ျမန္မာ့ခရီးသြားလုပ္ငန္းနဲ႔ အနာဂတ္ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္

[Thomas Latt]

ျမန္မာ့ခရီးသြားလုပ္ငန္းနဲ႔ အနာဂတ္ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္

ႏုိ၀င္ဘာ ၂၉၊ ၂၀၁၀-လာေရာက္လည္ပတ္လုိတဲ့ ခရီးသြားေတြ ရွိေနေပမဲ့ ျမန္မာ့ခရီးသြားလုပ္ငန္းကေတာ့ အားနည္းေနဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။

By ေအာင္လြင္ဦး တနလၤာ, 29 ႏိုဝင္ဘာ 2010

ဓာတ္ပံု - ေအပီ

ရည္ရြယ္ခ်က္အမ်ဳိးမ်ဳိး၊ စိတ္၀င္စားမႈ အမ်ဳိးမ်ဳိးေတြနဲ႔ ကမာၻလွည့္ ခရီးသြားေတြ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ လာေရာက္လည္ပတ္ဖုိ႔ စိတ္အားထက္သန္ေနၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

“ဒီအေျခအေနကေန ဘာေတြျဖစ္လာမလဲ ေစာင့္ၾကည့္ၾကရမွာပါ။ အခုအခ်ိန္ဟာ ျပန္လည္ဆန္းစစ္ၾကည့္ဖုိ႔၊ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြ ျပန္လုပ္ဖုိ႔ လုပ္ေကာင္းလုပ္ၾကရမယ့္ အခ်ိန္ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။"

မၾကာေသးခင္ကပဲ ဖမ္းဆီးထားရာက ျမန္မာ့ဒီမုိကေရစီ ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ျပန္လည္လြတ္ေျမာက္လာတာ၊ စစ္အစုိးရက ႏုိင္ငံေရး အေျပာင္းအလဲေတြအတြက္ဆုိၿပီး ေရြးေကာက္ပဲြ က်င္းပခဲ့တဲ့ေနာက္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ၀င္ေငြရေပါက္ရလမ္း တခုျဖစ္တဲ့ ခရီးသြားလုပ္ငန္းေတြ ဖြ႔ံၿဖိဳးလာေလမလား ေမွ်ာ္လင့္မႈေတြလည္း ထြက္ေပၚလာေနပါတယ္။ လာေရာက္ လည္ပတ္ဖုိ႔ စိတ္အားထက္သန္ေနၾကတဲ့ ခရီးသြားေတြရွိေနေပမဲ့လည္း ေဒသတြင္းက ႏုိင္ငံေတြနဲ႔စာရင္ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႔ ခရီးသြားလုပ္ငန္းကေတာ့ နိမ့္က်ေနဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလုိ ခရီးသြားလုပ္ငန္းမွာ အားနည္းေနဆဲ အေျခအေနေတြဟာ ဘယ္လုိ အေၾကာင္းေတြကုိ အေျခခံေနသလဲ ဆုိတာကုိေတာ့ ဒီတပတ္ရဲ႔ စီးပြားေရးက႑မွာ ကုိေအာင္လြင္ဦး က သုံးသပ္တင္ျပေပးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

လူ႔အခြင့္အေရး၊ ႏုိင္ငံေရး အေျခအေနေတြ တုိးတက္မႈ မရွိတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ မသြားဖုိ႔ လႈံ႔ေဆာ္မႈေတြနဲ႔အတူ အေနာက္ႏုိင္ငံေတြက ပိတ္ဆုိ႔ဒဏ္ခတ္မႈေတြ ၀ုိင္းပယ္ထားတာေတြေၾကာင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႔ ခရီးသြားလုပ္ငန္းဟာ ဖြ႔ံၿဖိဳးသင့္သေလာက္ မဖြ႔ံၿဖိဳးႏုိင္ပဲ ျဖစ္ေနရပါတယ္။ ဒီလုိပဲ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ အလည္အပတ္ ျပည္၀င္ခြင့္ဗီဇာ ေလွ်ာက္လႊာကုိ ၃ ရက္ၾကာတဲ့အထိ စိစစ္တာ၊ အေရးယူ ဒဏ္ခတ္မႈေတြ ခ်မွတ္ထားတဲ့ ဥေရာပနဲ႔ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုလုိ ႏုိင္ငံေတြက တုိက္႐ုိက္ ေလေၾကာင္းခရီးစဥ္ေတြ မရွိတာလုိ၊ အစုိးရရဲ႔ မူ၀ါဒေတြက အကန္႔အသတ္ေတြနဲ႔ အေျခခံအေဆာက္အအုံ အားနည္းခ်က္ေတြကလည္း ျမန္မာ့ခရီးသြားလုပ္ငန္းအတြက္ အဟန္႔အတားေတြအျဖစ္နဲ႔ ေတြ႔ျမင္ေနၾကရတာပါ။

