3/4=?
Parameshwar Puttanmane
Pa_Pu
Nityanand Misra
Sent from my iPhone
--
निराशीर्निर्ममो भूत्वा युध्यस्व विगतज्वरः।। (भ.गी.)
to subscribe go to the link below and put a request
https://groups.google.com/group/bvparishat/subscribe
To unsubscribe from this group, send email to
bvparishat+...@googlegroups.com
sadasivamurty rani
From: Parameshwar Puttanmane <poorn...@gmail.com>
To: bvpar...@googlegroups.com
Sent: Wednesday, 29 August 2012 1:30 PM
Subject: {भारतीयविद्वत्परिषत्} 3/4=?
Pa_Pu
Ramanujan P
त्रिचतुर्थम् also is a possibility.
Ramanujan
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
This e-mail is for the sole use of the intended recipient(s) and may
contain confidential and privileged information. If you are not the
intended recipient, please contact the sender by reply e-mail and destroy
all copies and the original message. Any unauthorized review, use,
disclosure, dissemination, forwarding, printing or copying of this email
is strictly prohibited and appropriate legal action will be taken.
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
narayanan er
How the etymologies of त्रिपत्। त्रिपात्। त्रिपादः। त्रिचतुर्थम्। त्रिपादी। त्रिपादिका। पादोनः। पादिकम् or एकपादिकम्। etc. are justified to three-fourth and other meanings?
How पाद, पत् etc. convey the meaning of a quarter, and पादोन (less one part of a quarter) is three-fourth. If 1 by 2 is अर्ध, then, what are: 2 by 4, 4 by 8, 2 by 3 etc. whether they are terminologically used in Sanskrit by Bhaskara, Aryabhata in their time? Please explain.
Regards,
Narayanan
From: Ramanujan P <ra...@cdac.in>
To: nmi...@gmail.com; poorn...@gmail.com
Cc: bvpar...@googlegroups.com
Sent: Wednesday, 29 August 2012 3:10 PM
Subject: RE: {भारतीयविद्वत्परिषत्} 3/4=?
Hnbhat B.R.
Respected scholars,
How the etymologies of त्रिपत्। त्रिपात्। त्रिपादः। त्रिचतुर्थम्। त्रिपादी। त्रिपादिका। पादोनः। पादिकम् or एकपादिकम्। etc. are justified to three-fourth and other meanings?
How पाद, पत् etc. convey the meaning of a quarter, and पादोन (less one part of a quarter) is three-fourth. If 1 by 2 is अर्ध, then, what are: 2 by 4, 4 by 8, 2 by 3 etc. whether they are terminologically used in Sanskrit by Bhaskara, Aryabhata in their time? Please explain.
Regards,
Narayanan
Dr. Hari Narayana Bhat B.R. M.A., Ph.D.,
Research Scholar,
V Subrahmanian
In the Mandukyopanishat we have the expression सोऽयमात्मा चतुष्पात् . The Upanishad first presents Atman/Brahman as one constituted by 4 pAda-s, quarters. And goes on to explain the first three pAda-s as प्रथमः पादः, द्वितीयः पादः, तृतीयः पादः and finally in the seventh mantra the fourth which is Turiya as चतुर्थं मन्यन्ते स आत्मा स विज्ञेयः.Shankaracharya comments: सोऽयमोङ्काराभिदेयः परापरत्वेन व्यवस्थितः चतुष्पात् कार्षापणवत्, न गौरिवेति । त्रयाणां विश्वादीनां पूर्वपूर्वप्रविलापनेन तुरीयस्य प्रतिपत्तिरिति करणसाधनः पादशब्दः । तुरीयस्य पद्यते इति कर्मसाधनः पादशब्दः ।
आनन्दगिरयः आहुः- देशविशेषे कार्षापणशब्दः षोडशपणानां संज्ञा तत्र यथा व्यवहारप्राचुर्याय पादकल्पना क्रियते तथेहापीत्यर्थः । यथा गौश्चतुष्पादुच्यते न तथा चतुष्पादादेष्टुं शक्यते निष्कलश्रुतिव्याकोपादित्याह - न गौरिति ।
For the PurushasUkta occurrence of the word 'paada' and tripaat, the sAyaNa bhashya is:
विश्वा भूतानि कालत्र्यवर्तीनि अस्य पुरुषस्य पादश्चतुर्थोऽम्शः । अस्यावशिष्टं त्रिपात्स्वरूपममृतं वोनाशरहितं सद्दिवि द्योतनात्मके स्वप्रकाशरूपेऽवतिष्ठते । यद्यपि सत्यं ज्ञानं ब्रह्मेत्याम्नातस्य परब्रह्मणः इयत्ताया अभावात् अंशचतुष्टयं न निरूपयितुं शक्यं तथाऽपि जगदिदं ब्रहस्वरूपापेक्षयाऽत्यल्पमिति विवक्ष्तिवा पादत्वोपन्यासः।
I think the following throws some light on the method adopted in ancient texts:
आपस्तमशुल्बसूत्र ...
