1 maszyna - kilka monitorów
ruf10
przeczytałem informację o userful 1-box
(http://www.linux.pl/?id=news&show=1472)
i zastanawiam się czy nie da sie tego zrobić gołym linuksem.
o co chodzi?
podłączamy do kompa kilka kart graficznych, myszki i klawiatury (na usb)
i kilku użytkowników pracuje na jednej maszynie, każdy ma oczywiście
własny desktop.
wiadomo że do 1 xservera można podpiąć kilka maszyn przez sieć, ale czy
można to zrobić lokalnie?
--
rufio.pzdr();
Bartosz Feński aka fEnIo
Można zrobić. I to w sumie wszystko co Ci mogę powiedzieć ;)
Gadałem z kolesiem na ircu kiedyś i mówił, że jedynym problemem była
konieczność patchowania X'ów by obsługiwały dwie klawiatury.
Może zresztą na dzień dzisiejszy nie trzeba ich patchować... w końcu to
było z rok temu ;)
pozdr,
fEnIo
--
_ Bartosz Fenski | mailto:fe...@o2.pl | pgp:0x13fefc40 | IRC:fEnIo
_|_|_ 32-050 Skawina - Glowackiego 3/15 - w. malopolskie - Polska
(0 0) phone:+48602383548 | Slackware - the weakest link
ooO--(_)--Ooo http://skawina.eu.org | JID:fe...@jabber.org | RLU:172001
Lestek
> W artykule ruf10 napisał(a):
[...]
>>podłączamy do kompa kilka kart graficznych, myszki i klawiatury (na usb)
>>i kilku użytkowników pracuje na jednej maszynie, każdy ma oczywiście
>>własny desktop.
[...]
> Można zrobić. I to w sumie wszystko co Ci mogę powiedzieć ;)
> Gadałem z kolesiem na ircu kiedyś i mówił, że jedynym problemem była
> konieczność patchowania X'ów by obsługiwały dwie klawiatury.
[...]
Zgadza się. Był o tym artykuł w jakimś starym L+. Jak wrócę do domu to
postaram się znaleźć.
I ZTCP to nie X-y trzeba było patchować, a jądro.
--
Lestek
Bartosz Feński aka fEnIo
>>>podłączamy do kompa kilka kart graficznych, myszki i klawiatury (na usb)
>>>i kilku użytkowników pracuje na jednej maszynie, każdy ma oczywiście
>>>własny desktop.
> [...]
>> Można zrobić. I to w sumie wszystko co Ci mogę powiedzieć ;)
>> Gadałem z kolesiem na ircu kiedyś i mówił, że jedynym problemem była
>> konieczność patchowania X'ów by obsługiwały dwie klawiatury.
> [...]
>
> Zgadza się. Był o tym artykuł w jakimś starym L+. Jak wrócę do domu to
> postaram się znaleźć.
> I ZTCP to nie X-y trzeba było patchować, a jądro.
Bardzo możliwe... jak widać, wiem, że dzwonią tylko nie wiem gdzie ;)
ruf10
> Użytkownik Bartosz Feński aka fEnIo napisał:
>
>> Można zrobić. I to w sumie wszystko co Ci mogę powiedzieć ;)
>> Gadałem z kolesiem na ircu kiedyś i mówił, że jedynym problemem była
>> konieczność patchowania X'ów by obsługiwały dwie klawiatury.
>
> [...]
>
> Zgadza się. Był o tym artykuł w jakimś starym L+. Jak wrócę do domu to
> postaram się znaleźć.
> I ZTCP to nie X-y trzeba było patchować, a jądro.
dzięki za odpowiedzi. tylko jedno pytanko dla pewności: mówimy o dwóch
klawiaturach czy o wielu (np 10)?
--
rufio.pzdr();
Lestek
[...]
> Zgadza się. Był o tym artykuł w jakimś starym L+. Jak wrócę do domu to
> postaram się znaleźć.
[...]
A na razie znalazłem to:
http://www.linuxfan.pl/dyskusje/pcol.2002/10.2002/4649.php3
--
Lestek
Lestek
[...]
>>I ZTCP to nie X-y trzeba było patchować, a jądro.
>
> Bardzo możliwe... jak widać, wiem, że dzwonią tylko nie wiem gdzie ;)
Nie, nie... to ja się pomyliłem. W linku który zapodałem mowa jest o
dwóch sposobach, w obydwu trzeba patchować X-y, a tylko w jednym z nich
dodatkowo jądro.
