Note : Just for online reading
Vie^.t Lua^.n (U'c), 1/12/00
Tra^`n DDa.i Ha?i
O+? que^ nha`, co' nhu+~ng "ca^.u U't" mang ho. Vo~, ho. DDo^~,
ho. Phan hay ho. Le^ ddang ca^.y the^' bo^' lo^.ng ha`nh. Cha
ba.o chua' thi` con la` tru`m, tru`m... ddu? thu+', nghi~a la`
da^~m le^n pha'p lua^.t, pha'p lua^.t chi? a'p du.ng cho da^n
dden, kho^ng a'p du.ng cho quan lo+'n va` con cu?a quan lo+'n.
Ca'c ca^.u U't Vie^.t Nam thi nhau buo^n la^.u, ha~m hie^'p,
buo^n ngu+o+`i, chu+'a ga'i, to^'ng tie^`n v.v... mo^.t ca'ch
ngang ngu+o+.c; he^.t nhu+ nhu+~ng DDa(.ng Ma^.u La^n tho+`i dda.i
mo+'i.
Ha^.m hu+.c vo+'i nhu+~ng ba.o chu'a, ngu+o+`i ta hay no'i dde^'n
"nga`y ta`n ba.o chu'a", tha^.m chi' co' ngu+o+`i co`n vie^'t ca?
tuo^`ng ca?i lu+o+ng ve^` ca'i nga`y ta`n a^'y. Chu'ng ta dda~
chu+'ng kie^'n hi`nh a?nh Pinochet hay Suharto "la^m tro.ng
be^.nh"; be^.nh tha^.t hay be^.nh gia? ai na`o bie^'t ddu+o+.c,
nhu+ng ro~ ra`ng, ho. ddang so^'ng trong nhu+~ng nga`y ta`n.
Nga`y ta`n ba.o chu'a.
Trong ba`i na`y, chu'ng ta se~ nhi`n hi`nh a?nh a^'y qua nga`y
ta`n cu?a... ca^.u U't.
Nga`y ta`n ca^.u U't Ca^.u U't na(m nay 38 tuo^?i, bie^.t danh
Tommy, te^n tha^.t Hutomo Mandanla Putra. Bo^' ca^.u, cu+.u
to^?ng tho^'ng Suharto dda~ dde^'n nga`y ta`n ne^n ddo+`i ca^.u
cu~ng ta`n theo. Nhu+ng kha'c vo+'i bo^', ke? co' the^? ca^.y
tuo^?i gia` ma` vin va`o be^.nh ta^.t dde^? tra'nh ne' su+. pha'n
xe't cu?a co^ng ly', ca^.u U't pha?i du.ng dde^'n chu+o+'c thu+'
ba mu+o+i sa'u: Tam tha^.p lu.c ke^', ta^?u vi thu+o+.ng sa'ch. Ba
mu+o+i sa'u ke^' ke^' na`o hay ho+n ke^' cha.y? Va` ca^.u U't cha.y
tha^.t, ca^.u cha.y dda~ ta'm tua^`n nay.
Nga`y 22.9.2000 ca^.u U't bi. toa` ke^'t a'n 18 tha'ng tu` giam
va` pha.t 30 ty? rupiah (6 trie^.u U'c kim) vi` dda~ la`m to^?n
tha^'t cu?a chi'nh phu? 11 trie^.u My~ kim qua tro` gian la^.n
trong mo^.t khe^' u+o+'c chuye^?n nhu+o+.ng dda^'t ddai. Kho^ng the^?
gia? be^.nh nhu+ bo^', ca^.u U't Tommy cho.n nga? thu+' ba mu+o+i
sa'u: "ta^?u vi thu+o+.ng sa'ch".
Nga`y 3.11, khi ca?nh sa't tuye^n bo^' chi'nh pha.m Hutomo
Mandanla Putra ta.i dda`o thi` tre^n kha('p ddu+o+`ng pho^'
Jakarta, sinh vie^n Indonesia tu+. ddo^.ng da'n nhu+~ng "ca'o
thi. ta^`m na~" co' in hi`nh ca^.u.
