Cuo^.c chie^'n tranh DDo^ng Du+o+ng cu~ng nhu+ VN dda~ ddu+o+.c quo^'c te^' hoa'
tu+` nhu+~ng na(m cuo^'i tha^.p nie^n 40 va` dda^`u tha^.p nie^n 50 cho to+'i
nga`y ke^'t thu'c cuo^'i tha'ng tu+ na(m1975. Sau khi Mao nhuo^.m ddo? nu+o+'c
Ta`u tha'ng 10 na(m 1949, Trung Co^.ng ba('t dda^`u vie^.n tro+. o^` a.t vu~
khi' dda.n du+o+.c cho Vie^.t Minh va` tha`nh la^.p nhu+~ng tra.i hua^'n luye^.n
qua^n su+. ta.i bie^n gio+'i Vie^.t-Hoa. Cuo^'i tha'ng 10 na(m 1950 My~ vo^.i
vie^.n tro+. qua^n su+. cho Pha'p 300 trie^.u ddo^ la, 40 ma'y bay khu tru.c.
Cuo^.c chie^'n tranh giu+~a Vie^.t Minh va` Pha'p do My~ va` Trung Co^.ng
ddu+'ng sau lu+ng ke^'t thu'c tha'ng 7 na(m 1954.
Na(m 1955 My~ ha^'t ca(?ng Pha'p va` tru+.c tie^'p ye^?m tro+. cho mie^`n Nam
VN, tu+` 1955 dde^'n 1975 cuo^.c chie^'n tranh giu+~a hai mie^`n Nam Ba('c
thuo^.c giai ddoa.n hai ta`n kho^'c ho+n tru+o+'c ra^'t nhie^`u. Kha'c vo+'i
ca'c nu+o+'c My~, Anh, Nga, DDu+'c, Nha^.t... tho+`i The^' chie^'n thu+' hai
dda~ tu+. sa?n xua^'t ddu+o+.c vu~ khi', hai mie^`n Nam- Ba('c VN va` ca'c phe
ddo^'i nghi.ch ta.i Mie^n, La`o kho^ng tu+. che^' ddu+o+.c su'ng dda.n ma` pha?i
phu. thuo^.c va`o vie^.n tro+. cu?a ca'c cu+o+`ng quo^'c My~, Nga, Ta`u. Cuo^.c
chie^'n tranh VN giai ddoa.n hai cu~ng dda~ ddu+o+.c quo^'c te^' hoa', dda^y la`
cuo^.c ddu.ng ddo^. giu+~a kho^'i CS Quo^'c Te^' va` The^' Gio+'i Tu+. Do ma`
Hoa Ky` la` dda.i die^.n, ca'c nu+o+'c kha'c nhu+ Anh, Pha'p... dda~ kho^ng
ddo'ng go'p cu. the^? ma` co`n tho.c ga^.y ba'nh xe pha' My~. Mie^`n Ba('c
ddu+o+.c Lie^n Xo^, Trung Co^.ng va` ca'c nu+o+'c xa~ ho^.i chu? nghi~a u?ng
ho^. giu'p ddo+~, mie^`n Nam ddu+o+.c My~ vie^.n tro+..
Vie^.n tro+. quo^'c te^' cho mie^`n Ba('c:
Theo ba?n tin cu?a BBC.com nga`y 10-5-2006 mo^.t buo^?i ho^.i tha?o qui mo^
to^?ng ke^'t cuo^.c chie^'n tranh VN dda~ ddu+o+.c to^? chu+'c ta.i Saigon trong
hai nga`y 14 va` 15 tha'ng 4 na(m 2006, cuo^.c ho^.i tha?o ta^.p ho+.p nhie^`u
tham lua^.n cu?a ca'c su+? gia va` tu+o+'ng la~nh trong qua^n ddo^.i Ba('c
Vie^.t. Trong so^' ca'c ba`i ddo.c o+? ho^.i tha?o, ta'c gia? Tra^`n Tie^'n
Hoa.t va` Le^ Quang La.ng thuo^.c Vie^.n Li.ch Su+? Qua^n Su+. CSVN co' ba`i
tham lua^.n ve^` nguo^`n chi vie^.n cu?a Lie^n Xo^, Ta`u va` ca'c nu+o+'c xa~
ho^.i chu? nghi~a da`nh cho mie^`n Ba('c trong cuo^.c chie^'n.
Tham lua^.n ghi nha^.n trong 21 na(m chie^'n dda^'u, VN "dda~ nha^.n ddu+o+.c
su+. u?ng ho^. chi' nghi~a, chi' ti`nh cu?a nha^n da^n ye^u chuo^.ng hoa` bi`nh
tre^n the^' gio+'i , dda(.c bie^.t la` Lie^n Xo^, Ta`u va` ca'c nu+o+'c xa~
ho^.i chu? nghi~a anh em"
Ba`i vie^'t tho^'ng ke^ nhu+~ng con so^' ve^` vu~ khi', dda.n du+o+.c va` trang
bi. ky~ thua^.t ma` kho^'i xa~ ho^.i chu? nghi~a dda~ vie^.n tro+..
Kho^'i lu+o+.ng ha`ng qua^n su+. Lie^n Xo^, Ta`u va` ca'c nu+o+'c XHCN vie^.n
tro+. tu+` na(m 1955 dde^'n 1975 qua tu+`ng giai ddoa.n nhu+ sau:
Giai ddoa.n 1955-1960: To^?ng so^' 49,585 ta^'n go^`m : 4,105 ta^'n ha`ng ha^.u
ca^`n, 45,480 ta^'n vu~ khi', trang bi. ky~ thua^.t trong ddo' Lie^n Xo^ vie^.n
tro+. 29,996 ta^'n, Ta`u vie^.n tro+. 19,589 ta^'n.
Giai ddoa.n 1961-1964: To^?ng so^' 70,295 ta^'n go^`m 230 ta^'n ha`ng ha^.u
ca^`n, 70,065 ta^'n vu~ khi', trang bi. ky~ thua^.t, trong ddo' Lie^n Xo^:
47,223 ta^'n: Ta`u 22,982 ta^'n, ca'c nu+o+'c XHCN kha'c 442 ta^'n.
Giai ddoa.n 1965-1968: To^?ng so^' 517,393 ta^'n, go^`m 105,614 ta^'n ha`ng
ha^.u ca^`n va` 411,779 ta^'n vu~ khi', trang bi. ky~ thua^.t, trong ddo' Lie^n
Xo^ 226,969 ta^'n, Ta`u 170,798 ta^'n , ca'c nu+o+'c xa~ ho^.i chu? nghi~a kha'c
119,626 ta^'n.
Giai ddoa.n 1969-1972: To^?ng so^' 1,000,796 ta^'n go^`m 316,130 ta^'n ha`ng
ha^.u ca^`n, 684,666 ta^'n ha`ng vu~ khi', trang bi. ky~ thua^.t trong ddo'
Lie^n Xo^ :143,793 ta^'n, Ta`u 761,001 ta^'n , ca'c nu+o+'c xa~ ho^.i chu?
nghi~a kha'c 96,002 ta^'n.
Giai ddoa.n 1973-1975: To^?ng so^' 724,512 ta^'n go^`m 75,267 ta^'n ha`ng ha^.u
ca^`n , 649,246 ta^'n vu~ khi' trang bi. ky~ thua^.t, trong ddo' Lie^n Xo^:
65,601 ta^'n, Ta`u 620,354 ta^'n, ca'c nu+o+'c xa~ ho^.i chu? nghi~a kha'c :
38,557 ta^'n.
Ti'nh to^?ng co^.ng qua 20 na(m, theo tho^'ng ke^ chi'nh thu+'c cu?a VN, so^'
vie^.n tro+. ma` VN nha^.n ddu+o+.c la` 2,362,581 ta^'n ha`ng hoa', kho^'i
lu+o+.ng ha`ng ho'a qui ddo^?i tha`nh tie^`n tu+o+ng ddu+o+ng 7 ty? Ru'p (
tie^`n Nga).
Ve^` chu?ng loa.i vu~ khi', dda.n du+o+.c va` phu+o+ng tie^.n chie^'n dda^'u,
ca'c ta'c gia? o+? Vie^.n li.ch su+? qua^n su+. cho bie^'t so^' lie^.u nhu+ sau:
Su'ng bo^. binh (kha^?u): Lie^n Xo^ 439,198, Ta`u 2,227,677, ca'c nu+o+'c kha'c
942,988.
Su'ng cho^'ng xe ta(ng (kha^?u): Lie^n Xo^ 5,630, Ta`u 43,584, ca'c nu+o+'c
kha'c 16,412.