--
Lestek
Bartosz Feński aka fEnIo
>>> Można zrobić. I to w sumie wszystko co Ci mogę powiedzieć ;)
>>> Gadałem z kolesiem na ircu kiedyś i mówił, że jedynym problemem była
>>> konieczność patchowania X'ów by obsługiwały dwie klawiatury.
>>
>> [...]
>>
>> Zgadza się. Był o tym artykuł w jakimś starym L+. Jak wrócę do domu to
>> postaram się znaleźć.
>> I ZTCP to nie X-y trzeba było patchować, a jądro.
>
> dzięki za odpowiedzi. tylko jedno pytanko dla pewności: mówimy o dwóch
> klawiaturach czy o wielu (np 10)?
Owy koleś miał to zrobione na dwóch. Zresztą tak zaczynam dumać i nie mogę
sobie wyobrazić jak podłączysz 10 klawiatur ;)
Lestek
[...]
> dzięki za odpowiedzi. tylko jedno pytanko dla pewności: mówimy o dwóch
> klawiaturach czy o wielu (np 10)?
Przynajmniej w jednym wypadku (http://startx.times.lv/) mowa o wielu:
"It will allow you to run two or more independ consoles with independ
keyboards and mice."
--
Lestek
Lestek
[...]
> Owy koleś miał to zrobione na dwóch. Zresztą tak zaczynam dumać i nie mogę
> sobie wyobrazić jak podłączysz 10 klawiatur ;)
Przez USB chyba dałoby radę....
--
Lestek
Stachu 'Dozzie' K.
Ja sie kiedys nad takim cudem zastanawialem i doszedlem do calkiem
ciekawych wnioskow (wszystko, co ponizej, jest opatrzone klauzulami "z
tego, co mi sie wydaje" i "prawdopodobnie"):
To jest mozliwe. Odpalilem kiedys dwa X-serwery na jednej maszynie
z jedna karta graficzna. Daje sie rowniez odpalic Xy z alternatywna
konfiguracja (XF86Config/xorg.config). Klawiatury na USB pewnie sa
widoczne jako rozne urzadzenia, a myszki to juz na pewno. Majac rozne
karty graficzne (albo jakos je rozrozniajac w XF86Config/xorg.config)
wystarczy dla pieciu stanowisk zrobic piec konfigow i odpalic piec
roznych X-serwerow na pieciu roznych monitorach, kazdy z innym zestawem
klawiatura+myszka.
Uwaga: to nie przechodzi na nvidiowskich akcelerowanych sterownikach. Na
mojej Rivie nie udalo mi sie odpalic dwoch X-serwerow przy driverze
"nvidia", ale przy "nv" -- jak najbardziej.
--
Stanislaw Klekot
Daniel Rychcik
(..)
Ja może nie do końca w temacie - ale do takich rzeczy piękną sprawą
są SunRay'e. W tej chwili jest już beta software do ich obsługi na
Linuxa (RHEL, ale spokojnie ludzie to puszczają na debianach :). W
Daniel
--
\ Daniel Rychcik INTEGRAL Science Data Centre, Versoix/Geneve, CH
\--------------------------------------------------------------------
\ GCM/CS/MU/M d- s++:+ a- C+++$ US+++$ P+>++ L+++$ E--- W++ N++ K-
\ w- O- M PS+ PE Y+ PGP t+ 5 X- R tv b+ D++ G+ e+++ h--- r+++ y+++
voice
> Uwaga: to nie przechodzi na nvidiowskich akcelerowanych sterownikach. Na
> mojej Rivie nie udalo mi sie odpalic dwoch X-serwerow przy driverze
> "nvidia", ale przy "nv" -- jak najbardziej.
Podobno najnowszy sterownik (6111) już to umożliwia...
,,Fixed problem that prevented multiple simultaneous X servers from
running on TNT/TNT2."
Nie sprawdzałem osobiście, bo nie chce się, łachudra, skompilować.
Pozdrawiam,
voice
--
unsigned int gg = 2627828;
Stachu 'Dozzie' K.