DDe^'n nga`y 7.11, ky` ha.n cuo^'i cu`ng, ca^.u U't va^~n tie^'p
tu.c ta.i dda`o va` lua^.t su+ cu?a ca^.u ddo`i ho?i mo^.t che^'
ddo^. o+? tu` tha^.t dda(.c bie^.t: an ninh 24 tre^n 24. O^ng so+.
ra(`ng va`o tu`, ne^'u kho^ng bi. ke? kha'c dda'nh dda^.p thi`
cu~ng bi. nhu+~ng ba.n tu`... ha~m hie^'p, co`n chi la` tha^n
the^? ca`nh va`ng la' ngo.c. Tuy nhie^n, bo^. tru+o+?ng tu+ pha'p
Marxuky Sarusm an ba'c bo?: he^. tho^'ng an ninh cu?a nha` tu`
Indonesia du+ su+'c ba?o ve^. con trai cu+.u to^?ng tho^'ng.
Nga`y 14/11, ca?nh sa't Indonesia tie^'n ha`nh lu.c soa't
nha` cu+.u to^?ng tho^'ng Suharto nhu+ng va^~n kho^ng ti`m tha^'y
ta(m ho+i ca^.u. Nga`y 21/11, vo+. ca^.u, Ardhi Pramesti Rigita
Cahyani, cu+.u sinh vie^n dda.i ho.c NSW, nu+o+'c ma('t lu+ng
tro`ng tho^?n thu+'c vo+'i gio+'i truye^`n tho^ng ra(`ng tu+. trong
tha^m ta^m, cho^`ng co^ la` la` mo^.t ngu+o+`i thu+o+.ng to^n
pha'p lua^.t, cho^`ng co^ sa(~n sa`ng o+? tu`; tuy nhie^n, chi?
vi` co' nhie^`u ngu+o+`i doa. gie^'t trong tu` ne^n mo+'i... vi
pha.m pha'p lua^.t.
Kho^ng pha?i la` no^~i lo so+. a^'y kho^ng co' ca(n cu+'. Trong
suo^'t 32 na(m "a(n theo" quye^`n ha`nh cu?a bo^' Suharto, ca^.u
U't dda~ ga^y ne^n kho^ng i't a^n oa'n giang ho^`.
DDe^? na('m ro~ ho+n, ha~y ti`m hie^?u the^m ddo^i chu't ve^` ddo+`i
ca^.u U't.
DDo+`i Ca^.u U't
Trong sa'u ngu+o+`i con ty? phu', hay dda trie^.u phu' cu?a
Suharto, ca^.u U't Tommy khe't tie^'ng la` mo^.t tay cho+i.
Tru+o+'c khi la^'y vo+. va`o na(m 1997, ca^.u dda~ lu+`ng danh
trong vie^.c cho+i bo+`i: dda so^' nhu+~ng ngo^i sao ca nha.c,
ddie^.n a?nh hay hoa ha^.u Indonesia he^'t tha?y dde^`u "qua tay"
ca^.u.
Ca^.u co`n no^?i tie^'ng vo+'i "khie^'u" cho+i xe, toa`n la`
nhu+~ng loa.i xe lu+o+'t gio' xe' tho+`i gian. Tho+`i hoa`ng kim
cu?a ca^.u, ngoa`i chie^'c xe^' ho^.p lo^.ng la^~y ma`u xanh du+o+ng
mang nha~n hie^.u Roll Royce, ca^.u co`n co' ca? mo^.t bo^. su+u
ta^.p toa`n nhu+~ng xe ho+i thu+' chie^'n.
Theo ddie^`u tra cu?a ta.p chi' Time va`o na(m 1999, gia ddi`nh
Suharto dda~ ti'ch lu~y ddu+o+.c mo^.t ta`i sa?n kho^?ng lo^` le^n
dde^'n 15 ty? My~ kim, trong con so^' na`y, ca^.u U't chi? khie^m
nhu+o+`ng vo+'i... 800 trie^.u My~ kim tho^i.