Su'ng co^'i ca'c loa.i (kha^?u): Lie^n Xo^ 1,076, Ta`u 24,134, ca'c nu+o+'c
kha'c 2,759.
DDa.n te^n lu+?a (qua?): Lie^n Xo^ 10,169.
Ma'y bay chie^'n dda^'u (chie^'c) Lie^n Xo^ 316; Ta`u 142.
Pha^n ti'ch ba`i vie^'t ve^` kho^'i ha`ng vie^.n tro+. qua^n su+..
Giai ddoa.n 2 (1961-1964) so vo+'i giai ddoa.n 1 (1955-1960) ha`ng ha^.u ca^`n
gia?m 17 la^`n nhu+ng ha`ng vu~ khi' ta(ng le^n 55%.
Giai ddoa.n 3 (1965-1968) so vo+'i giai ddoa.n 2 (1961-1964) ha`ng ha^.u ca^`n
ta(ng 459 la^`n, ha`ng vu~ khi' ta(ng ga^`n 6 la^`n.
Giai ddoa.n 4 (1969-1972) so vo+'i giai ddoa.n 3 (1965-1968) ha`ng ha^.u ca^`n
ta(ng ga^'p 3, ha`ng vu~ khi' ta(ng 66%.
Giai ddoa.n 5 (1973-1975) so vo+'i giai ddoa.n 4 (1969-1972) ha`ng ha^.u ca^`n
gia?m 4 la^`n nhu+ng ha`ng vu~ khi' kho^ng thay ddo^?i ma^'y.
Trong Giai ddoa.n 1 (1955-1960) so^' lu+o+.ng ha`ng cu?a Lie^n Xo^ chie^'m 60%,
Ta`u chie^'m 40%.
Trong giai ddoa.n 2 (1961-1964) Lie^n Xo^ chie^'m 67%, Ta`u chie^'m ga^`n 33%,
ca'c nu+o+'c kha'c kho^ng dda'ng ke^?.
Trong giai ddoa.n 3 (1965-1968) Lie^n Xo^ chie^'m 44%, Ta`u chie^'m 33%, ca'c
nu+o+'c kha'c 23%.
Trong giai ddoa.n 4 (1969-1972) Lie^n Xo^ chie^'m 14%, Ta`u 76%, ca'c nu+o+'c
kha'c khoa?ng 10%.
Trong giai ddoa.n 5 (1973-1975) Lie^n Xo^ chie^'m 9%, Ta`u 86%, ca'c nu+o+'c
kha'c 5%
Nhu+ the^' trong hai giai ddo.an cuo^'i cu?a cuo^.c chie^'n tranh Trung Co^.ng
ddo'ng vai tro` chu? cho^'t trong qua^n vie^.n cho CSVN, kho^'i ha`ng vie^.n
tro+. cu?a ho. chie^'m dda so^' so vo+'i Nga va` ca'c nu+o+'c kha'c.
Ve^` su'ng bo^. binh to^?ng so^' la` 3,609,863 kha^?u, trong ddo' Lie^n Xo^
chie^'m 12%, Ta`u 62%, ca'c nu+o+'c kha'c 26%.
Ve^` su'ng cho^'ng ta(ng to^?ng co^.ng 65,590 kha^?u, Lie^n Xo^ chie^'m ga^`n
9%, Ta`u 66%, ca'c nu+o+'c kha'c 25%
Ve^` su'ng co^'i to^?ng co^.ng co' 27,969 kha^?u, Lie^n Xo^ chie^'m 4%, Ta`u
86%, ca'c nu+o+'c kha'c chie^'m 10%.
Ma'y bay chie^'n dda^'u to^?ng co^.ng 458 chie^'c, Lie^n Xo^ chie^'m 69%, Ta`u
31%.
Trong ba`i tre^n kho^ng tha^'y no'i to+'i dda.i ba'c, hoa(.c co' le~ na(`m trong
mu.c no'i ve^` su'ng co^'i, cu~ng kho^ng tha^'y no'i ve^` xe ta(ng.
Giai ddoa.n 2 (1961-1964) so vo+'i giai ddoa.n 1 (1955-1960) ha`ng vie^.n tro+.
kho^ng ta(ng nhie^`u nhu+ng giai ddoa.n 3 (1965-1968) ha`ng vie^.n tro+. ta(ng
vo.t le^n, ve^` vu~ khi' ta(ng le^n ga^'p 6 la^`n, cu`ng na(m 1965 My~ ba('t
dda^`u cho ddo^? qua^n leo thang chie^'n tranh .
Giai ddoa.n 4 (1969-1972) ve^` vu~ khi' chi? ta(ng 66%, giai ddoa.n cho't
(1973-1975) ha`ng vu~ khi' va^~n nhu+ cu~, ha`ng ha^.u ca^`n gia?m 4 la^`n. Sau
nga`y 30-4-1975, ta.i mie^`n Nam VN , tre^n ba'o Saigon Gia?i Pho'ng CS Ba('c
Vie^.t tie^'t lo^.: vu~ khi', dda.n du+o+.c cu?a ho. trong na(m 1975 coi nhu+
ga^'p 3 la^`n na(m 1972. Nhu+ tre^n chu'ng ta tha^'y vie^.n tro+. vu~ khi' trong
hai giai ddoa.n 1969-72 va` 1973-75 tu+o+ng ddu+o+ng nhu+ng giai ddoa.n 1975 ho.
mang va`o Nam ddu+o+.c nhie^`u ho+n. Trong giai ddoa.n 1969-1972 ddu+o+`ng
Tru+o+`ng So+n bi. ma'y bay chie^'n lu+o+.c, chie^'n thua^.t cu?a Hoa Ky` va`
VNCH oanh ki'ch ne^n cuo^.c va^.n chuye^?n tie^'p lie^.u ga(.p nhie^`u kho'
kha(n, so^' lu+o+.ng ha`ng vu~ khi' mang va`o bi. gio+'i ha.n. Tra'i la.i giai
ddoa.n 1973-75 ho. mang va`o ddu+o+.c nhie^`u ho+n vi` sau nga`y ky' Hie^.p
DDi.nh Ba Le^, ca'c tuye^'n ddu+o+`ng xa^m nha^.p ga^`n nhu+ bo? ngo?, BV dda~
xu+? du.ng 16 nga`n xe va^.n ta?i chuye^n cho+? vu~ khi' dda.n du+o+.c va`o Nam
thoa?i ma'i.
Sau khi ky' Hie^.p ddi.nh Paris, Ha` No^.i cho kho+?i co^ng xa^y tuye^'n
ddu+o+`ng xa lo^. DDo^ng Tru+o+`ng So+n hay ha`nh lang 613, song song vo+'i
ddu+o+`ng mo`n HCM nhu+ng na(`m trong ddi.a pha^.n VNCH tu+` DDo^`ng Ho+'i cho
to+'i Lo^.c Ninh, dde^'n dda^`u 1975 thi` co^ng tri`nh hoa`n tha`nh da`i 1,200
km. Do.c theo DDo^ng Tru+o+`ng So+n la` he^. tho^'ng da^~n da^`u tu+` Qua?ng
Tri. qua Ta^y Nguye^n to+'i Lo^.c Ninh. Ba('c Vie^.t huy ddo^.ng ha`ng nghi`n xe
ma'y u?i, ha`ng va.n bo^. ddo^.i, co^ng nha^n, thanh nie^n xung phong, da^n
co^ng .. nga`y dde^m pha' nu'i san dde`o, xa^y co^'ng, la('p ddu+o+`ng, du+.ng
ca^`u.. ddu+o+`ng ro^.ng 8 m.. xe va^.n ta?i co+~ lo+'n cha.y hai chie^`u
ddu+o+.c, nga`y dde^m cho+? ha`ng tra(m nghi`n ta^'n dda.n du+o+.c qua^n nhu cho
chie^'n tru+o+`ng. Ho. dda~ xu+? du.ng 16 nga`n xe va^.n ta?i dde^? chuye^n
cho+? binh khi', ky~ thua^.t, dda.n du+o+.c, lu+o+ng thu+.c... chua^?n bi. cho
chie^'n tru+o+`ng mie^`n Nam trong hai na(m 1973 va` 1974. Chie^`u da`i toa`n
bo^. he^. tho^'ng chie^'n lu+o+.c Tru+o+`ng So+n to+'i 1975 la` 16 nga`n km
go^`m 5 he^. tho^'ng ddu+o+`ng tru.c da`i 5,500 km, 21 ddu+o+`ng tru.c ngang
da`i 1,020 km, mo^.t ddu+o+`ng he^. tho^'ng da^~n da^`u da`i 5,000 km.
