'ਸੁਰਕ੍ਸ਼ਾਬਲ-ਮਾਓਵਾਦੀ ਬਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬਖ਼ਸ਼ ਦੇਣ'
Canadian Punjabi
ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਖਬਰਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ http://www.CanadianPunjabi.com ਤੇ ਵਿਜ਼ਿਟ ਕਰੋ।
'ਸੁਰਕ੍ਸ਼ਾਬਲ-ਮਾਓਵਾਦੀ ਬਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬਖ਼ਸ਼ ਦੇਣ'
ਏਸਪੀਓ ਨੂੰ ਨਕਸਲਿਆਂ ਤੋਂ ਨਿਪਟਣੇ ਕੇ ਲਈ ਬੰਦੂਕ ਦਿਤੇ ਗਏ ਹਨ
ਅਮਰੀਕਾ ਸਥਿਤ ਮਾਨਵਾਧਿਕਾਰ ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਕਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲ ਅਤੇ ਮਾਓਵਾਦੀ ਵਿਦ੍ਰੋਹੀ ਦੋਨਾਂ ਹੀ ਛੱਤੀਸਗਢ਼ ਕੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿਚ ਬਚਿਆਂ ਦਾ ਉਪਯੋਗ ਕਰਨਾ ਤਤਕਾਲ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਣ।
ਹ੍ਯੂਮਨਰਾਇਟ੍ਸ ਵਾਚ ਨੇ ਆਪਣੀ ਨਵੀਂ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿਚ ਕਹਾ ਹੈ ਕਿ ਛੱਤੀਸਗਢ਼ ਵਿਚ ਦੋਨਾਂ ਹੀ ਪਖ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿਚ ਬਚਿਆਂ ਦਾ ਉਪਯੋਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਨਕ੍ਸਲਵਾਦ ਜਾਂ ਮਾਓਵਾਦ ਨੂੰ ਦੇਸ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕੇ ਲਈ ਸਭਤੋਂ ਬੜੀ ਚੁਨੌਤੀ ਦਸਿਆ ਹੈ।
ਪਿਛਲੇ 20 ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਵਿਦ੍ਰੋਹੀਆਂ ਤੋਂ ਜੁੜੀ ਹਿੰਸਾ ਵਿਚ ਛੇ ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੀ ਜਿਆਦਾ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਚੁਕੀ ਹੈ।
ਹਾਲਾੰਕਿ ਭਾਰਤ ਕੇ 29 ਰਾਜਾਂ ਵਿਚ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਅੱਧੇ ਰਾਜ ਮਾਓਵਾਦੀ ਹਿੰਸਾ ਕੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹਨ ਲੇਕਿਨ ਛੱਤੀਸਗਢ਼ ਅਤੇ ਆਂਧਰਾਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਯਹ ਸਮੱਸਿਆ ਸਭਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਹੈ।
ਭਆਵਹ
'ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਡ੍ਯੂਟੀ: ਬਚ੍ਚੇ ਅਤੇ ਛੱਤੀਸਗਢ਼ ਦਾ ਸੰਘਰਸ਼' ਸ਼ਕ ਤੋਂ ਜਾਰੀ ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿਚ ਕਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ 18 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘਟ ਉਮਰ ਕੇ ਬਚਿਆਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿਚ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਨਾਂ ਕੇਵਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਘਾਇਲ ਹੋਣੇ ਅਤੇ ਮਾਰੇ ਜਾਨੇ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਬਲਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਅੰਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ਼ਾਨੂਨਾਂ ਦਾ ਵੀ ਉਲੰਘਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਯਹ ਸ਼ਰਮਨਾਕ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਨਕਸਲਵਾਦੀ ਦੋਨਾਂ ਹੀ ਏਸੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਢੰਗ ਤੋਂ ਬਚਿਆਂ ਦਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ
ਹਿਊਮਨ ਰਾਇਟਸ ਵਾਚ
ਹਿਊਮਨ ਰਾਇਟਸ ਵਾਚ ਦੀ ਤਰਫ ਤੋਂ ਬਚਿਆਂ ਕੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਨੇ ਵਾਲੇ ਜੋ ਬੇਕਰ ਨੇ ਏਕ ਪ੍ਰੈਸ ਵਿਗਿਅਪਤੀ ਵਿਚ ਕਹਾ ਹੈ, "ਯਹ ਭਆਵਹ ਹੈ ਕਿ ਛੱਤੀਸਗਢ਼ ਕੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿਚ ਬਚ੍ਚੇ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ."