तस्यार्धं तदर्धं, अभ्यसनमुपरिक्षेपः, अपरस्मिन पश्चाद्धावि न्यागन्तौ, तृतीये प्रमाणार्धाभ्यां सह तृतीये, षड्भागोने--षष्ठो ...... समपरिणाहं चतुर्धा विभज्य अवान्तरदिक्षु लक्षणं कृत्वा तेषु स्रक्तयो यथा भवन्ति तथा चतुरश्रमालिखेत् ।
//प्रमाणमित्येव तच्छब्देनायामभूतं प्रमाणं परामृश्यते । तस्यार्धं तदर्धं, अभ्यसनमुपरिक्षेपः, अपरस्मिन् पश्चाद्धावि न्यागन्तौ, तृतीये प्रमाणार्धाभ्यां सह तृतीये, षड्भागोने--षष्ठो भागःषड्भागः तेन भागेन हीने तस्मिन्नेव तृतीये, लक्षणं लक्ष्यते येन तल्लक्षणं विमातव्यक्षेत्रस्य कोटिपरिज्ञानोपायभूतं चिह्नं करोति ..//
यशोमित्रः स्फुटार्था अभिधर्मकोशव्याख्या
तदितरस्मात्संभवतो दूराशुतरवृत्त्या दूरवृत्त्या दूरतरवृत्त्या आशुतरवृत्त्येति विभज्य द्वयं द्वयात्. एकं चैकस्मात्पुनरेकं चैकस्मादिति ...... आश्रयभूतानां स्प्रष्टव्यायतनान्निःकृष्य चतुर्धा निर्देशात्. एवं अपि भूयान्सीति विस्तरः.
In the Apte English - Sanskrit Dictionary we have for 'three-fourths त्रिपादः, पादत्रयम् and पादोनत्रयम्
I think it will be done thus: चतुर्धा / अष्टधा / दशधा / विभज्य तस्यार्धं, तस्य पादोनः, तस्य पादत्रयम्, etc.
अस्य धनिकस्य गोसहस्रमासीत् । स वार्धक्ये प्राप्ते तस्यार्धं पुत्राय, अवशिष्टस्यार्धं देवालयाय तथा अवशिष्टं / अपरार्धं स्वमित्राय विभज्य विनियोजितवान् ।
सुब्रह्मण्यशर्मा
Surendra Mohan Mishra
One doubt I have in this connection as to how the usage 'tricaturtham'
as a compound is to be construed.Can we then have pancashashTham or
pancashatkam for 5/6 etc ?
When Kalidasa says 'tapaHshadbhAgam ak.sayyaM dadatyAranyakA hi
naH',it's understood that this implies 6/10.
I remember an AtharvaNic mantra : apAd agre samabhavat sa agre svar Abharat
catu.spAd bhUtvA
bhogyaH sarvam Adatta bhojanam //
Here the four are bhoktA,bhogya,bhoga-sAdhana and bhoga.
The four main spatial quarters and the four feet of an animal
especially of a cow seem to have come handy for application of
quantifying numbers for various uses.
