Probably most of you already know of this article my prof. Hoang Tuy, published about a month ago. Ihave just put it on phanbien.com. Here in case you haven't read it.
*1. Giáo dục sa sút không phải v́ thiếu tiền mà v́ quản lư kém*
Sau một mùa thi THPT và ĐH-CĐ nặng nề, căng thẳng giả tạo và lăng phí vô lối, không có ở đâu ngoài Việt Nam trong thập niên đầu thế kỷ 21, trường học chưa kịp nghỉ ngơi cho lại sức đă bước vào khai giảng năm học mới, khởi động một chu kỳ khổ dịch đầy lo âu cho cả thầy lẫn tṛ.
Giữa lúc đời sống trăm mối tơ ṿ mà trên báo chí và các phương tiện truyền thông đại chúng đầy rẫy những bản tin chữ to nào là học phí cao, tiền trường leo thang, tiểu học công lập có nơi thu học phí 70-80 ngh́n đồng/tháng, THCS, THPT vừa đầu năm học phụ huynh phải è cổ đóng góp cả chục khoản tiền “tự nguyện” bắt buộc. Trong khi đó chương tŕnh học đă nhiều năm bị phê phán quá tải vẫn chưa hề giảm tải, sách giáo khoa sai sót đến mức đính chính không xuể vẫn cứ phải dùng, chương tŕnh phân ban THPT bộc lộ bất cập ngay khi mới đưa ra thực hiện nhưng vẫn sẽ giữ nguyên cho đến 2015.
Khẩu hiệu *“trường học thân thiện, học sinh tích cực”* nghe th́ hay, nhưng băn khoăn lớn là làm thế nào trong hai năm tới chấm dứt được nạn “đọc, chép” trong khi mọi thứ khác, từ chương tŕnh, sách giáo khoa, tổ chức học tập cho đến thi cử và nhiều chuyện cốt lơi khác về tư duy giáo dục vẫn căn bản gần y nguyên như nửa thế kỷ trước. Thật xót xa khi học sinh được khuyên “học làm người trước khi học chữ” mà có nơi nhân danh chuẩn hóa giáo viên người ta buộc các thầy cô chưa đạt chuẩn phải đeo trước ngực tấm biển “giáo viên chưa đạt chuẩn” khi vào lớp. Quản lư thiếu nhân tính như thế tránh sao được những chuyện đau ḷng như thầy bắt tṛ liếm ghế, tṛ tạt a-xit thầy, học sinh lớp 11-12 đâm chém nhau ngay trước cổng trường, v.v. Nói chống bệnh thành tích mà trước kia tỉ lệ tốt nghiệp phổ thông đạt trên 90%, nay sau hai năm thi cử nghiêm túc hơn, tỉ lệ đó cũng đă dần dần trở lại xấp xỉ… 90%, không biết phép lạ nào đă nâng cao chất lượng học tập nhanh chóng như vậy.
Giáo dục phổ thông đă thế, giáo dục đại học, cao đẳng c̣n nhiều chuyện ly kỳ hơn: khắp nước, kể cả đại học quốc gia, tràn lan và bát nháo “đào tạo liên kết”, môn học một học kỳ chỉ cần 3-4 ngày xong hết cả học và thi, nên ai cũng học được, trường trung cấp cũng đào tạo thạc sĩ là chuyện hi hữu trên thế giới. Hóa ra ta hiểu đại chúng hóa, thị trường hóa đại học là thế. Chẳng lạ ǵ chỉ trong vài năm đă xuất hiện hàng mấy trăm đại học mới. Lạ nhất là đề án tiến sĩ hóa, thạc sĩ hóa 100% cán bộ công chức của thủ đô để “đột phá tư duy lănh đạo” (may mà kế hoạch này đă tạm rút lại sau khi bị phản đối kịch liệt). *Cái năo trạng sính bằng cấp và thói hư học thâm căn cố đế bị lợi dụng triệt để, biến kinh doanh chữ nghĩa thành một nghề phát đạt chưa từng thấy:*trường công chiêu sinh “ngoài ngân sách” một số lượng lớn sinh viên với học phí gấp mấy lần b́nh thường, rồi nay mai theo xu hướng đó sẽ tiến lên cổ phần hóa theo chiến lược đổi mới đại học của Bộ GD&ĐT; trường tư được tự do chạy theo lợi nhuận, bất kể chất lượng nào chỉ cần trưng biển “đại học quốc tế …” tha hồ đặt ra những khoản thu kỳ dị bóc lột người học. Gần 4 trăm đại học chỉ mới thỏa măn được chưa đến 20% yêu cầu, trong lúc đó trường nghề tuy rất ít vẫn sống ngắc ngoải v́ ai cũng chỉ muốn làm thầy, hoặc làm công bộc của dân, không ai thích làm thợ. Có nơi như ở Dung Quất nhà máy cần rất nhiều thợ hàn, mở lớp đào tạo được một khóa 160 người đă đóng cửa, dù đời sống người dân địa phương vẫn rất lam lũ do không có nghề sau khi nhường đất xây dựng khu công nghiệp.
*Các quan chức giáo dục bảo những hiện tượng không hay chỉ là riêng lẻ, và để cho công bằng phải nhắc đến biết bao gương tốt hằng ngày vẫn âm thầm diễn ra. Đúng thế thật, song tiếc thay điều đó chỉ càng nói lên khoảng cách lớn giữa tiềm năng với thực tế – một khoảng cách không thể chấp nhận được mà nguyên nhân, như Chính phủ đă chỉ rơ gần đây, là do quản lư bất cập.*
*2. Cần cải cách có hệ thống, chứ không phải đổi mới vụn vặt*
Nói cho đúng, thực trạng giáo dục như thế nào đă rơ như ban ngày, chẳng qua chúng ta mê ngủ nên chưa thấy, hoặc có thấy nhưng v́ những ràng buộc, áp lực nào đó nên cứ phải bịt mắt, giả mê để tự dối ḿnh, dối người khác và yên vị.