ਉਨ੍ਹੋੰਨੇ ਕਹਾ ਹੈ, "ਯਹ ਸ਼ਰਮਨਾਕ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਨਕਸਲਵਾਦੀ ਦੋਨਾਂ ਹੀ ਏਸੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਢੰਗ ਤੋਂ ਬਚਿਆਂ ਦਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ."
ਰਿਪੋਰਟ ਵਿਚ ਕਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਛੱਤੀਸਗਢ਼ ਕੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿਚ ਦੋਨੋ ਹੀ ਪਖ ਬਚਿਆਂ ਦਾ ਉਪਯੋਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਰਿਪੋਰਟ ਵਿਚ ਕਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਹਾਲਾੰਕਿ ਵਿਦ੍ਰੋਹੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਨੀਤ ਹੈ ਕਿ ਉਹ 16 ਸਾਲ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਉਮਰ ਕੇ ਬਚਿਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣੇ ਦਲ ਵਿਚ ਭਰਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਲੇਕਿਨ ਉਨ੍ਹੋੰਨੇ ਮੰਨਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਬਾਰ ਉਹ 12 ਸਾਲ ਕੇ ਬਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਦਲ ਵਿਚ ਭਰਤੀ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਦੂਸਰੀ ਤਰਫ ਸਰਕਾਰ ਸਮਰਥਿਤ ਸਲਵਾ ਜੁੜੁਮ ਵਿਚ ਨਕ੍ਸਲ-ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਰਵਾਰੀਆਂ ਕੇ ਲਈ ਬਚਿਆਂ ਦਾ ਉਪਯੋਗ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਛੱਤੀਸਗਢ਼ ਕੇ ਬਸਤਰ ਵਿਚ ਨਕਸਲਿਆਂ ਅਤੇ ਸਲਵਾ ਜੁੜੁਮ ਕੇ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ
ਰਿਪੋਰਟ ਵਿਚ ਕਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਛੱਤੀਸਗਢ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ 18 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘਟ ਉਮਰ ਕੇ ਬਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸ੍ਪੇਸ਼ਲ ਪੁਲਿਸ ਆਂਫ਼ਿਸਰਸ (ਏਸਪੀਓ) ਕੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਭਰਤੀ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿਉਂ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੋਲ਼ ਕੋਈ ਉਮਰ ਪ੍ਰਮਾਣਪਤਰ ਨਹੀ ਸੀ।
ਹ੍ਯਮਨਰਾਇਟ੍ਸ ਵਾਚ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹਾਲਾੰਕਿ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹੋੰਨੇ ਘਟ ਉਮਰ ਕੇ ਬਚਿਆਂ ਨੂੰ ਏਸਪੀਓ ਕੇ ਪਦ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਲੇਕਿਨ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵਿਚ ਪਤਾ ਚਲਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ ਪੁਲਿਸ ਕੇ ਨਾਲ਼ ਕਾਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਕਸਲ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਰਵਾਰੀਆਂ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ।
ਸੰਸਥਾ ਨੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਛੱਤੀਸਗਢ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੋਨਾਂ ਤੋਂ ਅਪੀਲ ਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਘਟ ਉਮਰ ਕੇ ਏਸੇ ਬਚਿਆਂ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੁਨਰਵਾਸ ਕੇ ਲਈ ਕੋਈ ਯੋਜਨਾ ਬਨਾਵਾਂ, ਜੋ ਏਸਪੀਓ ਦੀ ਤਰਾਂ ਕਾਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਜਾਂ ਨਕਸਲਿਆਂ ਕੇ ਦਲਾਂ ਵਿਚ ਭਰਤੀ ਕਰ ਲਈ ਗਏ ਹਨ।
ਵਿਰੋਧਾਭਾਸ
ਹ੍ਯਮਨ ਰਾਇਟਸ ਵਾਚ ਦੀ 58 ਪृਸ਼੍ਠੋੰ ਦੀ ਯਹ ਰਿਪੋਰਟ 160 ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਹੋਈ ਗਲਬਾਤ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ।
ਇਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪੇਂਡੂ, ਸਲਵਾ ਜੁੜੁਮ ਕੇ ਕੈੰਪ ਨਿਵਾਸੀ, ਪੁਲਿਸ, ਏਸਪੀਓ ਅਤੇ ਪਹਲੇ ਨਕਸਲਿਆਂ ਕੇ ਨਾਲ਼ ਰਹਿ ਚੁਕੇ ਬਚ੍ਚੇ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਨਕਸਲੀ 12 ਸਾਲ ਕੇ ਬਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਭਰਤੀ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ
ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਛੱਤੀਸਗਢ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 2005 ਵਿਚ ਦੰਤੇਵਾੜਾ ਅਤੇ ਬੀਜਾਪੁਰ ਜ਼ਿਲਿਆਂ ਵਿਚ 3500 ਏਸਪੀਓ ਦੀ ਭਰਤੀ ਦੀ ਸੀ ਇਸਮੇੰ ਅਗਿਆਤ ਸੰਖਿਆ ਵਿਚ ਬਚ੍ਚੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ।
ਹਿਊਮਨ ਰਾਇਟਸ ਵਾਚ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਲ 2007 ਕੇ ਅੰਤ ਵਿਚ ਛੱਤੀਸਗਢ਼ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹੋੰਨੇ ਗ਼ਲਤੀ ਤੋਂ ਹੀ ਘਟ ਉਮਰ ਕੇ ਬਚਿਆਂ ਨੂੰ ਏਸਪੀਓ ਕੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਭਰਤੀ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 150 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਦ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਲੇਕਿਨ ਏਸਪੀਓ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਜ ਕਰਤਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ 18 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘਟ ਉਮਰ ਕੇ ਬਚ੍ਚੇ ਅਜੇ ਵੀ ਏਸਪੀਓ ਕੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਵਿਗਿਅਪਤੀ ਕੇ ਅਨੁਸਾਰ ਜੁਲਾਈ 2008 ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਕੇ ਗृਹਮੰਤਰਾਲਯ ਨੇ ਹਿਊਮਨ ਰਾਇਟਸ ਵਾਚ ਦੀ ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਨੂੰ ਇਕਦਮ ਗ਼ਲਤ ਦਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਛੱਤੀਸਗਢ਼ ਪੁਲਿਸ ਘਟ ਉਮਰ ਕੇ ਬਚਿਆਂ ਨੂੰ ਏਸਪੀਓ ਕੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਭਰਤੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਲੇਕਿਨ ਕੇਂਦਰੀ ਗृਹਮੰਤਰਾਲਯ ਦਾ ਯਹ ਦਾਅਵਾ ਛੱਤੀਸਗਢ਼ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਸ੍ਵੀਕਾਰੋਕਤਿ ਦਾ ਵਿਰੋਧਾਭਾਸੀ ਸੀ।
ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਛੱਤੀਸਗਢ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਯਹ ਸ੍ਵੀਕਾਰੋਕਤਿ ਹ੍ਯੂਮਨਰਾਇਟ੍ਸ ਵਾਚ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਲ ਅਧਿਕਾਰ ਆਯੋਗ ਜੈਸੀ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੀ ਸੀ।
ਰਿਪੋਰਟ ਵਿਚ ਏਰ੍ਰਾਬੋਰ ਕੈੰਪ ਵਿਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਏਕ ਬਚ੍ਚੇ ਕੇ ਹਵਾਲੇ ਤੋਂ ਕਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, "ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਮੁਝੇ ਏਸਪੀਓ ਬਣਨ ਨੂੰ ਕਹਾ ਲੇਕਿਨ ਮੈੰ ਮਨਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿਉਂ ਕਿ ਮੈੰ ਹਿੰਸਾ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਨਹੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਮੈੰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗੋਲੀ ਨਹੀ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹੋੰਨੇ ਮੁਝਸੇ ਨਹੀ ਪੁਛਿਆ ਕਿ ਮੇਰੀ ਉਮਰ ਕ੍ਆ ਹੈ। ਯਦਿ ਕੋਈ 14 ਸਾਲ ਦਾ ਵੀ ਹੈ ਤਾਂ ਏਸਪੀਓ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ."
ਨਕਸਲਿਆਂ ਕੇ ਬਾਰੇ ਵਿਚ ਸੰਸਥਾ ਨੇ ਕਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਏਕ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਵੀ ਜਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਤੋਂ ਉਹ ਬਚਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਲ ਵਿਚ ਭਰਤੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਨਕਸਲੀ ਇਹਨਾਂ ਬਚਿਆਂ ਦਾ ਉਪਯੋਗ ਸੂਚਨਾ ਇਕੱਤਰ ਕਰਨੇ ਕੇ ਇਲਾਵਾ ਬਾਰੂਦੀ ਸੁਰੰਗ ਬਿਛਾਨੇ ਅਤੇ ਬੰਬ ਲਗਾਉਣ ਕੇ ਲਈ ਵੀ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
ਜੋ ਬੇਕਰ ਨੇ ਕਹਾ ਹੈ, "ਪੀਪਲਜ਼ ਵਾਰ ਜਾਣੀ ਜਨਸੰਘਰ੍ਸ਼ ਕੇ ਨਾਮ ਤੇ ਬਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਘਰਸ਼ ਕੇ ਲਈ ਭਰਤੀ ਕਰਨਾ ਹਰਗਿਜ਼ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀ ਹੈ."
ਨਕਸਲਿਆਂ ਕੇ ਨਾਲ਼ ਕਾਮ ਕਰਨੇ ਕੇ ਬਾਅਦ ਆਤਮ ਸਮਰਪਣ ਕਰਨੇ ਵਾਲੇ ਬਚਿਆਂ ਨੂੰ ਏਕ ਅਤੇ ਤਾਂ ਨਕਸਲੀ ਪ੍ਰਤਾੜਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੂਸਰੀ ਅਤੇ ਛੱਤੀਸਗਢ਼ ਪੁਲਿਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁਨਰਵਾਸ ਕੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਏਸਪੀਓ ਬਣਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ
ਹ੍ਯੂਮਨਰਾਇਟ੍ਸ ਵਾਚ
ਰਿਪੋਰਟ ਵਿਚ ਨਕਸਲਿਆਂ ਕੇ ਨਾਲ਼ ਕਾਮ ਕਰ ਚੁਕੇ ਏਕ ਬਚ੍ਚੇ ਕੇ ਅਨੁਭਵ ਵੀ ਹੈ, "ਮੈੰ 13 ਜਾਂ 14 ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ, ਮੈੰ ਏਕ ਆਸ਼੍ਰਮ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਅਠਵੀੰ ਕਲਾਸ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਹਾਸ੍ਟਲ ਵਿਚ ਨਕਸਲੀ ਆਏ ਅਤੇ ਮੁਝੇ ਨਾਲ਼ ਚਲਣੇ ਨੂੰ ਕਹਾ। ਮੈੰ ਦਸਵੀਂ ਤਕ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਲੇਕਿਨ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਜਾਣਾ ਪਿਆ.....ਹਮੇੰ ਹਥਿਆਰ ਚਲਾਉਣ ਦਾ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਬਾਰੂਦੀ ਸੁਰੰਗ ਕੇ ਬਾਰੇ ਵਿਚ ਦਸਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਥੋੜਾ ਕਰਾਟੇ ਸਿਖਾਇਆ ਗਿਆ....ਏਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਮੈੰ ਨਿੱਕਲ ਭੱਜਣ ਵਿਚ ਸਫਲ ਹੋਇਆ....ਨਕਸਲਿਆਂ ਨੇ ਮੇਰੇ ਦੋਨਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਉਨ੍ਹੋੰਨੇ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਹੱਥ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹੋੰਨੇ ਹਮਾਰਾ ਘਰ ਵੀ ਜਲ਼ਾ ਦਿੱਤਾ."
ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਨਕਸਲਿਆਂ ਕੇ ਨਾਲ਼ ਕਾਮ ਕਰਨੇ ਵਾਲੇ ਬਚ੍ਚੇ ਯਦਿ ਆਤਮ ਸਮਰਪਣ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੁਸੀਬਤੇੰ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀ ਹੁੰਦੀ।
ਰਿਪੋਰਟ ਵਿਚ ਕਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, "ਨਕਸਲਿਆਂ ਕੇ ਨਾਲ਼ ਕਾਮ ਕਰਨੇ ਕੇ ਬਾਅਦ ਆਤਮ ਸਮਰਪਣ ਕਰਨੇ ਵਾਲੇ ਬਚਿਆਂ ਨੂੰ ਏਕ ਤਰਫ ਤਾਂ ਨਕਸਲੀ ਪ੍ਰਤਾੜਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੂਸਰੀ ਤਰਫ ਛੱਤੀਸਗਢ਼ ਪੁਲਿਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁਨਰਵਾਸ ਕੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਏਸਪੀਓ ਬਣਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ."
ਹਿਊਮਨ ਰਾਇਟਸ ਵਾਚ ਨੂੰ ਪਤਾ ਚਲਾ ਹੈ ਕਿ ਬਚ੍ਚੇ ਨਕਸਲਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਤੀਸਗਢ਼ ਪੁਲਿਸ ਅਗਰ ਪਕੜ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਾਪੀਟਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਾੜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।