Theo mo^.t cu+.u trung ta' kho^ng qua^n VNCH cho bie^'t ddu+o+`ng xa^m nha^.p
cu?a CSBV hie^.n ro~ tre^n ba?n ddo^` nhu+ng mie^`n Nam kho^ng ddu? lu+.c
lu+o+.ng dde^? nga(n cha(.n, cu~ng co' tin cho bie^'t Hoa Ky` nga(n ca?n kho^ng
cho kho^ng qua^n VNCH dda'nh pha', ho. dde doa. ca('t vie^.n tro+. ne^'u kho^ng
nghe theo. Mo^.t so^' nha` nghie^n cu+'u, gio+'i chu+'c qua^n su+. cho ra(`ng
vie^.n tro+. qua^n su+. cu?a Nga, Trung Co^.ng cho mie^`n Ba('c na(m 1975 ga^'p
3 hoa(.c 4 la^`n na(m 1972. Su+. thu+.c thi` kho^ng pha?i nhu+ va^.y, so^'
lu+o+.ng vu~ khi' dda.n du+o+.c na(m 1975 cu?a CSBV nhie^`u ga^'p bo^.i la^`n
na(m 1972 vi` ho. mang va`o Nam ddu+o+.c nhie^`u ho+n, kho^'i lu+o+.ng ha`ng
vie^.n tro+. vu~ khi' dda.n du+o+.c nhu+ ta dda~ tha^'y trong hai giai ddoa.n
na`y (1972 va` 1975) kho^ng thay ddo^?i ma^'y, coi nhu+ tu+o+ng ddu+o+ng .
Qua^n vie^.n va` qua^n phi' ta.i mie^`n Nam.
Ca'c cu+o+`ng quo^'c trong The^' gio+'i tu+. do nhu+ Anh, Pha'p... kho^ng ddo'ng
go'p gi` trong vie^.c vie^.n tro+. qua^n su+. cho mie^`n Nam VN ma(.c du` ho.
nu'p du+o+'i ca^y du` nguye^n tu+? cu?a My~. Tu+` dda^`u chi' cuo^'i My~ ga'nh
chi.u hoa`n toa`n chie^'n phi' va` qua^n vie^.n cho ddo^`ng minh. Trong cuo^'n
"1969 Vie^.c Tu+`ng Nga`y" cu?a o^ng DDoa`n The^m co' ghi.
" Nga`y 4-11-1969.
Qua^n phi' cu?a Hoa Ky` ta.i VN.
Na(m 1962 : 287 trie^.u My~ kim
Na(m 1963 : 384,1 trie^.u MK
Na(m 1964 : 403 trie^.u MK
Na(m 1965 : 646,1 trie^.u MK
Na(m 1966 : 5,8 ty? MK
Na(m 1967 : 20,1 ty? MK
Na(m 1968 : 26,5 ty? MK.
Na(m 1969 : 28,8 ty? MK"
(Trang 338)
Kho^ng tha^'y ta'c gia? ghi nguo^`n go^'c, cha('c la` nguo^`n ba'o Times vi`
trong ca'c so^' tho^'ng ke^ kha'c o^ng thu+o+`ng no'i theo ba'o Times .
Trong cuo^'n sa'ch no^?i tie^'ng Khi DDo^`ng Minh Tha'o Cha.y, gia'o su+
Nguye^~n Tie^'n Hu+ng no'i ve^` qua^n phi' va` qua^n vie^.n nhu+ sau.
"DDe^? de^~ so sa'nh, ta ne^n coi la.i nhu+~ng chi tie^u va` su+. vie^.n tro+.
qua^n su+. nhu+~ng na(m tru+o+'c ddo':
-Trong tho+`i gian 1966-197: My~ tie^u 25 ty? ddo^ la mo^.t na(m.
-Trong hai na(m 1970-197 : tie^u 12 ty? mo^.t na(m (vi` ddang ru't qua^n).
-Sau khi My~ ru't, vie^.n tro+. qua^n su+. cho VNCH:
-Ta`i khoa' 1973 : hai ty? mo^'t (2,1 ty?)
-Ta`i khoa' 1974 : mo^.t ty? tu+ (1,4 ty?)
-Ta`i khoa' 1975 : ba^?y tra(m trie^.u (0,7 ty?).
(Trang 223)
Theo Tie^'n si~ Nguye^~n DDu+'c Phu+o+ng, va^'n dde^` ca('t qua^n vie^.n dda~
manh nha tu+` dda^`u tha^.p nie^n 1970.
"Ha`nh qua^n Kampuchia na(m 1970 dda~ ta.o ra pha?n u+'ng cho^'ng ddo^'i du+~
do^.i cu?a Quo^'c Ho^.i My~ vi` ho. ca?m tha^'y bi. nga`nh ha`nh pha'p che da^'u
su+. tha^.t. Tha'ng 6.1970, Thu+o+.ng vie^.n dda~ bie^?u quye^'t vo+'i dda so^'
cha^'m du+'t nghi. quye^'t Vi.nh Ba('c Vie^.t trao toa`n quye^`n ha`nh ddo^.ng
cho To^?ng tho^'ng My~ tu+` na(m 1964. Hai Thu+o+.ng nghi. si~ John S. Cooper
(dda?ng Co^.ng Hoa`, tie^?u bang Kentucky) va` Frank F. Church (dda?ng Da^n
Chu?, tie^?u bang Idaho) mo^.t tha`nh vie^n cu?a U?y ban Ngoa.i giao Thu+o+.ng
vie^.n dda~ dde^` nghi. mo^.t tu chi'nh a'n ca('t ta^'t ca? phi' to^?n ve^`
qua^n su+. cu?a My~ ta.i Mie^n ke^? tu+` nga`y 1.7.1970. Sau 7 tua^`n le^~ tranh
ca~i, Thu+o+.ng vie^.n My~ bie^?u quye^'t va`o cuo^'i tha'ng 6.1970 vo+'i 58
phie^'u thua^.n va` 37 phie^'u cho^'ng. Tuy nhie^n Ha. vie^.n dda~ ba'c bo? tu
chi'nh a'n na`y.
Tu chi'nh a'n do ddo' ddu+o+.c su+?a ddo^?i la.i va` ddu+o+.c bie^?u quye^'t
cha^'p thua^.n va`o tha'ng12. Theo ddo' My~ kho^ng ddu+o+.c ddu+a qua^n ta'c
chie^'n va`o La`o va` Tha'i Lan. La^`n dda^`u tie^n To^?ng tho^'ng My~ vo+'i tu+
ca'ch To^?ng tu+ le^.nh Qua^n ddo^.i bi. gio+'i ha.n quye^`n ha`nh trong ti`nh
tra.ng chie^'n tranh. Mo^.t tu chi'nh a'n kha'c do hai Thu+o+.ng nghi. si~
George Mc Gocern (dda?ng Da^n chu?, tie^?u bang South Dakota) va` Mark
O.Hatfield (dda?ng Co^.ng hoa`, tie^?u bang Oregon) dda~ dde^` nghi. ru't ta^'t
ca? qua^n ddo^.i My~ va` ca('t ta^'t ca? qua^n vie^.n cho VNCH va`o cuo^'i na(m
1971. Tuy nhie^n Thu+o+.ng vie^.n My~ dda~ ba'c bo? hai la^`n (1970 va` 1971) tu
chi'nh a'n na`y. Na(m 1973, quo^'c ho^.i My~ bie^?u quye^'t cha^'p thua^.n tu
chi'nh a'n do Frank Church va` Thu+o+.ng nghi. si~ Clifford (dda?ng Co^.ng Hoa`)
cha^'m du+'t ta^'t ca? qua^n vie^.n cho ca'c nu+o+'c DDo^ng Du+o+ng."
Chie^'n Tranh VNToa`n Ta^.p trang 510
Ve^` chi tie^'t so^' qua^n vie^.n bi. ca('t gia?m co`n 700 trie^.u, cuo^'n Khi
DDo^`ng Minh Tha'o Cha.y ke^? tre^n co' no'i.
"Ti`nh hi`nh vie^.n tro+. tu+` 1967 dde^'n 1970, lu'c Hoa Ky` co`n ddang da^'n
tha^n sa^u dda^.m o+? chie^'n tru+o+`ng VN, mo^~i na(m cuo^.c chie^'n dda~ to^'n
to+'i 25 ty? ddo^ la. Trong hai na(m 1970 va` 1971, chi phi' mo^~i na(m gia?m
xuo^'ng co`n 12 ty?. Gio+` dda^y, sau khi qua^n ddo^.i My~ trie^.t thoa'i, VN
Co^.ng Hoa` pha?i mo^.t mi`nh dda?m nhie^.m cuo^.c chie^'n , va` vo+'i nga^n
khoa?n 700 trie^.u vie^.n tro+., trong khi ddo' thi` cuo^.c khu?ng hoa?ng da^`u
lu+?a dda~ la`m gia' sa(ng nho+'t ta(ng ga^'p bo^'n . Bo+?i va^.y ma~i lu+.c
tha^.t cu?a nga^n khoa?n a^'y chi? la` tre^n du+o+'i 350 trie^.u, ba(`ng 3% cu?a
mu+'c chi tie^u 1970-71.