Regards,
SMMishra
On 8/29/12, V Subrahmanian <v.subra...@gmail.com> wrote:
> Namaste
>
> In the Mandukyopanishat we have the expression सोऽयमात्मा चतुष्पात् . The
> Upanishad first presents Atman/Brahman as one constituted by 4 pAda-s,
> quarters. And goes on to explain the first three pAda-s as प्रथमः पादः,
> द्वितीयः पादः, तृतीयः पादः and finally in the seventh mantra the fourth
> which is Turiya as चतुर्थं मन्यन्ते स आत्मा स विज्ञेयः.Shankaracharya
> comments: सोऽयमोङ्काराभिदेयः परापरत्वेन व्यवस्थितः चतुष्पात्
> *कार्षापणवत्,*न गौरिवेति । त्रयाणां विश्वादीनां पूर्वपूर्वप्रविलापनेन
> तुरीयस्य
> प्रतिपत्तिरिति करणसाधनः पादशब्दः । तुरीयस्य पद्यते इति कर्मसाधनः पादशब्दः
> ।
>
> आनन्दगिरयः आहुः- देशविशेषे कार्षापणशब्दः षोडशपणानां संज्ञा तत्र यथा
> व्यवहारप्राचुर्याय पादकल्पना क्रियते तथेहापीत्यर्थः । यथा
> गौश्चतुष्पादुच्यते न तथा चतुष्पादादेष्टुं शक्यते
> निष्कलश्रुतिव्याकोपादित्याह - न गौरिति ।
>
> For the PurushasUkta occurrence of the word 'paada' and tripaat, the sAyaNa
> bhashya is:
>
> विश्वा भूतानि कालत्र्यवर्तीनि अस्य पुरुषस्य पादश्चतुर्थोऽम्शः ।
> अस्यावशिष्टं त्रिपात्स्वरूपममृतं वोनाशरहितं सद्दिवि द्योतनात्मके
> स्वप्रकाशरूपेऽवतिष्ठते । यद्यपि सत्यं ज्ञानं ब्रह्मेत्याम्नातस्य
> परब्रह्मणः इयत्ताया अभावात् अंशचतुष्टयं न निरूपयितुं शक्यं तथाऽपि जगदिदं
> ब्रहस्वरूपापेक्षयाऽत्यल्पमिति विवक्ष्तिवा पादत्वोपन्यासः।
>
> I think the following throws some light on the method adopted in ancient
> texts:
> आपस्तमशुल्बसूत्र
> sanskritworld.in/.../आपस्तमशुल्बसूत्र-...
> File Format: Microsoft Word
> *तस्यार्धं* तदर्धं, अभ्यसनमुपरिक्षेपः, अपरस्मिन पश्चाद्धावि न्यागन्तौ,
> तृतीये प्रमाणार्धाभ्यां सह तृतीये, षड्भागोने--षष्ठो *......* समपरिणाहं
> *चतुर्धा
> विभज्य* अवान्तरदिक्षु लक्षणं कृत्वा तेषु स्रक्तयो यथा भवन्ति तथा
> चतुरश्रमालिखेत् ।
> [DOC]
> //प्रमाणमित्येव तच्छब्देनायामभूतं प्रमाणं परामृश्यते । तस्यार्धं तदर्धं,
> अभ्यसनमुपरिक्षेपः, अपरस्मिन् पश्चाद्धावि न्यागन्तौ, तृतीये प्रमाणार्धाभ्यां
> सह तृतीये, षड्भागोने--षष्ठो भागःषड्भागः तेन भागेन हीने तस्मिन्नेव
> तृतीये, लक्षणं
> लक्ष्यते येन तल्लक्षणं विमातव्यक्षेत्रस्य कोटिपरिज्ञानोपायभूतं चिह्नं
> करोति..//
>
> यशोमित्रः स्फुटार्था
> sanskritworld.in/.../यशोमित्रः-स्फुटार्था-...
> File Format: Microsoft Word
> तदितरस्मात्संभवतो दूराशुतरवृत्त्या दूरवृत्त्या दूरतरवृत्त्या
> आशुतरवृत्त्येति *विभज्य* द्वयं द्वयात्. एकं चैकस्मात्पुनरेकं चैकस्मादिति *
> ......* आश्रयभूतानां स्प्रष्टव्यायतनान्निःकृष्य *चतुर्धा* निर्देशात्. एवं
> --
> निराशीर्निर्ममो भूत्वा युध्यस्व विगतज्वरः।। (भ.गी.)
> to subscribe go to the link below and put a request
> https://groups.google.com/group/bvparishat/subscribe
> To unsubscribe from this group, send email to
> bvparishat+...@googlegroups.com
>
--
*****
Surendramohan Mishra
Dept of Sanskrit,Pali & Prakrit
Faculty of Indic Studies,Kurukshetra University
KURUKSHETRA-136 119,Haryana,INDIA
Tel : (Off.)01744 238410(extn.)2504
(Mob.)098960 86579;(Res.)01744-238567
Blogs : http://surendrashastram.blogspot.com
http://surendra-shaastram.blogspot.com
sadasivamurty rani
For fractions such as 5/6, 7/8, 6/10 etc., the usages like : Shatsu panca amsaah, Ashtasu Sapta Amsaah,
dasasu Shad amsaah and so on may be considerable. In the Artha Sastra and other texts on Royal Policy we have usages like this. The king being called "Shastha Amsa Vritti" may be of some help here to appreciate this logic.