> Stachu 'Dozzie' K. napisał:
>
>> Uwaga: to nie przechodzi na nvidiowskich akcelerowanych sterownikach. Na
>> mojej Rivie nie udalo mi sie odpalic dwoch X-serwerow przy driverze
>> "nvidia", ale przy "nv" -- jak najbardziej.
>
> Podobno najnowszy sterownik (6111) już to umożliwia...
> ,,Fixed problem that prevented multiple simultaneous X servers from
> running on TNT/TNT2."
>
> Nie sprawdzałem osobiście, bo nie chce się, łachudra, skompilować.
O, jak wroce, to sprawdze. Mam jakis stary, 5336. Nie ruszalem, bo sie
spisuje przyzwoicie :P
--
Stanislaw Klekot
Lestek
[...]
> Zgadza się. Był o tym artykuł w jakimś starym L+. Jak wrócę do domu to
> postaram się znaleźć.
Znalazłem w końcu. Był to artykuł Piotra Wolnego z Linux + 06/2003
"Sprzęt: XFree w akcji - ciekawe aspekty konfiguracji środowiska
graficznego"
Poświęciłem się i zeskanowałem odpowiedni fragment (mam nadzieje że P.W.
Ani L+ sie nie pogniewają ;)
[...]
"Nieco nietypowe konfiguracje
W normalnej konfiguracji posiadamy jeden monitor, kartę graficzną,
klawiaturę i myszkę. Nie zawsze tak musi być - XFree86 jest na tyle
elastyczny, że umożliwia różne kombinacje urządzeń wejściowych i
wyjściowych.
Dwie myszki
Czasami zachodzi potrzeba podłączenia dwóch myszy (czy też urządzeń
pełniących podobną funkcję) do jednego serwera X-ów, np. w przypadku
laptopów, gdy nie odpowiada nam do końca trackpad czy touchpad, w który
urządzenie jest wyposażone, a nie chcemy całkowicie z niego rezygnować.
W tym celu musimy w pliku /etc/X11/XF86Config wpisać obydwa urządzenia.
W poniższym fragmencie najpierw występuje przykładowa trzyprzyciskowa
myszka z kółkiem, podłączana do portu PS/2. Za kółko myszki odpowiada
przedostatnia linia, która określa, iż ruch umownej "trzeciej osi"
myszki ("Z"axis) będzie mapowany, jakby były to naciśnięcia klawiszy 4 i
5, co pozwala przystosowanym do tego aplikacjom XFree86 na
-wykorzystanie kółka.
Section "InputDevice"
Identifier "Myszkal"
Driver "mouse"
Option "Protocol" "ImPS/2"
Option "Device" "/dev/psaux"
Option "ZAxisMapping" "4 5"
EndSection
Druga myszka może być np. urządzeniem podłączanym do portu USB. Wtedy,
po wcześniejszej instalacji odpowiednich modułów jądra do obsługi USB,
odpowiedni fragment /etc/X11/XF86Config może wyglądać następująco:
Sectlon "InputDevice"
Identifler "Myszka2"
Driver "mouse"
Option "Protocol" "ImPS/2"
Option "Device" "/dev/input/mouse"
Option "ZAxisMapping" "4 5"
EndSection
Miejscem, gdzie łączymy obydwa urządzenia w jedno, jest najważniejsza
sekcja pliku XF86Config, czyli ServerLayout.
Z reguły znajduje się tam wpis:
InputDevice "Mouse" "CorePoInter"
Musimy zastąpić go dwoma liniami:
InputDevice "Myszka1" "CorePointer"
InputDevice "Myszka2" "SendCoreEvents"
Linie te można wyjaśnić w następujący sposób: urządzenie wejściowe
"Myszkal" ma być podstawowym sterownikiem wskaźnika (kursora myszki),
zaś urządzenie wejściowe "Myszka2" ma również wysyłać podstawowe sygnały
sterujące. Tak wiec obydwa urządzenia sterują tym samym wskaźnikiem.
Dwa monitory
Do podłączenia dwóch lub więcej monitorów potrzebujemy albo dwóch (lub
więcej) kart graficznych, albo karty "wielogłowej" (ang. multihead).