Ti`nh hi`nh vie^.n tro+. qua^n su+. ta`i khoa' 1975 ra^'t ro^'i ren, nhu+ng co'
the^? to'm ta('t nhu+ sau:
-Mu+'c ban dda^`u do chi'nh phu? Nixon dde^` nghi. la` 1,4 ty?, tu+'c ba(`ng
ta`i khoa' 1974;
-U?y Ban Quo^'c Pho`ng Thu+o+.ng nghi. vie^.n do Nghi. si~ John Stennis
(Mississipi) la`m chu? ti.ch gia?m co`n mo^.t ty? 126 trie^.u cho ca? DDo^ng
Du+o+ng, pha^`n chia cho mie^`n Nam la` mo^.t ty?;
-Tru+o+'c khi tu+` chu+'c, To^?ng tho^'ng Nixon ky' tha`nh lua^.t mo^.t mu+'c
to^'i dda cho VNCH la` mo^.t ty?;
-Sau khi Ford nha^.m chu+'c, U?y Ban Chua^?n Chi Thu+o+.ng Vie^.n do Nghi. si~
John McClellan (Arkansas) la`m chu? ti.ch, ca('t xuo^'ng co`n 700 trie^.u."
(Trang 222, 223)
To^?ng tho^'ng Nixon tu+` chu+'c nga`y 9-8-1974, pho' To^?ng tho^'ng Ford le^n
thay, ha. tua^`n tha'ng 9-1974 o^ng Nguye^~n Va(n Thie^.u cu+? bo^. tru+o+?ng
ngoa.i giao Vu+o+ng Va(n Ba('c ddi My~ dde^? va^.n ddo^.ng xin the^m 300 trie^.u
qua^n vie^.n dde^? phu.c ho^`i mo^.t ty? nhu+ cu+.u To^?ng tho^'ng Nixon dda~
ky' tru+o+'c dda^y. Ta.i Saigon o^ng DDa.i Su+' Martin vo^'n sa(~n ca?m ti`nh
vo+'i VN tra^'n an o^ng Thie^.u ye^n ta^m. O^ng Vu+o+ng Va(n Ba('c mang bu+'c
thu+ dde^` nga`y 19-9-1974 cu?a To^?ng tho^'ng Thie^.u sang tri`nh To^?ng
tho^'ng My~ Gerald R. Ford.
Ta.i Hoa Thi.nh DDo^'n, bo^. tru+o+?ng ngoa.i giao Kissinger ddu+a o^ng V.V
Ba('c va` dda.i su+' Phu+o+.ng va`o ga(.p To^?ng tho^'ng Ford, buo^?i ho.p ke'o
da`i khoa?ng nu+?a gio+`. Nga`y 24-10-1974 sau khi o^ng Ba('c dda~ ve^` VN ho+n
mo^.t tha'ng, To^?ng tho^'ng Ford gu+?i thu+ phu'c dda'p o^ng Thie^.u no'i va^~n
u?ng ho^. chi'nh phu? VN. Nga`y 2-1-1975 ha`nh pha'p ddu+a ra Quo^'c ho^.i nga^n
khoa?n phu. tro^.i 300 trie^.u.
DDa^`u tha'ng 3-1975 mo^.t pha'i ddoa`n quo^'c ho^.i My~ ddu+o+.c cu+? to+'i VN
dde^? tha^?m ddi.nh ti`nh hi`nh tru+o+'c khi quye^'t ddi.nh vie^.n tro+. the^m,
tha`nh vie^n dda so^' la` nhu+~ng ngu+o+`i co' sa(~n la^.p tru+o+`ng cho^'ng
ddo^'i vie^.n tro+. cho VN. Pha'i ddoa`n My~ vu+`a ro+`i Saigon thi` CSBV ta^'n
co^ng Ban Me^ Thuo^.t nga`y 10-3-1975. Ma^'y nga`y sau 13-3-1975, khi a^'y Ban
Me^ Thuo^.t tha^'t thu?, ban la~nh dda.o dda?ng Da^n Chu?, ca? Thu+o+.ng vie^.n
la^~n Ha. vie^.n , ho. la` tha`nh pha^`n quye^'t ddi.nh trong Quo^'c Ho^.i My~
bo? phie^'u vo+'i dda.i dda so^' cho^'ng ba^'t cu+' vie^.n tro+. na`o the^m cho
mie^`n Nam VN. Nga`y 10-3 Chu? ti.ch Thu+o+.ng vie^.n Tra^`n va(n La('m tro+?
ve^` Saigon sau chuye^'n ddi My~ va^.n ddo^.ng, o^ng no'i kho^ng hy vo.ng gi`
ddo^'i vo+'i khoa?n 300 trie^.u ma` se~ kho^ng bao gio+` co`n vie^.n tro+. qua^n
su+. nu+~a.
Ngoa`i ra mo^.t dde^` nghi. kha'c xin vie^.n tro+. kha^?n ca^'p va`o gio+` cho't
cu~ng dda~ bi. Quo^'c ho^.i ba'c. Nga`y 25-3-1975 Tu+o+'ng Weyand va` DDa.i su+'
Martin ho.p vo+'i To^?ng tho^'ng Ford ta.i toa` Ba.ch O^'c, sau ddo' To^?ng
tho^'ng Ford cu+? Weyand ddi VN. Tru+o+'c khi Weyand ddi Saigon va`o cuo^'i
tha'ng 3, bo^. tru+o+?ng quo^'c pho`ng Schlesinger dda~ da(.n do` ddu+`ng hu+'a
he.n nhie^`u, ddu+`ng dde^? cho VNCH hy vo.ng My~ se~ dda?o ngu+o+.c ti`nh
the^', ho. cho ra(`ng kho^ng the^? dda?o ngu+o+.c ddu+o+.c. Nga`y 5-4-1975
Kissinger ho.p ba'o ve^` chuye^'n ddi co^ng ta'c cu?a Weyand bie^.n ho^. cho
vie^.c cu+'u xe't 722 trie^.u My~ kim tie^`n vie^.n tro+. kha^?n ca^'p cho VN
ma` Weyand dde^` nghi.. Kissinger cu~ng muo^'n ba'n ca'i cho Quo^'c ho^.i vi`
thu+.c ra o^ng cu~ng kho^ng u?ng ho^. dde^` nghi. tre^n. Nga`y 9-4-1975, mo^.t
nga`y tru+o+'c khi Ford ra Quo^'c ho^.i Kissinger ddu+a lo+`i Ron Nessen khuye^n
To^?ng tho^'ng Ford ha~y ddu+a nu+o+'c My~ ra kho?i VN cho+' ddu+`ng co' ddi
va`o, ca'c bo^. ha., co^' va^'n cu?a Ford dde^`u khuye^n o^ng bo? DDo^ng Du+o+ng
va` VN. Ford la` mo^.t to^?ng tho^'ng kho^ng pha?i do da^n ba^`u ra, mo^.t
ngu+o+`i kho^ng co' la^.p tru+o+`ng, uy ti'n cu~ng nhu+ kha? na(ng la~nh dda.o
dda~ nghe theo ca'c co^' va^'n.