Gia sa?n "ra rie^ng" cu?a ca^.u bao go^`m nhie^`u co+ so+? la`m
a(n, tra?i ro^.ng tu+` Indonesia dde^'n My~, dde^'n New Zealand
hay dde^'n ta^.n Nigeria. Ca^.u U't Tommy na('m dde^'n 90% co^?
phie^'u cu?a Ta^.p ddo`an Humpus, kinh doanh tre^n li~nh vu+.c
khai tha'c da^`u khi', xa^y du+.ng va` du+o+.c pha^?m.
Tuy nhie^n ca^.u U't no^?i ba^.t ho+n ca? o+? li~nh vu+.c kinh
doanh xe ho+i va` sa^n golf. Me^ xe ho+i, ca^.u U't dda~ hu`n 40
trie^.u My~ kim va`o ha~ng xe ho+i sang trong cu?a Y' la`
Lamborghini. Ca^.u na('m dde^'n 75% vo^'n trong mo^.t sa^n golf 18
lo^~ va` 22 ca(n ho^. sang tro.ng o+? Anh. Ta.i New Zealand,
ca^.u la`m chu? mo^.t trang tra.i ddi sa(n tri. gia' 4 trie^.u
My~ kim va` ta.i U'c, ca^.u la`m chu? mo^.t du thuye^`n cha.y
buo^`m tri. gia' cu~ng 4 trie^.u My~ kim.
Ca^.u U't na('m ddo^.c quye^`n vie^.c buo^n ba'n "clove", mo^.t
thu+' hoa ddu+o+.c su+? du.ng la`m thu+' hu+o+ng lie^.u trong ky~
nghe^. thuo^'c la' "kretex" ra^'t a(n kha'ch o+? Indonesia.
No^ng da^n tro^`ng clove bi. ba('t buo^.c pha?i ba'n cho ca^.u
vo+'i gia' re? ma.t, va` sau ddo' ca^.u chi? vie^.c ba'n la.i cho
nhu+~ng xu+o+?ng sa?n xua^'t thuo^'c la' ta.i Indonesia vo+'i gia'
cao ga^'p ba. Ca^.u cu~ng na('m ddo^.c quye^`n va` ddu+o+.c mie^~n ca?
thue^' trong vie^.c sa?n xua^'t xe ho+i "quo^'c gia" mang te^n
"Timor". Tuy nhie^n, nhu+~ng ddo^.c quye^`n na`y dda~ bi. tu+o+'c
bo?. Na(m 1998, Qu~y Tie^`n Te^. The^' Gio+'i (IMF) ddo`i ho?i
pha?i ba~i bo? che^' ddo^. u+u dda~i ky` qua(.c vo+'i ha~ng xe ho+i
"Timor" cu?a ca^.u U't mo+'i chi.u tha'o khoa'n nga^n khoa?n
ma` ho. dda~ ddo^`ng y' cho Indonesia vay. Sau ddo', khi bo^'
ca^.u he^'t la`m to^?ng tho^'ng, ca^.u cu~ng ma^'t luo^n ddo^.c
quye^`n "mua mo^.t ba'n ba" dda^`y ba^'t co^ng kia.
Anh em nha` ca^.u U't
Cu+.u to^?ng tho^'ng Wahid u+o+'c ti'nh la` nha` ho. Suharto ti'ch
lu~y ddu+o+.c 45 ty? My~ kim, ngang vo+'i so^' no+. ma` Indonesia
ddang co`ng lu+ng ra ga'nh tu+` IMF va` Nga^n ha`ng The^' Gio+'i
(WB).
Tuy nhie^n, nhu+ dda~ no'i, ta.p chi' Time cu`ng nhie^`u gio+'i
quan sa't kha'c, u+o+'c ti'nh ra(`ng ta`i sa?n a^'y va`o khoa?ng
15 ty? My~ Kim, trong ddo' he^'t 9 ty? ddang "hie^.n die^.n" ta.i
U'c.
