╡реНрд░рдЬрдиреНрдиреБрддрд╛рд╕реАрди рдЙрдд рд╢рдпрд╛рдиреЛтАЩрдзреАрдпреАрддреИрд╡ рд╕реНрд╡рд╛рдзреНрдпрд╛рдпрдореН --
in a village / forest -┬а while standing / walking / sitting / lying on a bed -- one should do рд╕реНрд╡рд╛рдзреНрдпрд╛рдпрд╛рдзреНрдпрдпрдирдореН ред
It shows that a person may have difficultiy in terms of┬а physical health / time etc but should not ignore рд╕реНрд╡рд╛рдзреНрдпрд╛рдп ред This is a broad guideline .
In the same context ( 14, ibid ) рд╡реЗрдж┬а prescribes┬а рдмреНрд░рд╣реНрдордпрдЬреНрдЮ thus - рдпрддреН рд╕реНрд╡рд╛рдзреНрдпрд╛рдпрдордзреАрдпреАрдд рдПрдХрд╛рдореН рдЛрдЪрдореН рдпрдЬреБрдГ рд╕рд╛рдо рд╡рд╛ рддрджреН рдмреНрд░рд╣реНрдордпрдЬреНрдЮрдГ рд╕рдВрддрд┐рд╖реНрдарддреЗ ред
In case of difficulty in terms of time (preoccupied) / health one may recite a single рдЛрдХреН / рдпрдЬреБрдГ / рд╕рд╛рдо┬а for рдмреНрд░рд╣реНрдордпрдЬреНрдЮ ред
рд╢рд╛рдмрд░рднрд╛рд╖реНрдпрдореН ( рдкреВ рдореА 1-4-30 ) --
рдЖрдЦреНрдпрд╛рддрд╢рдмреНрджрд╛рдирд╛рдорд░реНрдердВ рдмреНрд░реБрд╡рддрд╛рдВ рд╢рдХреНрддрд┐рдГ рд╕рд╣рдХрд╛рд░рд┐рдгреА ред рдПрд╡рдВ рдЪреЗрддреН рдпрдерд╛рд╢рдХреНрддрд┐ рд╡реНрдпрд╡рд╕реНрдерд╛ рднрд╡рд┐рддреБрдореН рдЕрд░реНрд╣рддрд┐ ред
While interpretting a verb the рд╢рдХреНрддрд┐ / рд╕рд╛рдорд░реНрдереНрдпрдореН has to be taken into consideration | If it is so then it will be as per the capacity .
Here I am not taking the context (рд╕реНрд░реБрд╡реЗрдгрд╛рд╡рджреНрдпрддрд┐ , рд╕реНрд╡рдзрд┐рддрд┐рдирд╛рд╡рджреНрдпрддрд┐ , рд╣рд╕реНрддреЗрдирд╛рд╡рджреНрдпрддрд┐) into consideration - rather what is┬а stated succinctly┬а by Kumarilabhatta in his рддрдиреНрддреНрд░рд╡рд╛рд░реНрддрд┐рдХрдореН ред
рдЬреНрдпреЛрддрд┐рд╖реНрдЯреЛрдореЗрди рд╕реНрд╡рд░реНрдЧрдХрд╛рдореЛ рдпрдЬреЗрдд -- can anyone who desires рд╕реНрд╡рд░реНрдЧ┬а is eligible to perform рдЬреНрдпреЛрддрд┐рд╖реНрдЯреЛрдордпрд╛рдЧ ?
No - рд╢рдХреНрддрд┐ -- рдорд╛рдирд╕рд┐рдХрд╢рдХреНрддрд┐ - рд╢рд╛рд░реАрд░рдХрд╢рдХреНрддрд┐ - рдЖрд░реНрдерд┐рдХрд╢рдХреНрддрд┐┬а are required .
рд╢рд╛рд╕реНрддреНрд░рджреАрдкрд┐рдХрд╛ ( рдкреВ рдореА 6-3-1 ) --
рдирд┐рддреНрдпреЗ рдпрдерд╛рд╢рдХреНрддрд┐ рдЕрдЩреНрдЧрд╛рдиреБрд╖реНрдард╛рдирд╛рдзрд┐рдХрд░рдгрдореН -- рд╕реВ┬а - рд╕рд░реНрд╡рд╢рдХреНрддреМ рдкреНрд░рд╡реГрддреНрддрд┐рдГ рд╕реНрдпрд╛рддреН рддрдерд╛рднреВрддреЛрдкрджреЗрд╢рд╛рддреН --
рдпрд╛рд╡рдЬреНрдЬреАрд╡рдордЧреНрдирд┐рд╣реЛрддреНрд░рдВ рдЬреБрд╣реБрдпрд╛рддреН ..... рдХрд┐рдорддреНрд░ рд╕рд░реНрд╡рд╛рдЩреНрдЧреЛрдкрд╕рдВрд╣рд╛рд░реЗрдгреИрд╡ рдЕрдзрд┐рдХрд╛рд░рдГ┬а рдЙрдд рдпрджрд╛ рдпрд╛рд╡рдиреНрддрд┐ рд╢рдХреНрдиреЛрддреНрдпреБрдкрд╕рдВрд╣рд░реНрддреБрдВ рддрджрд╛ рддрд╛рд╡рджреНрднрд┐рд░реБрдкреЗрддрдВ┬а рдкреНрд░рдзрд╛рдирдВ рдХреБрд░реНрд╡рдиреН рдЕрдзрд┐рдХреНрд░рд┐рдпреЗрдд рдЗрддрд┐ рд╕рдВрд╢рдпрдГ ред
One should perform рдЕрдЧреНрдирд┐рд╣реЛрддреНрд░рдореН as long as he lives - in such cases - should one perform the complete range of subordinate rites┬а or one may perform as per his рд╕рд╛рдорд░реНрдереНрдпрдореН / рд╢рдХреНрддрд┐ along with the principal rite - is the doubt .