Gerald Ford ra tru+o+'c Quo^'c Ho^.i nga`y 10-4-1975, o^ng no'i My~ dda~ ca('t
gia?m vie^.n tro+. VNCH dde^? cho CSBV lo^.ng ha`nh ma` chu+a co' bie^.n pha'p
tru+`ng pha.t. To^?ng tho^'ng ye^u ca^`u Quo^'c ho^.i cha^'p nha^.n nga^n khoa?n
722 trie^.u va` a^'n ddi.nh tho+`i ha.n 10 nga`y, ha.n cho't dde^? Quo^'c ho^.i
bie^?u quye^'t la` nga`y 19-4-1975. Su+. thu+.c Ford chi? ddu+a ra Quo^'c ho^.i
cho co' le^., o^ng ddoa'n bie^'t tru+o+'c kho^ng ddi to+'i dda^u, nga^n khoa?n
vie^.n tro+. kha^?n ca^'p 722 trie^.u dda~ bi. ba'c bo? nga`y 18-4-1975. Ba'o
Times so^' nga`y 21-4 no'i o^ng Ford ye^u ca^`u Quo^'c ho^.i vie^.n tro+. nhu+ng
chi'nh o^ng la.i cha(?ng hy vo.ng gi`, ho. cho ra(`ng o^ng dda~ " ba'n ca'i" cho
Quo^'c ho^.i. Mu+o+`i na(m sau Brent Scowsroft, phu. ta' cu?a to^?ng tho^'ng
Ford dda~ tra? lo+`i ro~ ra`ng trong mo^.t cuo^.c pho?ng va^'n cu?a gia'o su+
Nguye^~n Tie^'n Hu+ng nhu+ sau:
"Thu+.c ra, kho^ng mo^.t ai trong chu'ng to^i tin ra(`ng se~ xin Quo^'c ho^.i
ddu+o+.c khoa?n tie^`n a^'y (722 trie^.u ddo^ la). Vie^.c xin nhu+ va^.y chi?
la` mo^.t ca'ch la`m cho chu'ng to^i tro^ng co' ve? nhu+ va^~n co`n tha^.t lo`ng
ve^` ta^'t ca? nhu+~ng co^' ga('ng a^'y. Chu'ng to^i chi? quan ta^m dde^'n ca'ch
ru't ddi va` gia?i ke^'t ma` tho^i"
Khi DDo^`ng Minh Tha'o Cha.y trang 293.
Ha`nh pha'p muo^'n ba'n ca'i cho Quo^'c ho^.i, ho. ddo^? lo^~i cho Quo^'c ho^.i
mo^.t ca'ch khe'o le'o chu+' thu+.c ra trong tha^m ta^m ho. chi? ti`m ca'ch ru't
lui kho?i VN, du` ha`nh pha'p, la^.p pha'p ho. cu~ng la` My~, ho. vi` quye^`n
lo+.i cu?a dda^'t nu+o+'c ho.
Ha^.u qua? cu?a vie^.c ca('t gia?m qua^n vie^.n.
Cu+.u DDa.i tu+o+'ng Cao Va(n Vie^n, To^?ng tham mu+u tru+o+?ng qua^n ddo^.i
VNCH trong cuo^'n Nhu+~ng Nga`y Cuo^'i cua VNCH dda~ cho bie^'t ve^` a?nh
hu+o+?ng tai ha.i cu?a quye^'t ddi.nh gia?m thie^?u vie^.n tro+. qua^n su+. cu?a
Quo^'c ho^.i My~ ddo^'i vo+'i qua^n ddo^.i VNCH, no' dda~ khie^'n qua^n ddo^.i
thie^'u tho^'n va` gia?m hoa? lu+.c ra^'t nhie^`u, kho^ng the^? to^`n ta.i la^u
ddu+o+.c ne^'u kho^ng co' ta(ng vie^.n.
"Nga^n khoa?n 700 trie^.u chi? cung ca^'p ddu+o+.c pha^n nu+?a nhu ca^`u to^'i
thie^?u cu?a qua^n ddo^.i VNCH, trong na(m 1975 hoa.t ddo^.ng qua^n su+. cu?a
CSBV gia ta(ng 70% ho+n na(m tru+o+'c. Sau khi tru+` ddi 46 trie^.u cho USDAO,
so^' tie^`n co`n la.i ddu+o+.c chia ra nhu+ sau:
Kho^ng qua^n: Ca^`n 414 trie^.u; nha^.n 183 trie^.u - 44% nga^n khoa?n ye^u
ca^`u.
Lu.c qua^n: Ca^`n 841 trie^.u; nha^.n 458 trie^.u - 54% nga^n khoa?n ye^u ca^`u.
Nhu+ va^.y, tu+` so^' tie^`n 1 ti? 283 trie^.u cu?a nga^n sa'ch qua^n vie^.n
na(m 1975, VNCH chi? ddu+o+.c 654 trie^.u - chi? ba(`ng 51% nga^n khoa?n ca^`n
thie^'t".
Nhu+~ng Nga`y Cuo^'i cu?a VNCH, trang 85.
Trong mu.c no'i ve^` Nga^n qui~ cu?a Kho^ng qua^n va` Ha?i qua^n trang 86, 87
o^ng Cao Va(n Vie^n dda~ cho bie^'t cu. the^?, xin to'm lu+o+.c du+o+'i dda^y
nhu+ sau.
Vo+'i so^' nga^n khoa?n i't ho+n, kho^ng qua^n VNCH pha?i gia?i ta'n ho+n 200
phi co+ go^`m ca'c loa.i nhu+ chie^'n dda^'u - oanh ta.c co+ A-1; phi co+ va^.n
ta?i C-47, C-7, C-119; va` tha'm thi'nh co+ 0-1. Ho^`i hu+o+ng 400 sinh vie^n
si~ quan ddang theo ho.c bay pha?n lu+.c va` tru+.c tha(ng o+? Hoa Ky`. Gia?m
gio+` bay thu+.c ta^.p va` ye^?m tro+., Kho^ng qua^n chi? cung u+'ng 50% ye^?m
tro+. hoa? lu+.c va` 58% ca'c phi vu. tha'm thi'nh so vo+'i to^?ng so^' ca'c phi
vu. trong na(m 1973-1974. Su+. ca('t gia?m la`m cho chu'ng ta ma^'t nhie^`u kha?
na(ng theo do~i, tha'm thi'nh su+. xa^m nha^.p cu?a CSBV hoa(.c ho^. to^'ng
ye^?m tro+. ca'c cuo^.c ha`nh qua^n va^.n chuye^?n.
Tru+.c tha(ng va^.n bi. gia?m 70% vi` thie^'u nhie^n lie^.u ga^y tro+? nga.i cho
vie^.c ta?n thu+o+ng, ta(ng vie^.n hay tie^'p te^' nha^'t la` ta.i ddo^`ng
ba(`ng so^ng Cu+?u long, so^ng ngo`i cha(`ng chi.t. Tru+.c tha(ng va^.n la`
phu+o+ng tie^.n chuye^?n va^.n quan tro.ng dde^? ta?i thu+o+ng, tie^'p te^', nay
kho^ng co`n ye^?m tro+. tru+.c tha(ng ca'c ddo+n vi. ddi.a phu+o+ng qua^n pha?i
du`ng vo~ng, thuye^`n che`o tay dde^? ta?i thu+o+ng, thie^'u tho^'n ve^` kho^ng
va^.n ga^y a?nh hu+o+?ng ta^m ly' qua^n ddo^.i. Su+. chuye^?n va^.n cu?a ca'c
phi co+ va^.n ta?i bi. ca('t gia?m 50% a?nh hu+o+?ng to+'i vie^.c ddie^`u qua^n
cu?a ca'c ddo+n vi. to^?ng tru+` bi., kha? na(ng ddu+a ca'c ddo+n vi. Du`, Thuy?
qua^n lu.c chie^'n nhanh cho'ng to+'i ma(.t tra^.n bi. a?nh hu+o+?ng tra^`m
tro.ng.
Ca'c hoa.t ddo^.ng Ha?i qua^n bi. ca('t gia?m 50% , ca'c hoa.t ddo^.ng o+? so^ng
ngo`i chi? co`n 28%, su+. ca('t gia?m sa^u ro^.ng khie^'n ta pha?i gia?i ta'n
600 giang thuye^`n trong ddo' 240 chie^'c thuo^.c DDi.a phu+o+ng qua^n, Ha?i
qua^n kho^ng co`n ddu? kha? na(ng kie^?m soa't so^ng ngo`i va` vu`ng ven bie^?n
nha^'t la` vu`ng bo^'n, su+. kie^?m soa't cu+?a kha^?u da^~n va`o so^ng Saigon ,
ddu+o+`ng so^ng Saigon Vu~ng Ta`u , ca'c be^'n ta^`u Qui Nho+n DDa` na(~ng, Cam
Ranh na(`m trong ti`nh tra.ng nguy hie^?m.
Trang 88 va` 89 sa'ch ne^u tre^n o^ng Cao Va(n Vie^n no'i ve^` kho' kha(n trong
vie^.c thay the^' phu. tu`ng va` qua^n cu..