*Giờ là lúc cần trung thực nh́n thẳng vào sự thật.* *Đó là lương tâm, là trách nhiệm chẳng những đối với xă hội hiện tại mà c̣n đối với lịch sử, đối với nhiều thế hệ mai sau.*
Xin cảnh báo: t́nh h́nh giáo dục hiện nay cũng tương tự như t́nh h́nh kinh tế xă hội của đất nước giữa những năm 80 thế kỷ trước. Thử tưởng tượng lúc đó nếu chúng ta cứ một mực nhắm mắt trước thực tế đời sống bi đát của người dân mà không đổi mới th́ đất nước có tồn tại được đến ngày nay không? Rơ ràng chỉ nhờ nh́n thẳng vào khủng hoảng kinh tế xă hội chúng ta mới thấy được giải pháp, mới có đầy đủ quyết tâm thoát ra bế tắc, cứu đất nước khỏi sự sụp đổ. Sự sa sút của giáo dục có nguyên nhân khách quan: do đất nước nghèo, đầu tưkhông đủ, do tŕnh độ non yếu của thầy cô giáo, do ư thức người dân lạc hậu, do phụ huynh cũng là “đồng tác giả” của nhiều sai lầm yếu kém của giáo dục, v.v. Đương nhiên tất cả những nguyên nhân này đều đúng. Song muốn lay chuyển t́nh h́nh phải thừa nhận nguyên nhân chủ yếu, nguyên nhân của mọi nguyên nhân, đó là lănh đạo, quản lư bất cập, bất cập cả tâm lẫn tầm và từ trên xuống dưới.
Thật đáng tiếc ngành giáo dục chưa học được bao nhiêu bài học đắt giá đó.Hai mươi năm qua, hết đời bộ trưởng này đến đời bộ trưởng khác vẫn tiếp tục ca cái điệp khúc *“thành tựu giáo dục là vĩ đại, bên cạnh đó c̣n nhiều bất cập”*. Căn nhà giáo dục đă cũ nát thảm hại nhưng cứ loay hoay nay cơi nới chỗ này, mai sửa chữa chỗ kia, rốt cuộc thành ra căn nhà dị dạng chẳng ai muốn ở. Gia đ́nh nào có khả năng đều t́m cách gửi con em ra nước ngoài để chạy trốn giáo dục trong nước. Chẳng thế mà có người nói vui nhưng thật cay đắng: nên có luật cấm quan chức cấp cao gửi con em du học nước ngoài th́ may ra giáo dục mới có cơ hội được chấn hưng.
Điều rất lạ là các nghị quyết của Đại hội Đảng và các Hội nghị TƯ 3, 7, 9 đều đ̣i hỏi phải tiến hành cải cách giáo dục như một yêu cầu bức thiết của xă hội, nhưng những vị nhận trách nhiệm trực tiếp th́ lại chẳng hề quan tâm thực hiện các nghị quyết ấy, thậm chí c̣n nói ngược lại. Chiến lược giáo dục dự thảo đến lần thứ 15 vẫn chỉ thấy lặp lại những quan niệm, tư duy cũ rích, tuy ngôn từ và số liệu có thay đổi cho hợp thời trang (như từ “đổi mới” xuất hiện với tần số kỷ lục). Bên cạnh đó, có những mục tiêu nghe thật hoành tráng, nào là từ nay đến 2020 (tức trong 11 năm tới) đào tạo 20.000 tiến sĩ, xây dựng 4 trường đại học đẳng cấp quốc tế, 1 trường vào tốp 200 thế giới, v.v… Song người dân vẫn phân vân: 3 năm qua ta đă làm được ǵ mà có thể đặt kỳ vọng cao như thế cho 11 năm tới? hay là ta đang mơ mộng thiếu thực tế, thiếu trách nhiệm, và căn bệnh thành tích từ ngoài da đă đi vào xương tủy?
Đại tướng Vơ Nguyên Giáp đă từng nhiều lần đỏi hỏi phải thực hiện những biến đổi có tính cách mạng để chấn hưng giáo dục. Trong một bài viết đăng trên báo* **“Tiền Phong”* số 25 ngày 18-6-2006, cố GS Lê Văn Giạng, một cựu lănh đạo có uy tín của ngành đại học, cũng đă phát biểu: *“Đă đến lúc phải chuẩn bị tiến hành một cuộc cải cách giáo dục
...
It is said that after this article, Viện Khoa Học Phát Triển , the institution of pro. Hoang Tuy, Pham Chi Lan, Tuong Lai, etc., has been closed. Soon after that, tap chi Tia Sang, another channel for this intellectual group also goes out of work. It seem the space for the intellectual has been already so limited so far and there are very few of people who take the charge to say "Please allow me to be frank". Now, the seem-to-be-the-only group of people dismiss. Is it a bad news for your nation's development?
> Probably most of you already know of this article my prof. Hoang Tuy, > published about a month ago. Ihave just put it on phanbien.com. Here in > case you haven't read it.
> [image: Quantcast]GS Hoàng Tụy > Tạp chí Tia Sáng
> Tháng Mười 7, 2009
> *1. Giáo dục sa sút không phải v́ thiếu tiền mà v́ quản lư kém*
> Sau một mùa thi THPT và ĐH-CĐ nặng nề, căng thẳng giả tạo và lăng phí vô > lối, không có ở đâu ngoài Việt Nam trong thập niên đầu thế kỷ 21, trường học > chưa kịp nghỉ ngơi cho lại sức đă bước vào khai giảng năm học mới, khởi động > một chu kỳ khổ dịch đầy lo âu cho cả thầy lẫn tṛ.
> Giữa lúc đời sống trăm mối tơ ṿ mà trên báo chí và các phương tiện truyền > thông đại chúng đầy rẫy những bản tin chữ to nào là học phí cao, tiền trường > leo thang, tiểu học công lập có nơi thu học phí 70-80 ngh́n đồng/tháng, > THCS, THPT vừa đầu năm học phụ huynh phải è cổ đóng góp cả chục khoản tiền > “tự nguyện” bắt buộc. Trong khi đó chương tŕnh học đă nhiều năm bị phê phán > quá tải vẫn chưa hề giảm tải, sách giáo khoa sai sót đến mức đính chính > không xuể vẫn cứ phải dùng, chương tŕnh phân ban THPT bộc lộ bất cập ngay > khi mới đưa ra thực hiện nhưng vẫn sẽ giữ nguyên cho đến 2015.
> Khẩu hiệu *“trường học thân thiện, học sinh tích cực”* nghe th́ hay, nhưng > băn khoăn lớn là làm thế nào trong hai năm tới chấm dứt được nạn “đọc, chép” > trong khi mọi thứ khác, từ chương tŕnh, sách giáo khoa, tổ chức học tập cho > đến thi cử và nhiều chuyện cốt lơi khác về tư duy giáo dục vẫn căn bản gần y > nguyên như nửa thế kỷ trước. Thật xót xa khi học sinh được khuyên “học làm > người trước khi học chữ” mà có nơi nhân danh chuẩn hóa giáo viên người ta > buộc các thầy cô chưa đạt chuẩn phải đeo trước ngực tấm biển “giáo viên chưa > đạt chuẩn” khi vào lớp. Quản lư thiếu nhân tính như thế tránh sao được > những chuyện đau ḷng như thầy bắt tṛ liếm ghế, tṛ tạt a-xit thầy, học > sinh lớp 11-12 đâm chém nhau ngay trước cổng trường, v.v. Nói chống bệnh > thành tích mà trước kia tỉ lệ tốt nghiệp phổ thông đạt trên 90%, nay sau hai > năm thi cử nghiêm túc hơn, tỉ lệ đó cũng đă dần dần trở lại xấp xỉ… 90%, > không biết phép lạ nào đă nâng cao chất lượng học tập nhanh chóng như vậy.