ဒါေပမဲ့လည္း ရည္ရြယ္ခ်က္အမ်ဳိးမ်ဳိး၊ စိတ္၀င္စားမႈ အမ်ဳိးမ်ဳိးေတြနဲ႔ ကမာၻလွည့္ ခရီးသြားေတြကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ လာေရာက္လည္ပတ္ဖုိ႔ စိတ္အားထက္သန္ေနၾကဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။

“က်မလုိပဲ ဒီကုိမလာခင္မွာ ေသခ်ာစဥ္းစားၾကသူေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားရွိမယ္လုိ႔ ထင္ပါတယ္။ ဒီကိုလာတာဟာ ေကာင္းသလား၊ မေကာင္းဘူးလားဆုိတာ မေသခ်ာဘူးေလ။ ဒါေပမဲ့လည္း စိတ္၀င္စားစရာေကာင္းပါတယ္။ ဒီမွာက်မတုိ႔ ေလွ်ာက္သြားေနတာကုိ လူေတြက ဘယ္လုိထင္ၾကမလဲဆုိတာေတာ့ က်မမသိပါဘူး။ က်မတုိ႔ဒီမွာလာတာကုိ လူေတြက ၀မ္းသာၾကသလား၊ ဒီလုိပဲ ျမင္ၾကသလားေပါ့ရွင္။” ၾသစႀတီးယားႏုိင္ငံသူ ကမာၻလွည့္ခရီးသည္ Michelle ပါ။

ဓာတ္ပုံ - ေအပီ

ရန္ကုန္ၿမိဳ႔က ေရႊတိဂုံ ဘုရားလုိ ေနရာေတြသာမက ျမန္မာ့ဒီမုိကေရစီေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေနထုိင္ရာ ေနရာေတြကိုလည္း ခရီးသြားေတြ စိတ္၀င္စားၾကတာပါ။

ဒီႏွစ္ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္ရဲ႔ ပထမ ၇ လအတြင္းမွာ အိမ္နီးခ်င္း ထုိင္းႏုိင္ငံသား အမ်ားစု ပါ၀င္တဲ့ ခရီးသြားေတြအျပင္ အာရွတုိက္က ေတာင္ကုိရီးယား၊ တ႐ုတ္ နဲ႔ ျပင္သစ္၊ ဂ်ာမဏီနဲ႔ အီတလီတုိ႔လုိ ဥေရာပႏုိင္ငံသားေတြလည္း အမ်ားအျပား ေရာက္လာၾကပါတယ္။ ခရီးသြားလုပ္ငန္းက ကုမၸဏီေတြ၊ ဟုိတယ္ေတြမွာ ႀကိဳတင္အမွာေတြ အရင္ထက္ပုိရလာေနတယ္လုိ႔လည္း ဆုိၾကပါတယ္။ ဒီလုိ အေျခအေနေတြဟာ ႏုိ၀င္ဘာလ ၇ ရက္ေန႔မွာ စစ္အစုိးရက ႏုိင္ငံေရး အေျပာင္းအလဲေတြအတြက္ဆုိၿပီး ေရြးေကာက္ပဲြ က်င္းပခဲ့တာ၊ ဒီေနာက္ တပတ္ေလာက္အၾကာမွာ ျမန္မာ့ဒီမုိကေရစီ ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဖမ္းဆီးခံထားရာက ျပန္လည္ လြတ္ေျမာက္လာခဲ့တာေတြနဲ႔အတူ ပုိၿပီး တုိးတက္လာေလမလား ေမွ်ာ္လင့္မႈေတြလည္း ႀကီးထြားလာေနၾကတာပါ။