Trong ta`i khoa' 1973-1974 vo+'i so^' tie^`n qua^n vie^.n qua' i't, qua^n ddo^.i
VNCH chi? thay ddu+o+.c mo^.t so^' qua^n xa, dda.i ba'c va` xe ta(n.Trong ta`i
kho'a 1975 vo+'i ta^'t ca? nga^n qui~ ddu+o+.c tru+ng du`ng va`o vie^.c qua?n
tri. va` ddie^`u ha`nh cuo^.c chie^'n, tu+` nga`y ngu+ng ba('n kho^ng mo^.t
ta^`u chie^'n mo^.t phi co+ na`o ddu+o+.c thay the^'. Va`o cuo^'i na(m 1974
to^?ng so^' nhu ca^`u thay the^' le^n to+'i 400 trie^.u ddo^ la, nhu+~ng qua^n
du.ng ca^`n thie^'t nhu+ vu~ khi' dda.n du+o+.c thi` chi? ddu+o+.c thay the^'
khoa?ng 70%.
Tu` trang 89 to+'i 94 ta'c gia? dde^` ca^.p to+'i tie^'t mu.c quan tro.ng
nha^'t: Nhie^n Lie^.u va` dda.n du+o+.c.
To^?ng so^' nga^n sa'ch cu?a Lu.c qua^n na(m 1975 la` 458 trie^.u ddo^ la, 52%
so^' tie^`n ddo' (239 trie^.u) da`nh cho dda.n du+o+.c, tuy va^.y con so^' na`y
chi? cung u+'ng ddu+o+.c 56% nhu ca^`u thu+.c su+. cu?a Lu.c qua^n . Ha`ng
tha'ng nga^n qui~ chi? cho phe'p la^'y ra mo^.t so^' tie^`n la` 19.9 trie^.u cho
chi phi' dda.n du+o+.c. Con so^' na`y chi? ba(`ng pha^n nu+?a chi phi' ha`ng
tha'ng trong tho+`i gian tu+` tha'ng 6-1973 dde^'n tha'ng 2-1974 la` 37.3
trie^.u, ngoa`i ra va^'n dde^` la.m pha't la`m gia' dda.n ta(ng 27.7%.
Trong 8 tha'ng tu+` tha'ng 7-1974 dde^'n tha'ng 2-1975 qua^n ddo^.i xu+? du.ng
19.808 ta^'n dda.n ha`ng tha'ng chi? ba(`ng 27% so vo+'i 73.356 ta^'n du`ng
ha`ng tha'ng trong tho+`i gian tru+o+'c (co' nghi~a la` hoa? lu+.c gia?m ho+n
70%), sau Hie^.p ddi.nh Paris trung bi`nh ha`ng tha'ng co' 2980 hoa.t ddo^.ng
qua^n su+. cu?a CS so vo+'i 2072 vu. tru+o+'c nga`y ngu+ng ba('n.
Trang 92, ta'c gia? Cao Va(n Vie^n cho tha^'y thu+.c tra.ng bi tha?m cu?a to^`n
kho dda.n du+o+.c du+. tru+~.
"Ma(.c du` mo^.t so^' dda.n du+. tru+~ trong kho cu?a Qua^n DDo^.i Hoa`ng Gia
La`o ddu+o+.c chuye^?n sang cho qua^n ddo^.i VNCH, so^' du+. tru+~ to^`n kho
cu?a chu'ng ta chi? cung u+'ng ddu+o+.c tu+` 30 dde^'n 45 nga`y - xa so^'
lu+o+.ng du+. tru+~ ca(n ba?n la` 60 nga`y. Va`o tha'ng 2 - 1975, so^' lu+o+.ng
dda.n to^`n kho tuo^.t xuo^'ng con so^' nguy hie^?m nhu+ sau.
DDa.n So^' nga`y to^`n kho
DDa.n M-16 (5.56 ly) 31
DDa.n pho'ng lu+.u 40 ly 29
DDa.n su'ng co^'i 60 ly 27
DDa.n su'ng co^'i 81 ly 30
DDa.n pha'o 105 ly 34
DDa.n pha'o 155 ly 31
Lu+.u dda.n 25
Vo+'i tho+`i gian la` 45 nga`y tu+` lu'c dda(.t ha`ng va` chuye^n cho+? to+'i VN
ba(`ng ta^`u, tho+`i gian ddo' qua' la^u trong tru+o+`ng ho+.p kha^?n ca^'p.
Nhu+ng ne^'u pha^n pho^'i dda.n o+? 14 trung ta^m du+. tru+~ tre^n toa`n la~nh
tho^? ba(`ng phi co+ thi` la.i la` mo^.t va^'n dde^` kho' kha(n va` qua' to^'n
ke'm. Theo du+. ti'nh, ne^'u ti`nh hi`nh chie^'n su+. tie^'p tu.c xa^?y ra theo
nhi.p ddo^. gio^'ng nhu+ nhu+~ng tha'ng cuo^'i na(m 1974, va` ne^'u chu'ng ta
kho^ng nha^.n ddu+o+.c the^m qua^n vie^.n, thi` so^' dda.n to^`n kho se~ he^'t
va`o tha'ng 6-1975. Sau tha'ng 3-1975, vo+'i ta^'t ca? ca'c ddo+n vi. di ta?n
tu+` vu`ng I va` vu`ng II ve^`, ti`nh tra.ng dda.n to^`n kho tro+? ne^n tuye^.t
vo.ng. Tha'ng 4-1975 dda.n to^`n kho o+? bo^'n kho du+. tru+~ tuo^.t xuo^'ng
mu+'c ddo^. tha^'p nha^t la` chi? ddu? 14 dde^'n 20 nga`y cung u+'ng".
Gia'o su+ Nguye^~n Tie^n Hu+ng co' no'i to+'i mo^.t ta`i lie^.u ba'o ca'o do
tu+o+'ng Murray (tuy` vie^n Quo^'c pho`ng DAO) cu`ng vo+'i Bo^. To^?ng Tham Mu+u
tri`nh le^n o^ng Thie^.u.
"Pha^`n ke^'t lua^.n ddu+o+.c to'm ta('t nhu+ sau:
-Ne^'u mu+'c ddo^. qua^n vie^.n la` 1,4 ty? thi` co' the^? giu+~ ddu+o+.c ta^'t
ca? nhu+~ng khu ddo^ng da^n cu+ cu?a ca? bo^'n Vu`ng chie^'n thua^.t;
-Ne^'u la` 1,1 ty? thi` qua^n khu I pha?i bo?.
-Ne^'u la` 900 trie^.u thi` kho' lo`ng giu+~ ddu+o+.c QK I va` II, hoa(.c kho'
ddu+o+ng dda^`u vo+'i cuo^.c to^?ng ta^'n co^ng cu?a Ba('c Vie^.t;
-Ne^'u la` 750 trie^.u thi` chi? co' the^? pho`ng thu? va`i khu vu+.c cho.n
lo.c, va` kho' ddie^`u ddi`nh ddu+o+.c vo+'i Ba('c Vie^.t;
-Ne^'u qua^n vie^.n du+o+'i 600 trie^.u thi` chi'nh phu? VNCH chi? co`n giu+~
ddu+o+.c Saigon va` vu`ng cha^u tho^? so^ng Cu+?u Long.
DDo' la` na(m tuye^'n pho`ng thu? tu+o+ng ddu+o+ng vo+'i na(m mu+'c ddo^. qua^n
vie^.n.
Tu+o+'ng Murray ke^'t lua^.n: Ta co' the^? vi' su+. ma^'t tie^`n xa^'p xi? nhu+
ma^'t dda^'t va^.y"
Khi DDo^`ng Minh Tha'o Cha.y. Trang 235.
Tre^n thu+.c te^' mu+'c ddo^. qua^n vie^.n 1,4 ty? VNCH chu+a cha('c co' the^?
giu+~ ddu+o+.c ca? bo^'n Qua^n khu trong ti`nh hi`nh na(m 1975. Na(m 1972, CSBV
ddu+a va`o ca'c ma(.t tra^.n 10 su+ ddoa`n, chi? ba(`ng mo^.t nu+?a lu+.c
lu+o+.ng cu?a ho. na(m 1975, vu~ khi' dda.n du+o+.c chi? ba(`ng mo^.t nu+?a na(m
1975. Na(m 1972 khi a^'y dda.n du+o+.c tie^'p lie^.u VNCH ra^'t do^`i da`o ma`
va^~n co`n pha?i nho+` su+. giu'p ddo+~ cu?a kho^ng lu+.c Hoa Ky`, chi'nh o^ng
Cao Va(n Vie^n dda~ xa'c nha^.n ne^'u kho^ng ddu+o+.c Hoa Ky` ye^?m tro+. chu+a
cha('c ta dda~ giu+~ ddu+o+.c ca'c ti?nh Qua?ng Tri., Kontum, Bi`nh Long.
