Jak s�uchacie fugi 3-, 4- i wi�cej g�osowej? Ogarniacie wszystkie glosy
naraz, czy te� raczej zlewa si� to w ca�o��, a czasem kt�ry� g�os wybija?
Jeste�cie w stanie �ledzi� g�os �rodkowy?
Zale�y od obsady. W fugach orkiestrowych i wokalnych �atwiej �ledzi�
poszczeg�lne g�osy ze wzgl�du na r�nice barwy mi�dzy poszczeg�lnymi
g�osami. Rz꿹ce tenorki zawsze wys�yszysz... ;) W utworach
przeznaczonych na pojedynczy instrument jest trudniej, chociaďż˝
oczywi�cie spokojnie si� da wys�ysze� tematy i kontrapunkty. W g�stych
fakturalnie fugach organowych, cz�sto wykonywanych i nagrywanych we
wn�trzach z du�ym pog�osem jest to mo�e najtrudniejsze, cho� te� bez
problemu tematy zidentyfikujesz - zw�aszcza gdy s� dobrze skonstruowane
i zawieraj� jaki� charakterystyczny element. Ale m�wi� tutaj tylko o
s�uchaniu wybranych g�os�w - odnajdywaniu w splocie g�os�w temat�w i
sta�ych kontrapunkt�w (je�li takie akurat wyst�puj�). Pilne �ledzenie
trwaj�cego 6 minut pi�ciog�osu moim zdaniem raczej przerasta mo�liwo�ci
percepcyjne przeci�tnego cz�owieka. :) Chyba �e po jakich�
"wspomagaczach". ;)
--
C�z, ja nawet gdy skupi� si� na jednym g�osie, to je�li jest to g�os �rdkowy
to bardzo trudno mi go �ledzi�.
Wydawa�oby si�, �e droga do fugi wiedzie przez invencje dwug�osowe, potem
trzyg�osowe, a potem prostsze fugi trzyg�osowe. W praktyce dla mnie nie jest
to jednak takie proste. Dwa g�osy to prosta sprawa, a �ledzenie obu
jednocze�nie daje du�e wzbogacenie muzyki i frajd�. St�d wniosek, �e
�ledzenie trzech g�os�w musi dawa� jeszcze wi�ksz� frajd�.
Pr�bowa�em s�ucha� z nutami i po od�o�eniu nut g�osy �rodkowe i tak gin� :)
A co do temat�w i sta�ych kontrapunkt�w. Niby rzecz banalna, ale jednak... w
pierwszej fudze z WTK1 (C dur), s�uchaj�c bez nut, naliczy�em temat fugi
chyba 12 razy. A wyst�puje bodaj�e 24... :)
> Pr�bowa�em s�ucha� z nutami i po od�o�eniu nut g�osy �rodkowe i tak
> gin� :) A co do temat�w i sta�ych kontrapunkt�w. Niby rzecz banalna,
> ale jednak... w pierwszej fudze z WTK1 (C dur), s�uchaj�c bez nut,
> naliczy�em temat fugi chyba 12 razy. A wyst�puje bodaj�e 24... :)
Tutaj to akurat do�� zrozumia�e. To specjalny typ fugi, niemal w
ca�o�ci oparty na stretcie (hm, a mo�e lepiej tego nie odmienia� po
polsku, bo brzmi jako� paskudnie?). Poszczeg�lne g�osy wprowadzaj�
temat czasem z op�nieniem zaledwie �wier�nuty, wi�c rzeczywi�cie mog�
by� problemy z ich wys�yszeniem. Kiepsko te� si� samym uchem wychwytuje
np. r�wnoleg�e wej�cie tematu w dw�ch g�osach na raz. Dlatego lepiej
mie� przed oczami partytur�. :) Oczywi�cie, je�eli zale�y nam na
zabawie w analiz� i sprawia nam rado�� �ledzenie tych technicznych
zawi�o�ci. Moim ulubionym fragmentem jest ostatnie stretto 22 fugi
b-moll z I tomu DWK. Jego doskona�o�� zawsze mnie zachwyca. Ale samym
uchem by�oby bardzo trudno wy�apa� tu wszystkie wej�cia temat�w. Druga
nuta motywu czo�owego tematu w jednym g�osie jest jednocze�nie pierwsz�
nut� tego� motywu w g�osie kolejnym. Na instrumencie klawiszowym -
niuans nie do wydobycia. Nie mo�na wydoby� tu wszystkich g�os�w na raz
i u�atwi� s�uchaczowi ich identyfikacj�. Nie ma bata. ;)
--
Chodzi pewnie o takt 67 i nast�pne. Przyznam, �e jest to fascynuj�ce,
ogladane w nutach :) Ale w s�uchaniu to dla mnie kompletny m�tlik. Natomiast
ca�a fuga jest �wietna (nie zna�em) wi�c na pewno to jeszcze rozgryz�
s�uchowo. Jaki prosty temat.
Popr�buj� te� innych wykona�, s�ucha�em Goulda na fortepianie. Swoj� drog�,
czy graj�c na klawesynie z wieloma klawiaturami mo�na takie nuty wygrywa�
jako dwa d�wi�ki, na r�nych klawiaturach? W tej fudze oczywi�cie zabrak�oby
r�k i palc�w. Chocia�... w 68 takcie by�aby kosmiczna odleg�o�� chyba
niemo�liwa do zagrania, natomiast reszta dosy� prosta. Troch� teoretyzuj�,
bo takiego klawesynu na �ywo nigdy nie widzia�em :)
Jakie fugi wokalne polecasz?