> Giáo dục phổ thông đă thế, giáo dục đại học, cao đẳng c̣n nhiều chuyện ly > kỳ hơn: khắp nước, kể cả đại học quốc gia, tràn lan và bát nháo “đào tạo > liên kết”, môn học một học kỳ chỉ cần 3-4 ngày xong hết cả học và thi, nên > ai cũng học được, trường trung cấp cũng đào tạo thạc sĩ là chuyện hi hữu > trên thế giới. Hóa ra ta hiểu đại chúng hóa, thị trường hóa đại học là thế. > Chẳng lạ ǵ chỉ trong vài năm đă xuất hiện hàng mấy trăm đại học mới. Lạ > nhất là đề án tiến sĩ hóa, thạc sĩ hóa 100% cán bộ công chức của thủ đô để > “đột phá tư duy lănh đạo” (may mà kế hoạch này đă tạm rút lại sau khi bị > phản đối kịch liệt). *Cái năo trạng sính bằng cấp và thói hư học thâm căn > cố đế bị lợi dụng triệt để, biến kinh doanh chữ nghĩa thành một nghề phát > đạt chưa từng thấy:*trường công chiêu sinh “ngoài ngân sách” một số lượng > lớn sinh viên với học phí gấp mấy lần b́nh thường, rồi nay mai theo xu hướng > đó sẽ tiến lên cổ phần hóa theo chiến lược đổi mới đại học của Bộ GD&ĐT; > trường tư được tự do chạy theo lợi nhuận, bất kể chất lượng nào chỉ cần > trưng biển “đại học quốc tế …” tha hồ đặt ra những khoản thu kỳ dị bóc lột > người học. Gần 4 trăm đại học chỉ mới thỏa măn được chưa đến 20% yêu cầu, > trong lúc đó trường nghề tuy rất ít vẫn sống ngắc ngoải v́ ai cũng chỉ muốn > làm thầy, hoặc làm công bộc của dân, không ai thích làm thợ. Có nơi như ở > Dung Quất nhà máy cần rất nhiều thợ hàn, mở lớp đào tạo được một khóa 160 > người đă đóng cửa, dù đời sống người dân địa phương vẫn rất lam lũ do > không có nghề sau khi nhường đất xây dựng khu công nghiệp.
> *Các quan chức giáo dục bảo những hiện tượng không hay chỉ là riêng lẻ, và > để cho công bằng phải nhắc đến biết bao gương tốt hằng ngày vẫn âm thầm diễn > ra. Đúng thế thật, song tiếc thay điều đó chỉ càng nói lên khoảng cách lớn > giữa tiềm năng với thực tế – một khoảng cách không thể chấp nhận được mà > nguyên nhân, như Chính phủ đă chỉ rơ gần đây, là do quản lư bất cập.*
> *2. Cần cải cách có hệ thống, chứ không phải đổi mới vụn vặt*
> Nói cho đúng, thực trạng giáo dục như thế nào đă rơ như ban ngày, chẳng qua > chúng ta mê ngủ nên chưa thấy, hoặc có thấy nhưng v́ những ràng buộc, áp lực > nào đó nên cứ phải bịt mắt, giả mê để tự dối ḿnh, dối người khác và yên vị.
> *Giờ là lúc cần trung thực nh́n thẳng vào sự thật.* *Đó là lương tâm, là > trách nhiệm chẳng những đối với xă hội hiện tại mà c̣n đối với lịch sử, đối > với nhiều thế hệ mai sau.*
> Xin cảnh báo: t́nh h́nh giáo dục hiện nay cũng tương tự như t́nh h́nh kinh > tế xă hội của đất nước giữa những năm 80 thế kỷ trước. Thử tưởng tượng lúc > đó nếu chúng ta cứ một mực nhắm mắt trước thực tế đời sống bi đát của người > dân mà không đổi mới th́ đất nước có tồn tại được đến ngày nay không? Rơ > ràng chỉ nhờ nh́n thẳng vào khủng hoảng kinh tế xă hội chúng ta mới thấy > được giải pháp, mới có đầy đủ quyết tâm thoát ra bế tắc, cứu đất nước khỏi > sự sụp đổ. > Sự sa sút của giáo dục có nguyên nhân khách quan: do đất nước nghèo, đầu > tưkhông đủ, do tŕnh độ non yếu của thầy cô giáo, do ư thức người dân lạc > hậu, do phụ huynh cũng là “đồng tác giả” của nhiều sai lầm yếu kém của giáo > dục, v.v. Đương nhiên tất cả những nguyên nhân này đều đúng. Song muốn lay > chuyển t́nh h́nh phải thừa nhận nguyên nhân chủ yếu, nguyên nhân của mọi > nguyên nhân, đó là lănh đạo, quản lư bất cập, bất cập cả tâm lẫn tầm và từ > trên xuống dưới.
> Thật đáng tiếc ngành giáo dục chưa học được bao nhiêu bài học đắt giá đó.Hai mươi năm qua, hết đời bộ trưởng này đến đời bộ trưởng khác vẫn tiếp tục > ca cái điệp khúc *“thành tựu giáo dục là vĩ đại, bên cạnh đó c̣n nhiều bất > cập”*. Căn nhà giáo dục đă cũ nát thảm hại nhưng cứ loay hoay nay cơi nới > chỗ này, mai sửa chữa chỗ kia, rốt cuộc thành ra căn nhà dị dạng chẳng ai > muốn ở. Gia đ́nh nào có khả năng đều t́m cách gửi con em ra nước ngoài để > chạy trốn giáo dục trong nước. Chẳng thế mà có người nói vui nhưng thật cay > đắng: nên có luật cấm quan chức cấp cao gửi con em du học nước ngoài th́ may > ra giáo dục mới có cơ hội được chấn hưng.