The рд╕рд┐рджреНрдзрд╛рдиреНрдд is рдпрдерд╛рд╢рдХреНрддрд┐ ред
This is applicable to other рдирд┐рддреНрдпрдХрд░реНрдоs such as рд╕рдиреНрдзреНрдпрд╛рд╡рдиреНрджрдирдореН ( minimum рдЕрд░реНрдШреНрдпрдкреНрд░рджрд╛рдирдореН - already discussed earlier) and рдиреИрдорд┐рддреНрддрд┐рдХрдХрд░реНрдо ( рдЖрдмреНрджрд┐рдХрдореН / рд╢реНрд░рд╛рджреНрдзрдореН -- рд╕рд╛рдкрд┐рдгреНрдбреНрдпрдореН / рд╕рд╛рдВрдХрд▓реНрдкрд┐рдХрдореН / рд╣рд┐рд░рдгреНреЯрдореН ) ред
рдЧреМрддрдорд╕реНрдореГрддрд┐рдГ ( 1-8-23,24 ) --
рдЕрде рдЕрд╖реНрдЯреМ рдЖрддреНрдордЧреБрдгрд╛рдГ ред рджрдпрд╛ рд╕рд░реНрд╡рднреВрддреЗрд╖реБ рдХреНрд╖рд╛рдиреНрддрд┐рдГ рдЕрдирд╕реВрдпрд╛ рд╢реМрдЪрдореН рдЕрдирд╛рдпрд╛рд╕рдГ рдордЩреНрдЧрд▓рдореН рдЕрдХрд╛рд░реНрдкрдгреНрдпрдореН рдЕрд╕реНрдкреГрд╣рд╛ рдЗрддрд┐ ред
рдорд┐рддрд╛рдХреНрд╖рд░рд╛ -- рдпрджрд╛рд░рдВрднреЗ рднрд╡реЗрддреН рдкреАрдбрд╛ рдирд┐рддреНрдпрдореН рдЕрддреНрдпрдВрддрдореН рдЖрддреНрдордирдГ ред
┬а ┬а ┬а ┬а ┬а ┬а ┬а ┬а ┬арддрджреНрд╡рд░реНрдЬрдпреЗрддреН рдзрд░реНрдореНрдпрдордкрд┐ рд╕реЛтАЩрдирд╛рдпрд╛рд╕рдГ рдкреНрд░рдХреАрд░реНрддрд┐рддрдГ рее
рдзрд░реНрдорд╛рддреН рдЕрдирдкреЗрддрдВ рдзрд░реНрдореНрдпрдореН - тАЩ рдзрд░реНрдордкрдереНрдпрд░реНрдердиреНрдпрд╛рдпрд╛рджрдирдкреЗрддреЗ тАЩ рдкрд╛ 4-4-92┬ареН рдпрддреН ред
Even if it is┬а a┬а рдзрд░реНрдордХрд░реНрдо ,┬а give it up , if painful (to mind / body ) . This is called рдЕрдирд╛рдпрд╛рд╕ ред
рдордиреБрд╕реНрдореГрддрд┐рдГ ( 2-6 ) --
рд╡реЗрджреЛтАЩрдЦрд┐рд▓реЛ рдзрд░реНрдордореВрд▓рдВ рд╕реНрдореГрддрд┐рд╢реАрд▓реЗ рдЪ рддрджреНрд╡рд┐рджрд╛рдореН ред
рдЖрдЪрд╛рд░рд╢реНрдЪреИрд╡ рд╕рд╛рдзреВрдирд╛рдореН рдЖрддреНрдордирд╕реНрддреБрд╖реНрдЯрд┐рд░реЗрд╡ рдЪ рее
Finally it is personal satisfaction - in cases where┬а no authority is available - that is рдзрд░реНрдо ред
One should not go beyond his mental / physical / financial capacity even if it is pescribed / ordained in scriptures .
рдЕрдкрд┐ рд╕реНрд╡рд╢рд╛рдХреНрддреНрдпрд╛ рддрдкрд╕рд┐ рдкреНрд░рд╡рд░реНрддрд╕реЗ┬а рд╢рд░реАрд░рдорд╛рджреНрдпрдВ рдЦрд▓реБ рдзрд░реНрдорд╕рд╛рдзрдирдореН ( рдмреНрд░рд╣реНрдордЪрд╛рд░реА to рдкрд╛рд░реНрд╡рддреА - рдХреБрдорд╛рд░рд╕рдВрднрд╡рдореН ) ред
I am not quoting from рдЙрдкрд╡реЗрджs etc.
The topic is at once too vast .
рдзрдиреНрдпреЛтАЩрд╕реНрдорд┐
Dr.Korada Subrahmanyam
Prof of Sanskrit (Retd)
Chairman , Bharateeya Vidvat Parishat