Lo+. tu+'c cu?a anh em cha me. nha` ca^.u U't dde^'n tu+` 564
co^ng ty lo+'n nho? kha'c nhau, va` dde^'n tu+` to^?ng so^' dda^'t
ddai ro^.ng ba(`ng ca? nu+o+'c Bi~. Vo+'i quye^`n lu+.c nga^'t tro+`i
cu?a bo^', ho. gom tie^`n tu+` ddu? khoa?n suo^'t 32 na(m tro+`i.
Ho. na('m ddo^.c quye^`n trong sa?n xua^'t xe ho+i va` va` hu+o+ng
lie^.u "clove"; ho. ba'n gia^'y phe'p khai tha'c go^~ hay
nhu+~ng vu. dda^'u tha^`u xa^y ca^'t. Ho. toa`n quye^`n a'p dda(.t
thue^' nha^.p ca?ng tha^.t cao dde^? ba?o ve^. nhu+~ng co^ng ty
cu?a mi`nh cu~ng nhu+ cu?a ba.n be`.
Ngoa`i nhu+~ng ta`i sa?n no'i tre^n cu?a ca^.u U't, ho. co`n
la`m chu? nhie^`u ca(n ho^. o+? Los Angeles va` Singapore. Anh
em ca^.u U't he^'t tha?y dde^`u ddi la.i ba(`ng ma'y bay pha?n
lu+.c rie^ng va` kinh doanh tre^n nhie^`u li~nh vu+.c kha'c
nhau, no'i to'm la.i la` ra^'t... "ba'ch khoa ".
Chi. ca? cu?a ca^.u U't, Siti H. Rukamana na('m ghe^' bo^.
tru+o+?ng Bo^. Phu'c Lo+.i xa~ ho^.i va` la` chu? nha^n cu?a mo^.t
loa.t 66 co^ng ty. Co`n Bambang Trihatmongo, anh hai ca^.u
U't, ngu+o+`i ddu+o+.c xem la` co' ta`i la`m a(n ho+n ca?, thi` bao
tha^`u tu+` li~nh vu+.c truye^`n hi`nh, vie^~n tho^ng, xe ho+i,
kha'ch sa.n va` xa^y ca^'t. Ngu+o+`i anh re^~ cu?a ca^.u U't
cu~ng ddu+o+.c xem la` vie^n si~ quan le^n lon nhanh nha^'t...
the^' gio+'i, cho dde^'n nga`y cha ca^.u U't, o^ng anh re^~ na`y
ddeo chua^?n tu+o+'ng va` la`m tu+ le^.nh lu+.c lu+o+.ng dda(.c bie^.t
Indonesia. Di~ nhie^n, ba^y gio+` thi` con ddu+o+`ng binh nghie^.p
cu?a tay vo~ bie^`n du+.a ho+i bo^' vo+. n a`y cu~ng ddu+'t ngang
nhu+ nhu+~ng ddo^.c quye^`n kinh doanh cu?a anh em nha` vo+. cu?a
mi`nh!
Nga`y ta`n cha ca^.u U't
DDo+`i ca^.u U't chi? ta`n khi cha ca^.u bi. buo^.c pha?i tu+` chu+'c
va`o tha'ng 5.1998. Cha ca^.u U't, cu+.u to^?ng tho^'ng Suharto,
tro+? tha`nh to^?ng tho^'ng sau cuo^.c dda?o cha'nh dda^~m ma'u nam
1965. Vo+'i ba`n tay sa('t, o^ng tai' la^.p tra^.t tu+. cho mo^.t
Indonesia ho^~n loa.n va` kho+?i dda^`u cho 32 na(m cai tri. mo^.t
ca'ch ddo^.c ddoa'n va` gia ddi`nh tri.. Va` ba^y gio+`, khi ra ddi,
cha ca^.u U't dda~ dde^? la.i cho ngu+o+`i ke^' nhie^.m mo^.t
Indonesia chia re~, xa'o tro^.n, ddo'i ke'm va` dda^`y ba^'t an.