> Điều rất lạ là các nghị quyết của Đại hội Đảng và các Hội nghị TƯ 3, 7, 9 > đều đ̣i hỏi phải tiến hành cải cách giáo dục như một yêu cầu bức thiết của > xă hội, nhưng những vị nhận trách nhiệm trực tiếp th́ lại chẳng hề quan tâm > thực hiện các nghị quyết ấy, thậm chí c̣n nói ngược lại. Chiến lược giáo dục > dự thảo đến lần thứ 15 vẫn chỉ thấy lặp lại những quan niệm, tư duy cũ rích, > tuy ngôn từ và số liệu có thay đổi cho hợp thời trang (như từ “đổi mới” xuất > hiện với tần số kỷ lục). Bên cạnh đó, có những mục tiêu nghe thật hoành > tráng, nào là từ nay đến 2020 (tức trong 11 năm tới)
IDS is a weird case. And I don't think it is the result of anh Hoang Tuy's article.
The PM decision # 97 is strange and it is not something that anyone would rejoice over. But on its face, it does not inhibit the individual freedom to criticize the government per se. So it doesn't collide head-on with Vietnam's Constitution.
Why does the PM need it? I am not sure.
And the way anh Nguyen Quang A reacts is weird too. I mention his name, instead of the entire IDS, because he is the only one who is talking, and talking loudly, and that is not the style of chi Chi Lan, chi Kim Hanh, anh Huu Phuoc, anh Nguyen Ngoc v.v... I know most of these people, and I know that they would not just dissolve the institution to the face of the PM and start talking loudly the way anh Nguyen Quang A does. And I know anh A's hot personality too.
IDS folks could have tried to test decision 97 by publishing things under personal names instead of IDS name, to see how things go, while still working with the PM office to overturn the decision.
(If IDS go to courts, I think it will lose, because the area is muddy. In a tradition of strong free speech like the US, IDS would win. In the more restrictive Vietnamese tradition,IDS would lose, Legally).
It looks like there is some kind of personal thing between the PM and anh Nguyen Quang A.
So I am not interested in that personal quarrel (although I think Decision 97 is a bad idea. But we want to address that decision, wait till the personal quarrel is over).
I think prof. Hoang Tuy's article and Tia Sang's losing its domain name could be the result, not the cause, of all this quarreling.
Or it may be just something else all together. It looks very suspicious, but I wouldn't just assume 100% certainty.
> It is said that after this article, Viện Khoa Học Phát Triển , the > institution of pro. Hoang Tuy, Pham Chi Lan, Tuong Lai, etc., has been > closed. Soon after that, tap chi Tia Sang, another channel for this > intellectual group also goes out of work. It seem the space for the > intellectual has been already so limited so far and there are very few of > people who take the charge to say "Please allow me to be frank". Now, the > seem-to-be-the-only group of people dismiss. Is it a bad news for your > nation's development?
> IDS is a weird case. And I don't think it is the result of anh Hoang Tuy's > article.
> The PM decision # 97 is strange and it is not something that anyone would > rejoice over. But on its face, it does not inhibit the individual freedom > to criticize the government per se. So it doesn't collide head-on with > Vietnam's Constitution.
> Why does the PM need it? I am not sure.
> And the way anh Nguyen Quang A reacts is weird too. I mention his name, > instead of the entire IDS, because he is the only one who is talking, and > talking loudly, and that is not the style of chi Chi Lan, chi Kim Hanh, anh > Huu Phuoc, anh Nguyen Ngoc v.v... I know most of these people, and I know > that they would not just dissolve the institution to the face of the PM and > start talking loudly the way anh Nguyen Quang A does. And I know anh A's > hot personality too.
> IDS folks could have tried to test decision 97 by publishing things under > personal names instead of IDS name, to see how things go, while still > working with the PM office to overturn the decision.
> (If IDS go to courts, I think it will lose, because the area is muddy. In > a tradition of strong free speech like the US, IDS would win. In the more > restrictive Vietnamese tradition,IDS would lose, Legally).
> It looks like there is some kind of personal thing between the PM and anh > Nguyen Quang A.
> So I am not interested in that personal quarrel (although I think Decision > 97 is a bad idea. But we want to address that decision, wait till the > personal quarrel is over).
> I think prof. Hoang Tuy's article and Tia Sang's losing its domain name > could be the result, not the cause, of all this quarreling.
> Or it may be just something else all together. It looks very suspicious, > but I wouldn't just assume 100% certainty.
>> It is said that after this article, Viện Khoa Học Phát Triển , the >> institution of pro. Hoang Tuy, Pham Chi Lan, Tuong Lai, etc., has been >> closed. Soon after that, tap chi Tia Sang, another channel for this >> intellectual group also goes out of work. It seem the space for the >> intellectual has been already so limited so far and there are very few of >> people who take the charge to say "Please allow me to be frank". Now, the >> seem-to-be-the-only group of people dismiss. Is it a bad news for your >> nation's development?
Dear Thu Huong,
Please allow me to be frank in answering your question. The narrowing/closing of intellectual space, for groups or individuals, is bad news for any nation's development.
There is no skirting around that central fact, nor should there be any excuse making.
Best,
HPP
huong dang thu <hdang...@gmail.com> Sent by: vnbiz-boun...@mail.le.org
11/13/2009 08:57 PM
Please respond to
vn...@vietlinks.net
It is said that after this article, Viện Khoa Học Phát Triển , the institution of pro. Hoang Tuy, Pham Chi Lan, Tuong Lai, etc., has been closed. Soon after that, tap chi Tia Sang, another channel for this intellectual group also goes out of work. It seem the space for the intellectual has been already so limited so far and there are very few of people who take the charge to say "Please allow me to be frank". Now, the seem-to-be-the-only group of people dismiss. Is it a bad news for your nation's development?
With love,
Huong
2009/11/5 Tran Dinh Hoanh <tdho...@gmail.com>
[ VNBIZ Forum ]
Be alive! www.dotchuoinon.com
Dear CACC,
Probably most of you already know of this article my prof. Hoang Tuy, published about a month ago. Ihave just put it on phanbien.com. Here in case you haven't read it.
Have a great day!
Hoanh
________
Giáo dục: Xin cho tôi nói thẳng
GS Hoàng Tụy
Tạp chí Tia Sáng
Tháng Mười 7, 2009
1. Giáo dục sa sút không phải v́ thiếu tiền mà v́ quản lư kém
Sau một mùa thi THPT và ĐH-CĐ nặng nề, căng thẳng giả tạo và lăng phí vô lối, không có ở đâu ngoài Việt Nam trong thập niên đầu thế kỷ 21, trường học chưa kịp nghỉ ngơi cho lại sức đă bước vào khai giảng năm học mới, khởi động một chu kỳ khổ dịch đầy lo âu cho cả thầy lẫn tṛ.