Theo o^ng DDa.i su+' Martin tu+o+`ng thua^.t la.i cho Quo^'c ho^.i My~ thi`
tha'ng 8-1974, chi'nh phu? VNCH dda~ chi? ddi.nh mo^.t nho'm nghie^n cu+'u ve^`
mo^.t ke^' hoa.ch thu he.p la~nh tho^? vo+'i tru.c tra(.c va^'n cu?a Chua^?n
tu+o+'ng Ted Sarong ngu+o+`i U'c, o^ng na`y la`m vie^.c vo+'i Trung tu+o+'ng
DDa(.ng Va(n Quang. Nho'm dda~ ddi to+'i ke^'t lua^.n la` VNCH ne^n bo? Qua^n
khu I va` II dde^? ta^.p trung lu+.c lu+o+.ng dde^? chi? giu+~ mo^.t tuye^'n
tu+` Ta^y Ninh to+'i Nha Trang vi` kho^ng ddu? hoa? lu+.c cu~ng nhu+ kho^ng
the^? tro^ng cho+` Hoa Ky` ye^?m tro+. nhu+ ho. dda~ hu+'a.
Giu+~a tha'ng 3-1975, sau khi ma^'t Ban Me^ Thuo^.t, o^ng Thie^.u dda~ cho ru't
bo? hai qua^n khu I va` II dde^? ve^` giu+~ qua^n khu III va` IV ma` o^ng go.i
la` ke^' hoa.ch ta'i pho^'i tri' lu+.c lu+o+.ng , ke^' hoa.ch dda~ ddu+a to+'i
su.p ddo^? mie^`n Nam nhanh cho'ng. O^ng Cao va(n Vie^n cho ra(`ng ddo' la`
mo^.t ke^' hoa.ch ddu'ng nhu+ng dda~ qua' tre^~, ddu'ng ly' ra pha?i thu+.c
hie^.n tu+` 6 tha'ng tru+o+'c.
Ke^'t Lua^.n.
Nhu+ chu'ng ta dda~ tha^'y CS quo^'c te^' Nga, Trung Co^.ng va` ca'c nu+o+'c xa~
ho^.i chu? nghi~a kha'c vie^.n tro+. cho Ba('c Vie^.t ta(ng nhanh tu+` na(m
1965, cho to+'i giai ddoa.n cho't 1975 ho. va^~n giu+~ mu+'c ddo^. vie^.n tro+.
vu~ khi' dda.n du+o+.c o+? mu+'c cao 649,246 nga`n ta^'n nhu+ng Hoa Ky` dda~
gia?m vie^.n tro+., qua^n phi' cho mie^`n Nam da^`n da^`n tu+` nhu+~ng na(m
dda^`u tha^.p nie^n 70. Ro~ ra`ng nha^'t la` ke^? tu+` sau khi ky' Hie^.p DDi.nh
Paris dda^`u na(m 1973, ke^? tu+` ddo' vie^.n tro+. gia?m da^`n cho to+'i mu+'c
chi? co`n 2% na(m 1975, 700 trie^.u ddo^ la so vo+'i qua^n phi' na(m 1969 la` 29
ty?. DDu+o+`ng bie^?u die^~n tre^n ddo^` thi. cu?a vie^.n tro+. qua^n su+.
kho^'i CS Quo^'c te^' la` mo^.t ddu+o+`ng tha(?ng ddi le^n trong khi ddu+o+`ng
bie^?u die^~n cu?a qua^n phi' va` qua^n vie^.n Hoa Ky` la` mo^.t ddu+o+`ng
Parabole, ddi?nh cu?a no' la` 29 ty? ddo^ la (1969), hai cha^n cu?a no' la` 644
trie^.u ddo^ (1965) va` 700 trie^.u ddo^ (1975).
Trong khi Nga, Trung Co^.ng vie^.n tro+. vu~ khi' dda.n du+o+.c cho Ba('c Vie^.t
e^ he^` tu+` dda^`u chi' cuo^'i, Hoa Ky` dda~ vie^.n tro+. nho? gio.t cho mie^`n
Nam nha^'t la` va`o lu'c ta`n cu?a cuo^.c chie^'n va` nhu+ va^.y mie^`n Nam
ne^'u to^`n ta.i ddu+o+.c chi? nho+` phe'p la.. Ngoa`i ra na(m 1968 trong tra^.n
Ma^.u Tha^n, CS quo^'c te^' dda~ vie^.n tro+. cho BV nhie^`u vu~ khi' ca' nha^n
to^'i ta^n, Co^.ng qua^n dda~ xu+? du.ng ngoa`i chie^'n tru+o+`ng toa`n nhu+~ng
thu+' a'c o^n nhu+ AK, B-40, B-41...Qua^n ddo^.i VNCH ho^`i a^'y tru+` mo^.t
so^' binh chu?ng tinh nhue^. nhu+ Du`, Thu?y qua^n lu.c chie^'n... ddu+o+c trang
bi. M-16, co`n la.i va^~n xu+? du.ng su'ng tu+` the^' chie^'n thu+' hai nhu+
Carbine, Garand M-1...
Vu~ khi' mie^`n Nam ma(.c du` ho+n Co^.ng qua^n ve^` so^' lu+o+.ng nhu+ng ve^`
ma(.t pha^?m thu+o+`ng kho^ng ba(`ng thi' du.:
Na(m 1974 ve^` so^' lu+o+.ng, kho^ng qua^n VNCH ddu+'ng thu+' 4 tre^n the^'
gio+'i co' 2075 ma'y bay ca'c loa.i ke^? ca? ma'y bay ca'nh qua.t, nhie^`u ca'i
thie^'u co+ pha^.n thay the^' pha?i na(`m u., Thie^'t gia'p co' 2200 chie^'c
trong ddo' 60% la` M-113, 40 % la` M-41 va` M-48 trong ddo' chi? co' M-48 la`
tu+o+ng ddu+o+ng vo+'i T-54 cu?a CS. Pha'o binh co' khoa?ng 1500 kha^?u trong
ddo' mo^.t nu+?a la` su'ng 105 ly, 25% la` 155 ly chi? co' 15% la` 175 ly, ne^'u
so vo+'i dda.i ba'c 130 ly cu?a BV co' ta^`m vie^~n xa. to^'i dda 28 ca^y so^'
thi` chi? co' su'ng 175 ly la` tu+o+ng ddu+o+ng, su'ng 105 ly vie^~n xa. to^'i
dda chi? co' 12 ca^y so^' va` 155 ly la` 15 ca^y so^'.
Nga`y 11-3-1975 o^ng Nguye^~n Va(n Thie^.u ho.p tham mu+u cao ca^'p ta.i dinh
DDo^.c la^.p vo+'i Thu? tu+o+'ng Tra^`n Thie^.n Khie^m, DDa.i tu+o+'ng Cao Va(n
Vie^n, Trung tu+o+'ng DDa(.ng Va(n Quang. O^ng quye^'t ddi.nh ta'i pho^'i tri'
lu+.c lu+o+.ng bo? Vu`ng I , Vu`ng II ve^` giu+~ nhu+~ng vu`ng ddo^ng da^n tru`
phu' nhu+ vu`ng III, Vu`ng IV, o^ng cho bie^'t vo+'i mu+'c vie^.n tro+. va`
lu+.c lu+o+.ng hie^.n hu+~u kho^ng ddu? ba?o ve^. ta^'t ca? la~nh tho^?. Theo
Tu+o+'ng Cao Va(n Vie^n va`o na(m 1974 Tu+o+'ng DDo^`ng Va(n Khuye^n Tham mu+u
tru+o+?ng lie^n qua^n dda~ dde^. tri`nh le^n To^?ng tho^'ng y' nie^.m thu he.p
la~nh tho^? tu+o+ng ddu+o+ng vo+'i su+. ca('t gia?m qua^n vie^.n, Thie^'u
tu+o+'ng John Murray pho`ng DAO cu~ng cung ca^'p cho o^ng Thie^.u mo^.t dde^`
nghi. tu+o+ng tu+., va` Chua^?n tu+o+'ng U'c Ted Sarong cu~ng dde^` nghi. mo^.t
ke^' hoa.ch tu+o+ng tu+.. O^ng Cao Va(n Vie^n cho ddo' la` mo^.t ke^' hoa.ch
ddu'ng nhu+ng thu+.c hie^.n qua' tre^~, ddu'ng ra pha?i thu+.c hie^.n tru+o+'c
ddo' 6 tha'ng. Nhu+ng du` thu+.c hie^.n so+'m ho+n 6 tha'ng cu~ng kho^ng the^?
tra'nh ddu+o+.c su+. su.p ddo^? sau ddo' vi` qua^n vie^.n kho^ng co`n tie^'p
tu.c. Su+. thu+.c kho^ng pha?i vi` to^'n ke'm mo^.t va`i ty? ma` ngu+o+`i My~
ca('t qua^n vie^.n nhu+ng vi` ho. dda~ ba('t tay ddu+o+.c vo+'i Ba('c Kinh na(m
1972.