အမ်ားစုက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ကုိ စိတ္၀င္စားၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း သူျပန္လြတ္လာတဲ့အတြက္ ခရီးသြားေတြလည္း ပုိၿပီးလာၾကလိမ့္မယ္လုိ႔ သူထင္တဲ့အေၾကာင္း ျမန္မာဧည့္လမ္းညႊန္ ကုိစုိးရီ က ေျပာျပပါတယ္။ တခ်ဳိ႔ကမာၻလွည့္ ခရီးသြားေတြဆုိရင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ရဲ႔ အင္လ်ားကန္နံေဘး ေနအိမ္ကုိ လုိက္လံျပသခုိင္းတာ၊ သူ႔အေၾကာင္းေတြကုိ ေမးျမန္းတာမ်ဳိးေတြလုိ စိတ္၀င္တစား ရွိၾကတယ္လုိ႔လည္း ခရီးသြားလမ္းညႊန္ေတြက ေျပာပါတယ္။ သတင္းမီဒီယာေတြကုိ တင္းတင္းက်ပ္က်ပ္ ထိန္းခ်ဳပ္ထားတဲ့ အေျခအေနေတြကုိ မ်က္ျမင္ကုိယ္ေတြ႔ သိလုိသူေတြ၊ စူးစမ္းလုိသူေတြ အတြက္လည္း ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ စိတ္၀င္စားစရာ တုိင္းျပည္တခု ျဖစ္ေနရတာပါ။
“က်မရဲ႔ ပုဂၢိဳလ္ေရး အျမင္အရကေတာ့ ဒီတုိင္းျပည္ကုိ လူေတြလာေရာက္ လည္ပတ္သင့္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လည္းဆုိေတာ့ ဒါဟာ စိတ္၀င္စားစရာ၊ ဆဲြေဆာင္မႈရွိတဲ့ တုိင္းျပည္တခုပါ။ လူေတြနဲ႔လည္း ထိေတြ႔ဆက္ဆံႏုိင္ပါတယ္။ ဒါဟာ ႏုိင္ငံေရးအေျခအေန ဆုိတာထက္ ပုိပါတယ္။”
ရန္ကုန္ၿမိဳ႔ ေရႊတိဂုံဘုရားကုိ လည္ပတ္ေနတဲ့ ဂ်ာမန္ကမာၻလွည့္ခရီးသည္ Sina Hoelsch ျဖစ္ပါတယ္။

ေဒသတြင္း ကမာၻလွည့္ခရီးသြား လုပ္ငန္းေတြကုိ စီမံခန္႔ခဲြေနတဲ့ ပစိဖိတ္-အာရွ ခရီးသြားလုပ္ငန္းအသင္း (PATA) ကေတာ့ ေရွ႔လာမယ့္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ကေန ၂၀၁၃ ခုႏွစ္အတြင္း ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႔ ခရီးသြားလုပ္ငန္းမွာ ပ်မ္းမွ် ၆ ရာခုိင္ႏႈန္းကေန ၇ ရာခုိင္ႏႈန္း ေလာက္အထိ တုိးလာႏုိင္တယ္လုိ႔ ခန္႔မွန္းထားတာပါ။ ျမန္မာအစုိးရရဲ႔ တရား၀င္ ကိန္းဂဏန္းေတြကေတာ့ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၀၉-၂၀၁၀ ဘ႑ာေရးႏွစ္ အတြင္း ခရီးသြားေပါင္း ၃ သိန္းေလာက္ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ လာခဲ့တယ္လုိ႔ ေဖာ္ျပပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း ဒီပမာဏဟာ ကမာၻလွည့္ခရီးသြား ၁၄ သန္း ေရာက္လာခဲ့တဲ့ ထုိင္းႏုိင္ငံ၊ ခရီးသြား ၁ သန္း ရွိခဲ့တဲ့ လာအုိလုိ ႏုိင္ငံေတြနဲ႔စာရင္ေတာ့ နည္းပါးေနဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ ခရီးမသြားဖုိ႔ လႈံ႔ေဆာ္ၾကသူေတြကေတာ့ ခရီးသြားလုပ္ငန္းက ရလာႏုိင္တဲ့ ၀င္ေငြေတြဟာ စစ္အစုိးရကုိသာ အေထာက္အကူ ျဖစ္ေစလိမ့္မယ္ဆုိၿပီး အလည္အပတ္မလုပ္ပဲ သပိတ္ေမွာက္ဖုိ႔ ေဆာ္ၾသေနၾကတာပါ။