Giữa lúc đời sống trăm mối tơ ṿ mà trên báo chí và các phương tiện truyền thông đại chúng đầy rẫy những bản tin chữ to nào là học phí cao, tiền trường leo thang, tiểu học công lập có nơi thu học phí 70-80 ngh́n đồng/tháng, THCS, THPT vừa đầu năm học phụ huynh phải è cổ đóng góp cả chục khoản tiền “tự nguyện” bắt buộc. Trong khi đó chương tŕnh học đă nhiều năm bị phê phán quá tải vẫn chưa hề giảm tải, sách giáo khoa sai sót đến mức đính chính không xuể vẫn cứ phải dùng, chương tŕnh phân ban THPT bộc lộ bất cập ngay khi mới đưa ra thực hiện nhưng vẫn sẽ giữ nguyên cho đến 2015.
Khẩu hiệu “trường học thân thiện, học sinh tích cực” nghe th́ hay, nhưng băn khoăn lớn là làm thế nào trong hai năm tới chấm dứt được nạn “đọc, chép” trong khi mọi thứ khác, từ chương tŕnh, sách giáo khoa, tổ chức học tập cho đến thi cử và nhiều chuyện cốt lơi khác về tư duy giáo dục vẫn căn bản gần y nguyên như nửa thế kỷ trước. Thật xót xa khi học sinh được khuyên “học làm người trước khi học chữ” mà có nơi nhân danh chuẩn hóa giáo viên người ta buộc các thầy cô chưa đạt chuẩn phải đeo trước ngực tấm biển “giáo viên chưa đạt chuẩn” khi vào lớp. Quản lư thiếu nhân tính như thế tránh sao được những chuyện đau ḷng như thầy bắt tṛ liếm ghế, tṛ tạt a-xit thầy, học sinh lớp 11-12 đâm chém nhau ngay trước cổng trường, v.v. Nói chống bệnh thành tích mà trước kia tỉ lệ tốt nghiệp phổ thông đạt trên 90%, nay sau hai năm thi cử nghiêm túc hơn, tỉ lệ đó cũng đă dần dần trở lại xấp xỉ… 90%, không biết phép lạ nào đă nâng cao chất lượng học tập nhanh chóng như vậy.
Giáo dục phổ thông đă thế, giáo dục đại học, cao đẳng c̣n nhiều chuyện ly kỳ hơn: khắp nước, kể cả đại học quốc gia, tràn lan và bát nháo “đào tạo liên kết”, môn học một học kỳ chỉ cần 3-4 ngày xong hết cả học và thi, nên ai cũng học được, trường trung cấp cũng đào tạo thạc sĩ là chuyện hi hữu trên thế giới. Hóa ra ta hiểu đại chúng hóa, thị trường hóa đại học là thế. Chẳng lạ ǵ chỉ trong vài năm đă xuất hiện hàng mấy trăm đại học mới. Lạ nhất là đề án tiến sĩ hóa, thạc sĩ hóa 100% cán bộ công chức của thủ đô để “đột phá tư duy lănh đạo” (may mà kế hoạch này đă tạm rút lại sau khi bị phản đối kịch liệt). Cái năo trạng sính bằng cấp và thói hư học thâm căn cố đế bị lợi dụng triệt để, biến kinh doanh chữ nghĩa thành một nghề phát đạt chưa từng thấy:trường công chiêu sinh “ngoài ngân sách” một số lượng lớn sinh viên với học phí gấp mấy lần b́nh thường, rồi nay mai theo xu hướng đó sẽ tiến lên cổ phần hóa theo chiến lược đổi mới đại học của Bộ GD&ĐT; trường tư được tự do chạy theo lợi nhuận, bất kể chất lượng nào chỉ cần trưng biển “đại học quốc tế …” tha hồ đặt ra những khoản thu kỳ dị bóc lột người học. Gần 4 trăm đại học chỉ mới thỏa măn được chưa đến 20% yêu cầu, trong lúc đó trường nghề tuy rất ít vẫn sống ngắc ngoải v́ ai cũng chỉ muốn làm thầy, hoặc làm công bộc của dân, không ai thích làm thợ. Có nơi như ở Dung Quất nhà máy cần rất nhiều thợ hàn, mở lớp đào tạo được một khóa 160 người đă đóng cửa, dù đời sống người dân địa phương vẫn rất lam lũ do không có nghề sau khi nhường đất xây dựng khu công nghiệp.
Các quan chức giáo dục bảo những hiện tượng không hay chỉ là riêng lẻ, và để cho công bằng phải nhắc đến biết bao gương tốt hằng ngày vẫn âm thầm diễn ra. Đúng thế thật, song tiếc thay điều đó chỉ càng nói lên khoảng cách lớn giữa tiềm năng với thực tế – một khoảng cách không thể chấp nhận được mà nguyên nhân, như Chính phủ đă chỉ rơ gần đây, là do quản lư bất cập.
2. Cần cải cách có hệ thống, chứ không phải đổi mới vụn vặt
Nói cho đúng, thực trạng giáo dục như thế nào đă rơ như ban ngày, chẳng qua chúng ta mê ngủ nên chưa thấy, hoặc có thấy nhưng v́ những ràng buộc, áp lực nào đó nên cứ phải bịt mắt, giả mê để tự dối ḿnh, dối người khác và yên vị.
Giờ là lúc cần trung thực nh́n thẳng vào sự thật. Đó là lương tâm, là trách nhiệm chẳng những đối với xă hội hiện tại mà c̣n đối với lịch sử, đối với nhiều thế hệ mai sau.
Xin cảnh báo: t́nh h́nh giáo dục hiện nay cũng tương tự như t́nh h́nh kinh tế xă hội của đất nước giữa những năm 80 thế kỷ trước. Thử tưởng tượng lúc đó nếu chúng ta cứ một mực nhắm mắt trước thực tế đời sống bi đát của người dân mà không đổi mới th́ đất nước có tồn tại được đến ngày nay không? Rơ ràng chỉ nhờ nh́n thẳng vào khủng hoảng kinh tế xă hội chúng ta mới thấy được giải pháp, mới có đầy đủ quyết tâm thoát ra bế tắc, cứu đất nước khỏi sự sụp đổ.