Jeśli chcemy użyć wielu kart, przynajmniej jedna z nich musi potrafić
pracować jako secondary display. Znane z tej umiejętności są karty:
NYIDIA (np. GeForce i TNT), nowe karty ATI (RAGE 128 i RADEON), Matrox
(podobno wszystkie modele), 3DLabs (za wyjątkiem pierwszego modelu
Permedia) oraz Voodoo3 i nowsze. Oczywiście należy dodatkowo pamiętać,
że trudno włozyć do komputera dwie karty AGP :-), więc potrzebujemy.co
najmniej jednej PCI. Bardzo dobrym źródłem informacji o używaniu wielu
monitorów równocześnie jest strona
http://www.realtimesoft.com/multimon/, gdzie znajadziemy m.in. bazę
danych z działającymi konfiguracjami sprztętowymi.
W Linuksie konfigurację z wieloma monitorami można wykorzystać na kilka
sposobów. Najpopularniejszy to posiadanie jednego desktopu,
rozciągniętego na kilka monitorów. W XFree86 jest to możliwe dzięki
rozszerzeniu o nazwie Xinerama. Inną możliwością jest posiadane wielu
biurek i uruchomienie na nich wielu niezależnych menedżerów okien.
Wreszcie ostatnią i najtrudniejsza konfiguracją jest ustawienie
całkowicie niezależnych dwóch monitorów oraz klawiatur i myszek, tak aby
dwie osoby mogły całkowicie niezależnie od siebie pracować na tym samym
komputerze.
Instalacja wielu monitorów nie jest dużo trudniejsza niż w przypadku
myszek - dla każdego zestawu karta?monitor musimy stworzyć w pliku
/etc/X11/XF86Config odpowiednie sekcje "Monitor", "Device" oraz
"Screen", które skojarzą ze sobą odpowiednie urządzenia. W sekcji
"Device", opisującej naszą kartę graficzną, ważne jest wpisanie
właścwego BusID, czyli unikatowego identyfikatora naszej karty w szynie
PCI, który możemy uzyskać przy pomocy komendy lspci. Jeżeli posiadamy
kartę z dwoma wyjściami, to również należy dwukrotnie wpisać dla niej
sekcje "Device", które będą różniły się jedynie opcją Screen "[numer]",
umieszczoną w tej sekcji.
Na zakończenie, w sekcji "ServerLayout", musimy wpisać pożądane
identyfikatory ekranów i określić ich wzajemne położenie. Możemy również
w tej sekcji dopisać linię:
Option "Xinerama" "on"
Wtedy będziemy posiadali jeden desktop, zajmujący powierzchnię
wszystkich ekranów. Jeżeli zmienimy tę opcję na "off", będziemy
posiadali dwa niezależne "biurka".
Dokładny opis procedury instalacyjnej można znaleźć w Xinerama-Howto, w
LinuxGazette 82 oraz w wielu opisach zamieszczonych w Internecie, np.
pod adresem http://la.7thguard.net/wyklady/linux-multihead/. Tam też
można znaleźć przykładowe pliki konfiguracyjne. Nie należy również
zapominać o man XF86Config.
Wstępne przygotowanie pliku XF86Config do edycji można przeprowadzić
wydając polecenie XFree86-configure. System automatycznie wpisze wtedy
do niego wszystkie wykryte urządzenia.
Najwięcej wysiłku wymaga konfiguracja, w której chcemy używać dwie
niezależne klawiatury, przez co przy jednym komputerze mogą pracować
dwie osoby, posiadające oddzielne klawiatury, myszki i monitory.
Problemem przy takiej konfiguracji jest linuksowy sterownik klawiatury,
który wciąż nie potrafi obsługiwać dwóch urządzeń podłączonych do
różnych terminali. Domyślnie naciśnięcie klawisza na każdej podłączonej
klawiaturze jest przesyłane do jednego i tylko jednego wirtualnego
terminala (VT), który jest w tym momencie aktywny.
Istnieją co najmniej dwa rozwiązania tego problemu. Pod adresem
http://cambuca.ldhs.cetuc.puc-rio.br/multiuser/ można znaleźć opis,
który wymaga odpowiedniej konfiguracji jądra i zmodyfikowanej wersji
serwera X-ów, tak aby dodatkowa klawiatura USB nie była widziana przez
jądro systemu, a wyłącznie przez zmodyfikowany serwer X-ów.