Cu~ng gio^'ng nhu+ ba^'t cu+' ba.o chu'a na`o kha'c, cha ca^.u
U't ra^'t khoa'i nhu+~ng danh xu+ng dde^? ddo+`i. Thoa.t dda^`u o^ng
la` "Cha gia` da^n to^.c" (Father of nation); sau na`y, vo+'i
su+'c ta(ng tru+o+?ng cu?a Indonesia trong phe'p la. kinh te^'
A' cha^u, o^ng co`n tu+. to^ ve~ mi`nh la` "Cha cu?a su+. pha't
trie^?n" (Father of Development): trong suo^'t hai tha^.p
nie^n,mu+'c ta(ng tru+o+?ng cu?a kinh te^' Indonesia kho^ng
du+o+'i 6%.
Tuy nhie^n, ba^y gio+` thi` "Than o^i tho+`i oanh lie^.t nay
co`n dda^u"! Tru+o+'c con ma('t cu?a he^. tho^'ng pha'p ly'
Indonesia cha ca^.u U't dda~ la` mo^.t o^ng gia` lu' la^~n
(mentally c onfusion), dda~ bi. cha.m tha^`n kinh.
Tha'ng 10.1999, dde^? xoa di.u su+. pha^?n no^. cu?a sinh vie^n,
nguye^n to^?ng tho^'ng B.J Habibie dda~ pha?i tuye^n bo^' thu.
ho^`i 95% gia sa?n ho. nha` ca^.u U't, tuy nhie^n, la` mo^.t
ngu+o+`i mang a^n cha ca^.u U't, Habibie the^m ra(`ng nha` na`y
co' the^? giu~ la.i khoa?ng 2.5 ty? My~ kim.
Tuy nhie^n, va^'n dde^` kho^ng ddo+n gia?n chu't na`o. Muo^'n ke^'t
to^.i cha ca^.u U't nhu~ng la.m, pha?i ti`m cho ra ba(`ng co+'
chu+'ng to? ra(`ng ta`i sa?n cu?a ho. dde^'n tu+` ta`i sa?n quo^'c
gia. No^~ lu+.c truy to^' ngu+o+`i cha gia` be^.nh hoa.n cu?a ca^.u
U't nay la.i ta^.p trung va`o ca'o buo^.c cho ra(`ng o^ng dda~
bie^?n thu? 550 trie^.u My~ kim thuo^.c ba?y qu~y tu+` thie^.n,
do chi'nh o^ng la^.p ne^n vo+'i mu.c ddi'ch xa~ ho^.i.
Tu+` 45 ty? cua? Wahid, nay dda~ ha. xuo^'ng chi? co`n 550
trie^.u nhu+ng va^~n xe't xu+? kho^ng xong. Tha'ng 9.2000,
phie^n toa` xe't xu+? to^.i nhu~ng la.m quye^`n lo+.i quo^'c gia
cu?a cha ca^.u U't bi. ddi`nh hoa~n vi` ly' do su+'c khoe?. Nga`y
25.9, lua^.t su+ rie^ng va` ba'c si~ rie^ng cu?a cha ca^.u U't
tuye^n bo^' o^ng se~ "vi~nh vie^~n kho^ng ddu? su+'c khoe? ha^`u
toa`". Cu+' theo lo+`i ho. thi` be^.nh ti`nh cu?a o^ng cu~ng...
"ba'ch khoa" nhu+ ta`i kinh doanh cu?a ba^`y con ca'i. O^ng
tho+? ra^'t kho' kha(n, no'i cu~ng kho' kha(n, chi? phe^`u pha`o
da(m ba tie^'ng ro^`i ngu+`ng. Chu+a ke^? la` be^.nh cao huye^'t
a'p va` nhu+~ng ho^.i chu+'ng tim ma.ch. DDa~ the^' co`n the^m
pha^`n lu' la^~n. Ho. ke^?: bie^?u o^?ng ngo^`i xuo^'ng thi` o^?ng
la.i quo+ tay ta('t ma'y la.nh!
Nga`y 27.9 toa` ra le^.nh tha`nh la^.p mo^.t toa'n ddie^`u tra
ddo^.c la^.p go^`m 23 ba'c si~, va` toa'n ba'c si~ na`y cu~ng ddi
dde^'n cu`ng mo^.t ke^'t lua^.n.