Sự sa sút của giáo dục có nguyên nhân khách quan: do đất nước nghèo, đầu tưkhông đủ, do tŕnh độ non yếu của thầy cô giáo, do ư thức người dân lạc hậu, do phụ huynh cũng là “đồng tác giả” của nhiều sai lầm yếu kém của giáo dục, v.v. Đương nhiên tất cả những nguyên nhân này đều đúng. Song muốn lay chuyển t́nh h́nh phải thừa nhận nguyên nhân chủ yếu, nguyên nhân của mọi nguyên nhân, đó là lănh đạo, quản lư bất cập, bất cập cả tâm lẫn tầm và từ trên xuống dưới.
Thật đáng tiếc ngành giáo dục chưa học được bao nhiêu bài học đắt giá đó. Hai mươi năm qua, hết đời bộ trưởng này đến đời bộ trưởng khác vẫn tiếp tục ca cái điệp khúc “thành tựu giáo dục là vĩ đại, bên cạnh đó c̣n nhiều bất cập”. Căn nhà giáo dục đă cũ nát thảm hại nhưng cứ loay hoay nay cơi nới chỗ này, mai sửa chữa chỗ kia, rốt cuộc thành ra căn nhà dị dạng chẳng ai muốn ở. Gia đ́nh nào có khả năng đều t́m cách gửi con em ra nước ngoài để chạy trốn giáo dục trong nước. Chẳng thế mà có người nói vui nhưng thật cay đắng: nên có luật cấm quan chức cấp cao gửi con em du học nước ngoài th́ may ra giáo dục mới có cơ hội được chấn hưng.
Điều rất lạ là các nghị quyết của Đại hội Đảng và các Hội nghị TƯ 3, 7, 9 đều đ̣i hỏi phải tiến hành cải cách giáo dục như một yêu cầu bức thiết của xă hội, nhưng những vị nhận trách nhiệm trực tiếp th́ lại chẳng hề quan tâm thực
...
Thanks for your very frank answer. Yeah, it's absolutely a bad news for our nation. However, I guess our intellectual should be much smarter to find their new ways to raise their voices. I find that on Vietnam street today, many journals and magazines which have very good contents, published under consultant of people like Pham Chi Lan, Le Dang Doanh, etc. And those papers sold out quite quickly just after one or two first copies. It seems that our true intellectual never stop raising their voice, in this way or that way.
> Dear Thu Huong, > Please allow me to be frank in answering your question. The > narrowing/closing of intellectual space, for groups or individuals, is bad > news for any nation's development. > There is no skirting around that central fact, nor should there be any > excuse making. > Best, > HPP
> *huong dang thu <hdang...@gmail.com>* > Sent by: vnbiz-boun...@mail.le.org
> 11/13/2009 08:57 PM > Please respond to > vn...@vietlinks.net
> To > vn...@vietlinks.net > cc > Subject > Re: [Vnbiz] Education: Please allow me to be frank
> It is said that after this article, Viện Khoa Học Phát Triển , the > institution of pro. Hoang Tuy, Pham Chi Lan, Tuong Lai, etc., has been > closed. Soon after that, tap chi Tia Sang, another channel for this > intellectual group also goes out of work. It seem the space for the > intellectual has been already so limited so far and there are very few of > people who take the charge to say "Please allow me to be frank". Now, the > seem-to-be-the-only group of people dismiss. Is it a bad news for your > nation's development?
> Probably most of you already know of this article my prof. Hoang Tuy, > published about a month ago. Ihave just put it on *phanbien.com*<http://phanbien.com/>. > Here in case you haven't read it.
> *1. Giáo dục sa sút không phải v́ thiếu tiền mà v́ quản lư kém*
> Sau một mùa thi THPT và ĐH-CĐ nặng nề, căng thẳng giả tạo và lăng phí vô > lối, không có ở đâu ngoài Việt Nam trong thập niên đầu thế kỷ 21, trường học > chưa kịp nghỉ ngơi cho lại sức đă bước vào khai giảng năm học mới, khởi động > một chu kỳ khổ dịch đầy lo âu cho cả thầy lẫn tṛ.
> Giữa lúc đời sống trăm mối tơ ṿ mà trên báo chí và các phương tiện truyền > thông đại chúng đầy rẫy những bản tin chữ to nào là học phí cao, tiền trường > leo thang, tiểu học công lập có nơi thu học phí 70-80 ngh́n đồng/tháng, > THCS, THPT vừa đầu năm học phụ huynh phải è cổ đóng góp cả chục khoản tiền > “tự nguyện” bắt buộc. Trong khi đó chương tŕnh học đă nhiều năm bị phê phán > quá tải vẫn chưa hề giảm tải, sách giáo khoa sai sót đến mức đính chính > không xuể vẫn cứ phải dùng, chương tŕnh phân ban THPT bộc lộ bất cập ngay > khi mới đưa ra thực hiện nhưng vẫn sẽ giữ nguyên cho đến 2015.
> Khẩu hiệu *“trường học thân thiện, học sinh tích cực”* nghe th́ hay, nhưng > băn khoăn lớn là làm thế nào trong hai năm tới chấm dứt được nạn “đọc, chép” > trong khi mọi thứ khác, từ chương tŕnh, sách giáo khoa, tổ chức học tập cho > đến thi cử và nhiều chuyện cốt lơi khác về tư duy giáo dục vẫn căn bản gần y > nguyên như nửa thế kỷ trước. Thật xót xa khi học sinh được khuyên “học làm > người trước khi học chữ” mà có nơi nhân danh chuẩn hóa giáo viên người ta > buộc các thầy cô chưa đạt chuẩn phải đeo trước ngực tấm biển “giáo viên chưa > đạt chuẩn” khi vào lớp. Quản lư thiếu nhân tính như thế tránh sao được những > chuyện đau ḷng như thầy bắt tṛ liếm ghế, tṛ tạt a-xit thầy, học sinh lớp > 11-12 đâm chém nhau ngay trước cổng trường, v.v. Nói chống bệnh thành tích > mà trước kia tỉ lệ tốt nghiệp phổ thông đạt trên 90%, nay sau hai năm thi cử > nghiêm túc hơn, tỉ lệ đó cũng đă dần dần trở lại xấp xỉ… 90%, không biết > phép lạ nào đă nâng cao chất lượng học tập nhanh chóng như vậy.