Drugie rozwiązanie, które wydaje się być bardziej dojrzałe, wymaga
nałożenia łaty na jądro systemu. Jego opis, wraz z łatami na jądro
2.4.20, można znaleźć pod adresem http://startx.times.lv/ Istnieje
również XFree local multiuser HOWTO, opisujące obydwa rozwiązania, które
można znaleźć m.in. na http://www.linux.org/. W tym HOWTO zamieszczono
również odnośniki do innych opisów "wielo-użytkownikowych" konfiguracji
XFree86."
[...]
Mam nadzieje, że sie przyda.
--
Lestek
Marek Janukowicz
Da się to zrobić, ale trzeba patchować X-y i/lub jajko. Ja tak miałem, dopóki
się nie dorobiłem całego komputera dla żony :) Wprawdzie miałem tylko 2
monitory/myszy/klawiatury, ale nic widzę żadnych przeszkód, dla których miałby
być problem z większą ilością.
Aha - z kernelem 2.6 sa większe problemy niż z 2.4.
--
Marek Janukowicz
Marek Janukowicz
> [...]
>>>I ZTCP to nie X-y trzeba było patchować, a jądro.
>>
>> Bardzo możliwe... jak widać, wiem, że dzwonią tylko nie wiem gdzie ;)
>
> Nie, nie... to ja się pomyliłem. W linku który zapodałem mowa jest o
> dwóch sposobach, w obydwu trzeba patchować X-y, a tylko w jednym z nich
> dodatkowo jądro.
Sposobów jest dużo więcej. Przy czym sposób bez patchowania jądra działa kijowo
na 2.6.
--
Marek Janukowicz
Marek Janukowicz
>>> Owy koleś miał to zrobione na dwóch. Zresztą tak zaczynam dumać i nie mogę
>>> sobie wyobrazić jak podłączysz 10 klawiatur ;)
>>
>> Przez USB chyba dałoby radę....
>
> Ja sie kiedys nad takim cudem zastanawialem i doszedlem do calkiem
> ciekawych wnioskow (wszystko, co ponizej, jest opatrzone klauzulami "z
> tego, co mi sie wydaje" i "prawdopodobnie"):
> To jest mozliwe. Odpalilem kiedys dwa X-serwery na jednej maszynie
> z jedna karta graficzna. Daje sie rowniez odpalic Xy z alternatywna
> konfiguracja (XF86Config/xorg.config). Klawiatury na USB pewnie sa
> widoczne jako rozne urzadzenia, a myszki to juz na pewno. Majac rozne
> karty graficzne (albo jakos je rozrozniajac w XF86Config/xorg.config)
> wystarczy dla pieciu stanowisk zrobic piec konfigow i odpalic piec
> roznych X-serwerow na pieciu roznych monitorach, kazdy z innym zestawem
> klawiatura+myszka.
Nie wystarczy. X-y przy włączaniu/przełączaniu pomiędzy poszczególnymi serwerami
odcinają pozostałym serwerom dostęp do urządzeń PCI. Nie da się tego więc zrobić
bez patchowania X-ów, chyba że na jednym serwerze (np. przez Xineramę). Na jaju
2.6 jest jeszcze dodatkowy problem, że nie da się _wyłączyć_ keyev (czy jak się
to tam nazywało w 2.4), a zatem eventy z klawiatury USB idą na konsolę, albo nie
idą nigdzie. Może coś poplątałem - bawiłem się tym jakiś czas temu...
Tak btw. akurat konfigów nie trzeba robić kilku - wystarczy kilka layoutów w
jednym konfigu.
--
Marek Janukowicz
Marek Janukowicz
>>> Można zrobić. I to w sumie wszystko co Ci mogę powiedzieć ;)
>>> Gadałem z kolesiem na ircu kiedyś i mówił, że jedynym problemem była
>>> konieczność patchowania X'ów by obsługiwały dwie klawiatury.
>>
>> [...]
>>
>> Zgadza się. Był o tym artykuł w jakimś starym L+. Jak wrócę do domu to
>> postaram się znaleźć.
>> I ZTCP to nie X-y trzeba było patchować, a jądro.
>
> dzięki za odpowiedzi. tylko jedno pytanko dla pewności: mówimy o dwóch
> klawiaturach czy o wielu (np 10)?
Między 2 a 10 nie ma praktycznie żadnej różnicy (poza problemem z fizycznym
podłączeniem, zwłaszcza kart graficznych).
--
Marek Janukowicz
Lestek
[...]
> Na jaju 2.6 jest jeszcze dodatkowy problem, że nie da się _wyłączyć_ keyev
[...]