ဓာတ္ပုံ - ေအပီ

ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ ခရီးသြားလုပ္ငန္း အတြက္ အလားအလာေတြရွိတဲ့ တုိင္းျပည္တခုျဖစ္ေပမဲ့ မတည္ၿငိမ္တဲ့ အေျခအေနေတြက ဒီလုပ္ငန္းအေပၚ ၿခိမ္းေျခာက္ေနတာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ ၁၀ ႀကိမ္ေက်ာ္ ေရာက္ဖူးတဲ့ ခရီးသြားလုပ္ငန္းက Marek Pietrowicz ကေတာ့ ခရီးသြားေတြ အသြားအလာ မ်ားလာတာနဲ႔အမွ် အျပန္အလွန္ အေနနဲ႔ တုိင္းျပည္လြတ္လပ္ ပြင့္လင္းမႈအတြက္လည္း အေထာက္အကူ ျဖစ္မယ္လုိ႔ ျမင္ပါတယ္။
“အခုလက္ရွိ အေျခအေနေတြဟာ တုိင္းျပည္အနာဂတ္အတြက္ အလြန္ေကာင္းသလုိ၊ ခရီးသြားေတြ အတြက္လည္း ေကာင္းပါတယ္။ ဘေၾကာင့္လည္းဆုိေတာ့ ခရီးသြားေတြ အေနနဲ႔ သတင္းေတြကုိရမယ္။ တုိင္းျပည္အေနနဲ႔လည္း ပြင့္လင္းလာမယ္ဆုိရင္ ဒီမုိကေရစီလည္း ပုိၿပီးထြန္းကားလာလိမ့္မယ္လုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္ရပါတယ္။”

ဒါေပမဲ့လည္း ပစိဖိတ္-အာရွ ခရီးသြားလုပ္ငန္းအသင္း (PATA) လုိ အဖဲြ႔အစည္းေတြက အေျခအေနေတြဟာ သတိထားဖုိ႔ လုိဦးမယ္လုိ႔ ျမင္ပါတယ္။ လတ္တေလာ အေျခအေနမွာေတာ့ အေရအတြက္ မ်ားမ်ားစားစား ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ ခရီးသြားႏုိင္ဖုိ႔ထက္ အနည္းအက်ဥ္းေလာက္နဲ႔ အစပ်ဳိးလုပ္ႏုိင္တယ္လုိ႔လည္း အသင္းရဲ႔ ဒုတိယအမႈေဆာင္အရာရွိခ်ဳပ္ John Koldowski က အႀကံျပဳခဲ့တာပါ။ ဒါဟာလည္း ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ ခရီးသြားလုပ္ငန္း အတြက္ အလားအလာေတြရွိတဲ့ တုိင္းျပည္တခုဆုိေပမဲ့ ႏုိင္ငံေရး စီးပြားေရး အေျခအေနေတြဟာ တည္ၿငိမ္တဲ့အဆင့္ကုိ မေရာက္ေသးတာေၾကာင့္လုိ႔ သူကဆုိပါတယ္။
“ဒီအေျခအေနကေန ဘာေတြျဖစ္လာမလဲ ေစာင့္ၾကည့္ၾကရမွာပါ။ အခုအခ်ိန္ဟာ ျပန္လည္ဆန္းစစ္ၾကည့္ဖုိ႔၊ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြ ျပန္လုပ္ဖုိ႔ လုပ္ေကာင္းလုပ္ၾကရမယ့္ အခ်ိန္ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း က်ေနာ္တုိ႔ကေတာ့ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ထားပါတယ္၊ အျပဳသေဘာထားလည္း ရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း ေလာေလာဆယ္ေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔အေနနဲ႔ ေစာင့္ၾကည့္ခ်င္တဲ့ ဆႏၵပဲ ရွိပါေသးတယ္။”