> Giáo dục phổ thông đă thế, giáo dục đại học, cao đẳng c̣n nhiều chuyện ly > kỳ hơn: khắp nước, kể cả đại học quốc gia, tràn lan và bát nháo “đào tạo > liên kết”, môn học một học kỳ chỉ cần 3-4 ngày xong hết cả học và thi, nên > ai cũng học được, trường trung cấp cũng đào tạo thạc sĩ là chuyện hi hữu > trên thế giới. Hóa ra ta hiểu đại chúng hóa, thị trường hóa đại học là thế. > Chẳng lạ ǵ chỉ trong vài năm đă xuất hiện hàng mấy trăm đại học mới. Lạ > nhất là đề án tiến sĩ hóa, thạc sĩ hóa 100% cán bộ công chức của thủ đô để > “đột phá tư duy lănh đạo” (may mà kế hoạch này đă tạm rút lại sau khi bị > phản đối kịch liệt). *Cái năo trạng sính bằng cấp và thói hư học thâm căn > cố đế bị lợi dụng triệt để, biến kinh doanh chữ nghĩa thành một nghề phát > đạt chưa từng thấy:*trường công chiêu sinh “ngoài ngân sách” một số lượng > lớn sinh viên với học phí gấp mấy lần b́nh thường, rồi nay mai theo xu hướng > đó sẽ tiến lên cổ phần hóa theo chiến lược đổi mới đại học của Bộ GD&ĐT; > trường tư được tự do chạy theo lợi nhuận, bất kể chất lượng nào chỉ cần > trưng biển “đại học quốc tế …” tha hồ đặt ra những khoản thu kỳ dị bóc lột > người học. Gần 4 trăm đại học chỉ mới thỏa măn được chưa đến 20% yêu cầu, > trong lúc đó trường nghề tuy rất ít vẫn sống ngắc ngoải v́ ai cũng chỉ muốn > làm thầy, hoặc làm công bộc của dân, không ai thích làm thợ. Có nơi như ở > Dung Quất nhà máy cần rất nhiều thợ hàn, mở lớp đào tạo được một khóa 160 > người đă đóng cửa, dù đời sống người dân địa phương vẫn rất lam lũ do không > có nghề sau khi nhường đất xây dựng khu công nghiệp.
> *Các quan chức giáo dục bảo những hiện tượng không hay chỉ là riêng lẻ, và > để cho công bằng phải nhắc đến biết bao gương tốt hằng ngày vẫn âm thầm diễn > ra. Đúng thế thật, song tiếc thay điều đó chỉ càng nói lên khoảng cách lớn > giữa tiềm năng với thực tế – một khoảng cách không thể chấp nhận được mà > nguyên nhân, như Chính phủ đă chỉ rơ gần đây, là do quản lư bất cập.*
> *2. Cần cải cách có hệ thống, chứ không phải đổi mới vụn vặt*
> Nói cho đúng, thực trạng giáo dục như thế nào đă rơ như ban ngày, chẳng qua > chúng ta mê ngủ nên chưa thấy, hoặc có thấy nhưng v́ những ràng buộc, áp lực > nào đó nên cứ phải bịt mắt, giả mê để tự dối ḿnh, dối người khác và yên vị.
> *Giờ là lúc cần trung thực nh́n thẳng vào sự thật.* *Đó là lương tâm, là > trách nhiệm chẳng những đối với xă hội hiện tại mà c̣n đối với lịch sử, đối > với nhiều thế hệ mai sau.*
> Xin cảnh báo: t́nh h́nh giáo dục hiện nay cũng tương tự như t́nh h́nh kinh > tế xă hội của đất nước giữa những năm 80 thế kỷ trước. Thử tưởng tượng lúc > đó nếu chúng ta cứ một mực nhắm mắt trước thực tế đời sống bi đát của người > dân mà không đổi mới th́ đất nước có tồn tại được đến ngày nay không? Rơ > ràng chỉ nhờ nh́n thẳng vào khủng hoảng kinh tế xă hội chúng ta mới thấy > được giải pháp, mới có đầy đủ quyết tâm thoát ra bế tắc, cứu đất nước khỏi > sự sụp đổ.
> Sự sa sút của giáo dục có nguyên nhân khách quan: do đất nước nghèo, đầu > tưkhông đủ, do tŕnh độ non yếu của thầy cô giáo, do ư thức người dân lạc > hậu, do phụ huynh cũng là “đồng tác giả” của nhiều sai lầm yếu kém của giáo > dục, v.v. Đương nhiên tất cả những nguyên nhân này đều đúng. Song muốn lay > chuyển t́nh h́nh phải thừa nhận nguyên nhân chủ yếu, nguyên nhân của mọi > nguyên nhân, đó là lănh đạo, quản lư bất cập, bất cập cả tâm lẫn tầm và từ > trên xuống dưới.
> Thật đáng tiếc ngành giáo dục chưa học được bao nhiêu bài học đắt giá đó. > Hai mươi năm qua, hết đời bộ trưởng này đến đời bộ trưởng khác vẫn tiếp tục > ca cái điệp khúc *“thành tựu giáo dục là vĩ đại, bên cạnh đó c̣n
___________________________________________________ PHUC CAO NGUYEN, TRAINING SPECIALIST, pcnes2...@yahoo.com/ ncphuc.khanh...@moet.edu.vn skype: phuccaonguyen 0913 424 640 / 0963 424 649 I cannot spell S_ CCESS without U!
--- On Wed, 11/18/09, huong dang thu <hdang...@gmail.com> wrote:
From: huong dang thu <hdang...@gmail.com> Subject: Re: [Vnbiz] Education: Please allow me to be frank To: vn...@vietlinks.net Date: Wednesday, November 18, 2009, 12:05 PM
Thanks for your very frank answer. Yeah, it's absolutely a bad news for our nation. However, I guess our intellectual should be much smarter to find their new ways to raise their voices. I find that on Vietnam street today, many journals and magazines which have very good contents, published under consultant of people like Pham Chi Lan, Le Dang Doanh, etc. And those papers sold out quite quickly just after one or two first copies. It seems that our true intellectual never stop raising their voice, in this way or that way.
Please allow me to be frank in answering your question. The narrowing/closing of intellectual space, for groups or individuals, is bad news for any nation's development.
There is no skirting around that central fact, nor should there be any excuse making.
It is said that after this article, Viện Khoa Học Phát Triển , the institution of pro. Hoang Tuy, Pham Chi Lan, Tuong Lai, etc., has been closed. Soon after that, tap chi Tia Sang, another channel for this intellectual group also goes out of work. It seem the space for the intellectual has been already so limited so far and there are very few of people who take the charge to say "Please allow me to be frank". Now, the seem-to-be-the-only group of people dismiss. Is it a bad news for your nation's development?
Probably most of you already know of this article my prof. Hoang Tuy, published about a month ago. Ihave just put it on phanbien.com. Here in case you haven't read it.
Have a great day!