Tu:
http://www.ltn.lv/~aivils/ (dział Download)
są patche do 2.6.x (chyba) do tego....
--
Lestek
Marek Janukowicz
>> Na jaju 2.6 jest jeszcze dodatkowy problem, że nie da się _wyłączyć_ keyev
> [...]
> Tu:
> http://www.ltn.lv/~aivils/ (dział Download)
> są patche do 2.6.x (chyba) do tego....
Wiem, mi chodziło o niepatchowane jajo.
--
Marek Janukowicz
Maciej Witkowiak
> Dwa monitory
>
> Do podłączenia dwóch lub więcej monitorów potrzebujemy albo dwóch (lub
> więcej) kart graficznych, albo karty "wielogłowej" (ang. multihead).
> Jeśli chcemy użyć wielu kart, przynajmniej jedna z nich musi potrafić
> pracować jako secondary display. Znane z tej umiejętności są karty:
> NYIDIA (np. GeForce i TNT), nowe karty ATI (RAGE 128 i RADEON), Matrox
> (podobno wszystkie modele), 3DLabs (za wyjątkiem pierwszego modelu
> Permedia) oraz Voodoo3 i nowsze. Oczywiście należy dodatkowo pamiętać,
> że trudno włozyć do komputera dwie karty AGP :-), więc potrzebujemy.co
> najmniej jednej PCI. Bardzo dobrym źródłem informacji o używaniu wielu
Nie tylko w ten sposób. Dzięki Xdmx można mieć Xineramę (czyli jeden wielki
desktop) w konfiguracji kilku komputerów, każdy z jedną kartą graficzną i
jednym monitorem, a klawiatura/mysz pobierane z wyróżnionego.
I.
--
Najlepsza sygnatura to brak sygnatury.
Lestek
[...]
>>>Na jaju 2.6 jest jeszcze dodatkowy problem, że nie da się _wyłączyć_ keyev
>>
>>[...]
>>Tu:
>>http://www.ltn.lv/~aivils/ (dział Download)
>>są patche do 2.6.x (chyba) do tego....
>
>
> Wiem, mi chodziło o niepatchowane jajo.
>
To (o ile dobrze zrozumiałem tekst angielski), jest chyba też możliwe:
" Proper kernel 2.6 support
Aivils Stoss notified me that multiple keyboards are possible without
any kind of 2.6 kernel patching (see above). The trick is to request
exclusive access to the event device, so that keyboard handler would not
receive any event. This requires only small changes to the XFree86 patch
(...)"
(za: http://cambuca.ldhs.cetuc.puc-rio.br/multiuser/)
--
Lestek
Marek Janukowicz
Tak, tylko *gdzie* się to włącza? :)
--
Marek Janukowicz
Lestek
[...]
>>" Proper kernel 2.6 support
>>Aivils Stoss notified me that multiple keyboards are possible without
>>any kind of 2.6 kernel patching (see above). The trick is to request
>>exclusive access to the event device, so that keyboard handler would not
>>receive any event. This requires only small changes to the XFree86 patch
>>(...)"
>>(za: http://cambuca.ldhs.cetuc.puc-rio.br/multiuser/)
>
>
> Tak, tylko *gdzie* się to włącza? :)
>
To patchowanie X-ów? A to odsyłam do w/w linka...
--
Lestek
Marek Janukowicz
Nie patchowanie X-ów, tylko "exclusive access to the event device". W 2.4 się
wyłączało keydev, a włączało evdev (czy jakoś tak - nazw modułów dokładnie nie
pamiętam) - w 2.6 nic takiego nie ma. .A linka już mam obczajonego od bardzo
dawna.
--
Marek Janukowicz
Lestek
[...]
Niw wczytywałem sie dokładnie, ale ja zrozumiałem ten fragment, w ten
sposób, że przy tej metodzie nie trzeba w ogóle grzebac w jądrze 2.6 a
do "exclusive access to the event device" wystarczy poprawka w patchu na
X-y:
"The trick is to request exclusive access to the event device(...). This
requires only small changes to the XFree86 patch."
A jeżeli nie to nie wiem, nie wczytywałem się dokładnie, bo w zasadzie
mnie to (przynajmniej na razie) nie interesuje, ale może kiedyś spróbuję
się w tym pobawić.
--
Lestek