ေဒသတြင္း အဖဲြ႔တခုျဖစ္တဲ့ ဧရာ၀တီ-ေခ်ာင္ဖရား-မဲေခါင္ စီးပြားေရး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရး မဟာဗ်ဴဟာအဖဲြ႔ ရဲ႔ ႏုိ၀င္ဘာလလယ္တုန္းက ကေမာၻဒီးယားႏုိင္ငံမွာ က်င္းပခဲ့တဲ့ ထိပ္သီးအစည္းအေ၀းပဲြမွာေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံအပါအ၀င္ အဖဲြ႔၀င္ႏုိင္ငံေတြၾကားမွာ ခရီးသြားလုပ္ငန္းေတြ တုိးျမႇင့္ေဆာင္ရြက္သြားၾကဖုိ႔ အပါအ၀င္ စီးပြားေရး သေဘာတူညီခ်က္ေတြကုိလည္း ရရွိခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒီလုိပဲ မၾကာေသးခင္ကပဲ မေလးရွားႏုိင္ငံ ကြာလာလမ္ပူၿမိဳ႔နဲ႔ ဗီယက္နမ္ႏုိင္ငံ ဟႏြိဳင္ၿမိဳ႔ ဟုိခ်ီမင္းစီတီးၿမိဳ႔ေတြကေန ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ တုိက္႐ုိက္ေလေၾကာင္း ခရီးစဥ္ေတြ တုိးခ်ဲ႔ေျပးဆဲြ လာတာေတြလည္း ရွိခဲ့တာပါ။ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္ဆန္းပုိင္းကစလုိ႔ ျပည္ပကလာေရာက္ၾကသူေတြကုိ ဆုိက္ေရာက္ဗီဇာေတြ ထုတ္ေပးတာမ်ဳိးလုိ၊ ခရီးသြားလာမႈေတြအေပၚ ကန္႔သတ္မႈေတြ ေလွ်ာ့ေပါ့လာတာေတြကလည္း ခရီးသြားလုပ္ငန္းအတြက္ အေပါင္းလကၡဏာအျဖစ္ ျမင္ၾကပါတယ္။

ဒါေပမဲ့လည္း ေရြးေကာက္ပဲြကာလ မတုိင္မီမွာပဲ ဒီလုိ ဗီဇာထုတ္ေပးေနတာကုိ ဆုိင္းငံ့တာမ်ဳိးေတြလည္း ရွိခဲ့တာပါ။ ဒီလုိပဲ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုိင္ အဖဲြ႔ေတြနဲ႔ ပဋိပကၡေတြ၊ တင္းမာမႈေတြ ႀကံဳေနရတာ၊ ႏုိင္ငံေရးျပႆနာေတြဟာလည္း ေျပလည္မႈ မရႏုိင္ေသးပဲ ျဖစ္ေနရတာပါ။ ဒီလုိ မူ၀ါဒေတြ လုပ္ထုံးလုပ္နည္းေတြမွာ မၾကာခနဆုိသလုိ အေျပာင္းအလဲေတြ ရွိေနသမွ်၊ ႏုိင္ငံေရး အေျခအေနေတြ တည္ၿငိမ္မႈမရွိသမွ် ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႔ ခရီးသြားလုပ္ငန္း အပါအ၀င္ စီးပြားေရး တခုလုံးဟာ အလားအလာေကာင္းေတြနဲ႔ အလွမ္းေ၀းေနလိမ့္ဦးမယ္လုိ႔ စီးပြားေရး အကဲခတ္ေတြ၊ ကၽြမ္းက်င္သူေတြကေတာ့ ႐ႈျမင္ေနၾကတာ ျဖစ္တဲ့အေၾကာင္း တင္ျပရင္းနဲ႔ပဲ ဒီတပတ္ရဲ႔ စီးပြားေရးက႑ကုိ ရပ္နားပါရေစ။