Tuy nhie^n sinh vie^n Indonesia kho^ng tin. Ho. xuo^'ng
ddu+o+`ng, tuye^n bo^' se~ bie^?u ti`nh dde^'n khi na`o cha ca^.u U't
bi.... be^ vo^ tro?ng go+~ li.ch. Co' ngu+o+`i vu+`a dda~ dda?o cha
ca^.u U't vu+`a dda? dda?o... nhu+~ng ba'c si~ kha'm cha ca^.u U't.
La.i co' ngu+o+`i bi`nh ti~nh ho+n: mo^.t o^ng gia` 79 tuo^?i khi
dda~ ddo'ng ki.ch lu' la^~n, dda~ gia? vo+` bi. cha.m tha^`n kinh
thi` chi? co' tro+`i mo+'i bie^'t dda^u la` tha^.tgia?!
Ai dde doa. va` ai bao che ca^.u U't?
Ngu+o+`i da^n ba('t dda^`u dda(.t da^'u ho?i ca^.t va^'n va`o ne^'n
co^ng ly' cu?a Indonesia! Lu+.c lu+o+.ng ca?nh sa't Indonesia
qua' ke'm hay co' mo^.t the^' lu+.c na`o ddo' bao che? Ta.i sao
nhu+~ng nhu+~ng cuo^.c ha`nh qua^n ca?nh lu+.c quy mo^ nhu+ va^.y
va^~n chi.u thua tru+o+'c ca' nha^n ca^.u U't?
Nhu+ng ai la` ngu+o+`i dde doa. se~ gie^'t ca^.u U't? DDe^'n ddo^. vo+.
ca^.u pha?i kho'c lo'c i? o^i lo cho sinh ma.ng cu?a cho^`ng?
Lua^.t su+ ca^.u U't nha('c dde^'n Anton Medor, mo^.t tru`m anh chi.
trong xa~ ho^.i dden Jakarta. Kho^ng hie^?u trong cuo^.c ddo+`i
kinh doanh va` a(n cho+i nhu+ mo^.t playboy, ca^.u U't dda~ dde^?
la.i a^n oa'n na`o trong gio+'i giang ho^` ma` mo+'i dda^y, khi
lua^.t su+ ca^.u U't dde^. tri`nh ddo+n xin toa` cho phe'p ca^.n ve^.
ca^.u U't va`o... o+? tu` chung vo+'i chu?; Medor dda~ xu'i du.c
va` khuye^'n khi'ch nhie^`u cuo^.c bie^?u ti`nh trong nha` tu`,
pha?n ddo^' i che^' ddo^. lao tu` ba^'t co^ng.
Ca^.u U't so+. ba.n be` hay tay cha^n cu?a Medor trong tu` se~
sa't ha.i mi`nh.
Trong khi ddo', o+? ngoa`i ddo+`i, co' ve? nhu+ chi'nh phu? dda~
qua' u+u dda~i ca^.u U't. Mo^.t nga`y sau khi to^?ng tho^'ng Wahid
ba'c bo? ddo+n xin a^n xa', ca?nh sa't mo+'i ddem tra't dde^'n
ba('t ca^.u U't. Tuy nhie^n tra't na`y chi? la` mo^.t ba?n
photocopy va` lua^.t su+ cu?a ca^.u U't ddo?i ho?i pha?i co'
ba?n chi'nh. Khi ca?nh sa't re^` ra ddem ddu? loa.i gia^'y to+`
dde^'n thi` ca^.u U't dda~ cao bay xa cha.y.
Ngu+o+`i ta tu+. ho?i su+. ngo+' nga^?n cu?a ca?nh sa't co' pha?i
la` mo^.t ha`nh vi. co^' y'! The^m va`o ddo', theo nhie^`u nguo^`n
tin, tru+o+'c khi ba'c ddo+n a^n xa' cu?a ca^.u U't; to^?ng tho^'ng
Wahi d dda~ ki'n dda'o ga(.p ca^.u dde^'n hai la^`n trong mo^.t
kha'ch sa.n o+? Jakarta.