> Swojďż˝
> drog�, czy graj�c na klawesynie z wieloma klawiaturami mo�na takie
> nuty wygrywa� jako dwa d�wi�ki, na r�nych klawiaturach?
Niezbyt sobie wyobra�am wydzielanie jednego g�osu z fugi i konsekwentne
granie go na drugim manuale. Niewykonalne technicznie. Poza tym na
klawesynie, z racji jego konstrukcji, niewielki by to mia�o sens. Za to
w muzyce organowej wyra�nie wyr�niony bywa g�os najni�szy, je�li grany
jest na klawiaturze peda�owej. Szczeg�lnie odczu� to mozna w przypadku
wi�kszych instrument�w, w kt�rych nie ma konieczno�ci �ci�gania
rejestr�w manua�owych do peda�u. Wyra�na r�nica barwy, no i
szesnastostopowe g�osy te� swoje robi�.
> W tej fudze
> oczywi�cie zabrak�oby r�k i palc�w.
W ka�dej, od trzyg�osu w g�r�, by zabrak�o. :) W wi�kszo�ci fug faktura
na to nie pozwala. W ten spos�b za to wydziela si� cantus firmus np. w
organowych przygrywkach chora�owych, No ale one s� tak specjalnie
pisane. W fudze jest inaczej. W niej ewentualna zmiana manua�u dotyczy
wszystkich g�os�w na raz - na przyk�ad po zatrzymaniu ruchu na
kadencji. Chocia� bywaj� czasem drobne wyj�tki. Je�li faktura jest
chwilowo dosy� rzadka (np. cz�� g�os�w pauzuje) i przechodzimy od,
powiedzmy, piana na II manuale do forte na I, mo�na przed
przeniesieniem wszystkich g�os�w na I manua� spr�bowac to zrobi� tylko
z tym g�osem, kt�ry akurat wprowadza temat. Potem do��czaj� inne. No i
czasami wtedy dochodzi do ekwilibrystycznych wyczyn�w i grania np.
jedn� r�k� na dw�ch manua�ach. :D Ale tylko przez chwilk�, a poza tym
takie sytuacje s� wyj�tkowe. Przewa�nie si� nie da.
> Jakie fugi wokalne polecasz?
Kyrie I i II z Wielkiej Mszy h-moll Bacha. Niesamowita muzyka. A z
utwor�w stricte a capella - Chora� i Fug� "Aus teifer Not schrei ich zu
dir" op. 23 nr 1 Mendelssohna. To tak na szybko - bo wyb�r jest ogromny.
A z fug orkiestrowych polecam teďż˝ bardzo tďż˝ z poematu "Also sprach
Zarathustra" Straussa. Sz�sty numer - Von der Wissenschaft. Ja prawie
przy tym odlatujďż˝. ;)
--
>"Aus teifer
tiefer oczywi�cie. :)
--
> Jakie fugi wokalne polecasz?
Moja ulubiona wokalno-instrumentalna, to ta z 'Credo' z 'Missa Solemnis'
Beethovena.
Pozdro
D.
Rzeczywi�cie nie mia�oby to sensu. W ko�cu d�wi�k i tak niewiele by si�
r�ni�.
Nawiasem m�wi�c, mam t� fug� wykonan� na organach, z boxu Bachakademie. Ale
niewiele wnosi do tematu, a g�osy znacznie trudniej odnajdywa�.
>> W tej fudze
>> oczywi�cie zabrak�oby r�k i palc�w.
>
> W ka�dej, od trzyg�osu w g�r�, by zabrak�o. :) W wi�kszo�ci fug faktura
> na to nie pozwala. W ten spos�b za to wydziela si� cantus firmus np. w
> organowych przygrywkach chora�owych, No ale one s� tak specjalnie
> pisane. W fudze jest inaczej. W niej ewentualna zmiana manua�u dotyczy
> wszystkich g�os�w na raz - na przyk�ad po zatrzymaniu ruchu na
> kadencji. Chocia� bywaj� czasem drobne wyj�tki. Je�li faktura jest
> chwilowo dosy� rzadka (np. cz�� g�os�w pauzuje) i przechodzimy od,
> powiedzmy, piana na II manuale do forte na I, mo�na przed
> przeniesieniem wszystkich g�os�w na I manua� spr�bowac to zrobi� tylko
> z tym g�osem, kt�ry akurat wprowadza temat. Potem do��czaj� inne. No i
> czasami wtedy dochodzi do ekwilibrystycznych wyczyn�w i grania np.
> jedn� r�k� na dw�ch manua�ach. :D Ale tylko przez chwilk�, a poza tym
> takie sytuacje s� wyj�tkowe. Przewa�nie si� nie da.
>
>> Jakie fugi wokalne polecasz?
>
> Kyrie I i II z Wielkiej Mszy h-moll Bacha. Niesamowita muzyka. A z
> utwor�w stricte a capella - Chora� i Fug� "Aus teifer Not schrei ich zu
> dir" op. 23 nr 1 Mendelssohna. To tak na szybko - bo wyb�r jest ogromny.
> A z fug orkiestrowych polecam teďż˝ bardzo tďż˝ z poematu "Also sprach
> Zarathustra" Straussa. Sz�sty numer - Von der Wissenschaft. Ja prawie
> przy tym odlatujďż˝. ;)
Dzi�ki za polecenia. Wracam za tydzie� z urlopu i bior� si� za szukanie i
s�uchanie :)
Aus tiefer Not znam z bachowskich przygrywek, wi�c przynajmniej chora�
bedzie mi znany.
Dzi�ki, spr�buj�, pewnie od razu ca�ej mszy.