Tra? lo+`i Pha.m Hua^'n trong mo^.t cuo^.c pho?ng va^'n ta.i Ha?i ngoa.i ve^`
ma(.t tra^.n Xua^n Lo^.c, Trung Tu+o+'ng Nguye^~n Va(n Toa`n, Tu+ le^.nh Qua^n
ddoa`n III cho bie^'t sau khi pho`ng tuye^'n cu?a Chie^'n ddoa`n 52 bi. CS tra`n
nga^.p dde^m 15-4-1975, o^ng dda~ xin le^.nh Bo^ TTM cho ne'm bom Daisy Cutter
vi` VC ta^.p trung ra^'t ddo^ng dda?o trong vu`ng na`y, BTTM dda~ cha^'p thua^.n
dde^` nghi. va` cho thi ha`nh ngay ho^m sau.
"Ho?i: Trung Tu+o+'ng co' ddu+o+.c ba'o ca'o ve^` ke^'t qua? sau khi nhu+~ng
tra'i bom na`y ddu+o+.c tha??
DDa'p: Va^ng, khoa?ng hai su+ ddoa`n CS bi. loa.i kho?i vo`ng chie^'n (ho+n 10
nga`n qua^n) va` ra^'t nhie^`u chie^'n xa T-54, dda.i pha'o cu?a Ba('c Vie^.t
bi. hu?y die^.t khi ddang di chuye^?n tre^n Quo^'c lo^. 20, tu+` DDi.nh Qua'n
xuo^'ng nga~ ba Da^`u Gia^y. To^i dda~ dde^` nghi. tha? 5 bom �Daisy Cutter�
nu+~a xuo^'ng nhie^`u vu`ng ta^.p trung qua^n kha'c cu?a CS Ba('c Vie^.t tre^n
chie^'n tru+o+`ng Qua^n DDoa`n III sau khi bie^'t cha('c ra(`ng nhu+~ng pha'o
dda`i bay B- 52 cu?a My~ kho^ng co`n tro+? la.i Vie^.tNam, va` dde^? qua^n ta
co' the^? bung ra pha?n co^ng, tie^u die^.t ddi.ch, nhu+ng chi? co' 2 qua?
ddu+o+.c tha? xuo^'ng phi'a Ba('c Da^`y Gia^y ma` tho^i.
Ho?i: Ly' do?
DDa'p: To^i ddu+o+.c tho^ng ba'o cho bie^'t loa.i bom �Daisy Cutter� tu`y
thuo^.c va`o dda^`u no^?, va` ca'c chuye^n vie^n cu?a My~. Mi`nh co' bom, nhu+ng
kho^ng co' dda^`u no^? va` chuye^n vie^n xu+? du.ng cu~ng nhu+ kho^ng!
Nhu+~ng Ua^'t Ha^.n Trong Tra^.n Chie^'n Ma^'t Nu+o+'c trang 164.
Ne^'u Ngu+o+`i My~ cung ca^'p the^m ngo`i no^? bom Daisy Cutter cho VNCH thi`
ti`nh hi`nh co' the^? thay ddo^?i nhanh cho'ng vi` nhu+ lo+`i Tu+o+'ng Toa`n no'
dda~ ga^y to^?n tha^'t kinh hoa`ng cho BV, nhu+ng ho. dda~ kho^ng la`m the^'.
Co' 3 nguo^`n tin, gia? thuye^'t ve^` ly' do ngu+o+`i My~ kho^ng cung ca^'p
the^m ngo`i no^? nhu+ sau:
-Theo Tie^'n si~ Nguye^~n DDu+'c Phu+o+ng vi` Ha` No^.i cu+.c lu+.c to^' ca'o
Hoa Ky` xu+? du.ng loa.i bom na`y tru+o+'c du+ lua^.n the^' gio+'i.
-Ngu+o+`i My~ chi? cho ne'm hai qua? dde^? nga(n cha^.n bo+'t dda` tie^'n qua^n
qua' nhanh cu?a BV ngo~ ha^`u di ta?n ki.p tho+`i.
-Ho. thu+? nghie^.m vu~ khi'.
Mo^.t ddie^`u ro~ ra`ng la` ho. muo^'n bo? mie^`n Nam, ho. co' the^? cung ca^'p
the^m ngo`i no^? dde^? ne'm the^m 5 qua? bom Daisy Cutter va`o ca'c vu`ng ta^.p
trung qua^n cu?a BV ngo~ ha^`u qua^n ddo^.i mie^`n Nam co' the^? bung ra pha?n
co^ng tie^u die^.t ddi.ch.
Kho^ng hie^?u do vo^ ti`nh hay co^' y', sa'ch ba'o My~ ve^` chie^'n tranh VN
kho^ng tha^'y dde^` ca^.p to+'i vie^.c ca('t gia?m vie^.n tro+., ho. thu+o+`ng
mo^ ta? die^~n tie^'n cuo^.c chie^'n hoa(.c nhu+~ng khuye^'t ddie^?m cu?a VNCH.
Thu+.c ra va^'n dde^` ca('t gia?m qua^n vie^.n mo+'i la` nguye^n do chi'nh ddu+a
to+'i su.p ddo^? tan ta`nh, su+. su.p ddo^? ma` chi'nh ho. cu~ng dda~ mong
ddo+.i tu+` la^u.
"Nga`y 26-10-1969 ke^'t qua? tha(m do` du+ lua^.n cu?a vie^.n Louis Harris: 4.5
so^' da^n ddu+o+.c ho?i cha'n ghe't chie^'n tranh"
(DDoa`n The^m 1969, Vie^.c Tu+`ng Nga`y, trang 327)
Ta`i Lie^.u tham kha?o :
Nguye^~n Tie^'n Hu+ng: Khi DDo^`ng Minh Tha'o Cha.y, Hu+'a Cha^'n Minh 2005
Cao Va(n Vie^n: Nhu+~ng Nga`y Cuo^'i Cu?a VNCH, Vietnambibliography, 2003.
Nguye^~n DDu+'c Phu+o+ng: Chie^'n Tranh VN Toa`n Ta^.p, 1963-1975, La`ng Va(n
2001.
Nguye^~n DDu+'c Phu+o+ng: Nhu+~ng Tra^.n DDa'nh Li.ch Su+? Trong Chie^'n Tranh
VN, 1963-1975, DDa.i Nam.
DDoa`n The^m: 1969 Vie^.c Tu+`ng Nga`y, Xua^n Thu.
Pha.m Hua^'n: Nhu+~ng Ua^'t Ha^.n Trong Tra^.n Chie^'n Ma^'t Nu+o+'c 1975, Cali
1988.
Pha.m Hua^'n: Cuo^.c Trie^.t Thoa'i Cao Nguye^n 1975, Cali 1987.
BBC.Com: Vie^.n Tro+. Quo^'c Te^' Cho Mie^`n Ba('c Trong Chie^'n Tranh ,
10-5-2006
Va(n Tie^'n Du~ng: DDa.i tha('ng Mu`a Xua^n, Nha` xua^'t ba?n Qua^n ddo^.i nha^n
da^n, Ha`No^.i 2005.
Tra^`n DDo^ng Phong: VNCH, 10 Nga`y Cuo^'i Cu`ng, Nam Vie^.t 2006.
Hoa`ng La.c, Ha` Mai Vie^.t: VN 1954-1975, Nhu+~ng Su+. Tha^.t Chu+a He^` Nha('c
To+'i Texas 1990.
Lam Quang Thi: Autopsy The Death Of South Viet Nam, 1986, Sphinx Publishing.
The Word Almanac Of The Viet Nam War: John S. Bowman - General Editor, A
Bison-book 1958.
Stanley Karnow: Viet Nam, A History, A Penguin Books 1991.
Marilyn B. Yuong, John J. Fitzgerald, A. Tom Grunfeld: The Viet Nam War, A
history in documents, Oxford University Press 2002.
Ngu+o+`i My~ Va` Chie^'n Tranh VN: Ngu+o+`i Vie^.t Dallas 21-6-2006 .
Lewis Sorley: Li.ch Su+? Qua^n Lu+.c VNCH, Tra^`n DDo^~ Cung di.ch, Ngu+o+`i
Vie^.t Dallas so^' 26-4-2006.
Trung Tu+o+'ng Lu+~ Lan: Cuo^.c Chie^'n Ba Mu+o+i Na(m Nhi`n La.i Tu+` DDa^`u,
Saigon nho? Dallas 28-4-2006.