Theo bo^. tru+o+?ng tu+ pha'p Marzuki Darusman, co' the^? co'
nhie^`u ngu+o+`i bao che ca^.u U't. O^ng cu~ng cho bie^'t cu+.u tu+
le^.nh qua^n ddo^.i Wiranto se~ bi. tha^?m va^'n ve^` va^'n dde^`
na`y. Tuy nhie^n o^ng ba'c bo? nguo^`n tin cho ra(`ng o^.ng
Antasari Azhar, cha'nh tha^?m cu?a bie^.n ly' cuo^.c khu vu+.c
Nam Jakarta cu~ng bi. nghi ngo+`, o^ng na`y ddu+o+.c tha^?m va^'n
nhu+ la` mo^.t nha^n chu+'ng ho+n la` mo^.t nghi can.
Du+ lua^.n Indonesia cho ra(`ng ca^.u U't va^~n ddang tie^'p tu.c
a^?n na'u trong ha^`m ki'n o+? nha` rie^ng cu?a ca^.u. Gia cu+
cu?a Suharto va` con ca'i quy tu. tha`nh mo^.t kho^'i pho^'
ddo^.c nha^'t, nhi`n ra bo^'n ddu+o+`ng pho^' kha'c nhau, no^'i lie^`n
nhau ba(`ng nhu+~ng he^. tho^'ng cu+?a ngo? hay ha`nh lang.
Nha` o+? cu?a ca^.u U't a'n ngu+~ ta.i so^' 4 ddu+o+`ng Yusuf
Adiwinata, cu`ng vo+'i 16 ba^'t ddo^.ng sa?n kha'c, ca(n nha`
na`y dda~ bi. Bo^. Tu+ Pha'p ti.ch bie^n. DDe^'n dda^y, ngu+o+`i ta
thu+o+`ng tha^'y mo^.t to+` ye^'t thi. da'n tre^n ca'nh cu+?a mo+?
he' cho bie^'t nha` dda~ ddo^?i chu? tuy nhie^n ngu+o+`i ta va^~n
ca?m tha^'y nhu+~ng su+. hie^.n die^.n cu?a nhu+~ng tay cha^n cu?a
ho. nha` Suharto. Nhu+~ng ai muo^'n va`o be^n trong ca'nh cu+?a
se~ bi. nhu+~ng thanh nie^n ma(.t ma`y hung to+.n ddu+'ng be^n kia
ddu+o+`ng xo^ng la.i nga(n ca?n. Sau khi la^n la` ti`m ca'ch
la`m quen, mo^.t ky' gia? Indonesia cho bie^'t nhie^`u thanh
nie^n trong so^' na`y tu+`ng la` tay cha^n cu?a cu+.u thu? li~nh
da^n qua^n DDo^ng Timor Eurico Gutterres.
Nhu+ng du` sao thi` ke^? tu+` dda^y ddo+`i ca^.u U't dda~ ta`n, pha?i
so^'ng la^~n tro^'n trong bo'ng to^'i nhu+ la` chuo^.t nha('c, nhu+
lu+o+n, nhu+ cha.ch. Qua ro^`i ca'i tho+`i ca^.u U't du+.a ho+i bo^'
ngang ta`ng, tha^'y hoa ha^.u hay ca si~ na`o mo+'i tro^~i le^n
cu?a Jakarta la` ti`m ca'ch "h u+o+?ng" cho ba(`ng ddu+o+.c hay
ba('t no^ng da^n pha?i ba'n "clove" cho mi`nh vo+'i gia' re?
ma.t ro^`i ddem ddi ba'n la.i vo+'i gia' dda('t ga^'p ba. Ca? lua^.t
su+ cu?a ca^.u U't, trong cuo^.c tha(m do` do ta.p chi' Tempo,
89% ngu+o+`i ddu+o+.c ho?i dde^` nghi. chi'nh phu? ba('t giu+~ lua^.t su+
rie^ng cu?a ca^.u U't.
hyt...@my-deja.com
Sent via Deja.com http://www.deja.com/
Before you buy.