Hoanh
________
Giáo dục: Xin cho tôi nói thẳng
GS Hoàng Tụy
Tạp chí Tia Sáng Tháng Mười 7, 2009 1. Giáo dục sa sút không phải v́ thiếu tiền mà v́ quản lư kém Sau một mùa thi THPT và ĐH-CĐ nặng nề, căng thẳng giả tạo và lăng phí vô lối, không có ở đâu ngoài Việt Nam trong thập niên đầu thế kỷ 21, trường học chưa kịp nghỉ ngơi cho lại sức đă bước vào khai giảng năm học mới, khởi động một chu kỳ khổ dịch đầy lo âu cho cả thầy lẫn tṛ. Giữa lúc đời sống trăm mối tơ ṿ mà trên báo chí và các phương tiện truyền thông đại chúng đầy rẫy những bản tin chữ to nào là học phí cao, tiền trường leo thang, tiểu học công lập có nơi thu học phí 70-80 ngh́n đồng/tháng, THCS, THPT vừa đầu năm học phụ huynh phải è cổ đóng góp cả chục khoản tiền “tự nguyện” bắt buộc. Trong khi đó chương tŕnh học đă nhiều năm bị phê phán quá tải vẫn chưa hề giảm tải, sách giáo khoa sai sót đến mức đính chính không xuể vẫn cứ phải dùng, chương tŕnh phân ban THPT bộc lộ bất cập ngay khi mới đưa ra thực hiện nhưng vẫn sẽ giữ nguyên cho đến 2015. Khẩu hiệu “trường học thân thiện, học sinh tích cực” nghe th́ hay, nhưng băn khoăn lớn là làm thế nào trong hai năm tới chấm dứt được nạn “đọc, chép” trong khi mọi thứ khác, từ chương tŕnh, sách giáo khoa, tổ chức học tập cho đến thi cử và nhiều chuyện cốt lơi khác về tư duy giáo dục vẫn căn bản gần y nguyên như nửa thế kỷ trước. Thật xót xa khi học sinh được khuyên “học làm người trước khi học chữ” mà có nơi nhân danh chuẩn hóa giáo viên người ta buộc các thầy cô chưa đạt chuẩn phải đeo trước ngực tấm biển “giáo viên chưa đạt chuẩn” khi vào lớp. Quản lư thiếu nhân tính như thế tránh sao được những chuyện đau ḷng như thầy bắt tṛ liếm ghế, tṛ tạt a-xit thầy, học sinh lớp 11-12 đâm chém nhau ngay trước cổng trường, v.v. Nói chống bệnh thành tích mà trước kia tỉ lệ tốt nghiệp phổ thông đạt trên 90%, nay sau hai năm thi cử nghiêm túc hơn, tỉ lệ đó cũng đă dần dần trở lại xấp xỉ… 90%, không biết phép lạ nào đă nâng cao chất lượng học tập nhanh chóng như vậy. Giáo dục phổ thông đă thế, giáo dục đại học, cao đẳng c̣n nhiều chuyện ly kỳ hơn: khắp nước, kể cả đại học quốc gia, tràn lan và bát nháo “đào tạo liên kết”, môn học một học kỳ chỉ cần 3-4 ngày xong hết cả học và thi, nên ai cũng học được, trường trung cấp cũng đào tạo thạc sĩ là chuyện hi hữu trên thế giới. Hóa ra ta hiểu đại chúng hóa, thị trường hóa đại học là thế. Chẳng lạ ǵ chỉ trong vài năm đă xuất hiện hàng mấy trăm đại học mới. Lạ nhất là đề án tiến sĩ hóa, thạc sĩ hóa 100% cán bộ công chức của thủ đô để “đột phá tư duy lănh đạo” (may mà kế hoạch này đă tạm rút lại sau khi bị phản đối kịch liệt). Cái năo trạng sính bằng cấp và thói hư học thâm căn cố đế bị lợi dụng triệt để, biến kinh doanh chữ nghĩa thành một nghề phát đạt chưa từng thấy:trường công chiêu sinh “ngoài ngân sách” một số lượng lớn sinh viên với học phí gấp mấy lần b́nh thường, rồi nay mai theo xu hướng đó sẽ tiến lên cổ phần hóa theo chiến lược đổi mới đại học của Bộ GD&ĐT; trường tư được tự do chạy theo lợi nhuận, bất kể chất lượng nào chỉ cần trưng biển “đại học quốc tế …” tha hồ đặt ra những khoản thu kỳ dị bóc lột người học. Gần 4 trăm đại học chỉ mới thỏa măn được chưa đến 20% yêu cầu, trong lúc đó trường nghề tuy rất ít vẫn sống ngắc ngoải v́ ai cũng chỉ muốn làm thầy, hoặc làm công bộc của dân, không ai thích làm thợ. Có nơi như ở Dung Quất nhà máy cần rất nhiều thợ hàn, mở lớp đào tạo được một khóa 160 người đă đóng cửa, dù đời sống người dân địa phương vẫn rất lam lũ do không có nghề sau khi nhường đất xây dựng khu công nghiệp. Các quan chức giáo dục bảo những hiện tượng không hay chỉ là riêng lẻ, và để cho công bằng phải nhắc đến biết bao gương tốt hằng ngày vẫn âm thầm diễn ra. Đúng thế thật, song tiếc thay điều đó chỉ càng nói lên khoảng cách lớn giữa tiềm năng với thực tế – một khoảng cách không thể chấp nhận được mà nguyên nhân, như Chính phủ đă chỉ rơ gần đây, là do quản lư bất cập. 2. Cần cải cách có hệ thống, chứ không phải đổi mới vụn vặt Nói cho đúng, thực trạng giáo dục như thế nào đă rơ như ban ngày, chẳng qua chúng ta mê ngủ nên chưa thấy, hoặc có thấy nhưng v́ những ràng buộc, áp lực nào đó nên cứ phải bịt mắt, giả mê để tự dối ḿnh, dối người khác và yên vị. Giờ là lúc cần trung thực nh́n thẳng vào sự thật. Đó là lương tâm, là trách nhiệm chẳng những đối với xă hội hiện tại mà c̣n đối với lịch sử, đối với nhiều thế hệ mai sau. Xin cảnh báo: t́nh h́nh giáo dục hiện nay cũng tương tự như t́nh h́nh kinh tế xă hội của đất nước giữa những năm 80 thế kỷ trước. Thử tưởng tượng lúc đó nếu chúng ta cứ một mực nhắm mắt trước thực tế đời sống bi đát của người dân mà không đổi mới th́ đất nước có tồn tại được đến ngày nay không? Rơ ràng chỉ nhờ nh́n thẳng vào khủng hoảng kinh tế xă hội chúng ta mới thấy được giải pháp, mới
...