From: Surendra Mohan Mishra <dr.surendramo...@gmail.com>
To: v.subra...@gmail.com
Cc: भारतीयविद्वत्परिषत् <bvpar...@googlegroups.com>
Sent: Thursday, 30 August 2012 5:33 AM
Subject: Re: {भारतीयविद्वत्परिषत्} 3/4=?
>
--
*****
Surendramohan Mishra
Dept of Sanskrit,Pali & Prakrit
Faculty of Indic Studies,Kurukshetra University
KURUKSHETRA-136 119,Haryana,INDIA
Tel : (Off.)01744 238410(extn.)2504
(Mob.)098960 86579;(Res.)01744-238567
Blogs : http://surendrashastram.blogspot.com
http://surendra-shaastram.blogspot.com
--
निराशीर्निर्ममो भूत्वा युध्यस्व विगतज्वरः।। (भ.गी.)
to subscribe go to the link below and put a request
https://groups.google.com/group/bvparishat/subscribe
To unsubscribe from this group, send email to
Hnbhat B.R.
Ramanujan P
तैत्तिरीयब्राह्मणे अर्धं, तृतीयं, चतुर्थं, पञ्चमं, षष्ठं, सप्तमम् अष्टममिति च एकस्मात् न्यूनभागानां अंशार्थ विवक्षया कृतमस्ति ।
अर्धमिन्द्रियस्यापाक्रामत्, तृतीयमिन्द्रियस्येत्यादि । स्वरेणापि पूरणाद्भागे इति सर्वत्र अन्प्रत्ययोऽपि दृश्यते ।
मनुस्मृतौ - युक्तश्छन्दांस्यधीयीत मासान् विप्रोऽर्धपञ्चमान् इत्यत्र सार्धमासचतुष्चयविवक्षया अर्धपञ्चमत्वं पूरणार्थे प्रयुक्तम् ।
रामानुजः
From:
bvpar...@googlegroups.com [mailto:bvpar...@googlegroups.com] On Behalf
Of Hnbhat B.R.
Sent: Thursday, August 30, 2012 4:18 PM
To: nmi...@gmail.com
Cc: bvpar...@googlegroups.com; ra...@cdac.in; poorn...@gmail.com;
ranisada...@yahoo.com; narayanan er
Subject: Re: {भारतीयविद्वत्परिषत्} 3/4=?
What about
--
निराशीर्निर्ममो भूत्वा
युध्यस्व विगतज्वरः।। (भ.गी.)
to subscribe go to the link below and put a request
https://groups.google.com/group/bvparishat/subscribe
To unsubscribe from this group, send email to
bvparishat+...@googlegroups.com
Ramanujan P
मान्याः,
मम पूर्वतनलेखने त्रुटयः आसन् । तदर्थं क्षमां याचे । अपेक्षितशोधनं च इत्थम् –
प्रथमवाक्ये - विवक्षया इत्यनन्तरं विवरणमिति योजयन्तु ।
चतुर्थवाक्ये चतुष्चयस्थाने चतुष्टयमिति स्यात् ।
धन्यवादः
रामानुजः
sadasivamurty rani
From: Hnbhat B.R. <hnbh...@gmail.com>
To: nmi...@gmail.com
Cc: bvpar...@googlegroups.com; "ra...@cdac.in" <ra...@cdac.in>; "poorn...@gmail.com" <poorn...@gmail.com>; "ranisada...@yahoo.com" <ranisada...@yahoo.com>; narayanan er <drerna...@yahoo.com>
Sent: Thursday, 30 August 2012 4:18 PM
Subject: Re: {भारतीयविद्वत्परिषत्} 3/4=?
narayanan er
From: sadasivamurty rani <ranisada...@yahoo.com>
To: "hnbh...@gmail.com" <hnbh...@gmail.com>; "nmi...@gmail.com" <nmi...@gmail.com>
Cc: "bvpar...@googlegroups.com" <bvpar...@googlegroups.com>; "ra...@cdac.in" <ra...@cdac.in>; "poorn...@gmail.com" <poorn...@gmail.com>; narayanan er <drerna...@yahoo.com>
Sent: Thursday, 30 August 2012 7:32 PM