Je zou dit gerommel eigenlijk niet moeten willen, maar wat is hier eigenlijk
rechtens? Is hier jurisprudentie over?
Ik kom met deze casus, omdat die zich daadwerkelijk heeft voorgedaan. Een
voorzitter van een vereniging moest statutair aftreden en kon statutair niet
herkozen worden. Hij wilde echter aanblijven. Toen kwam het bestuur met een
voorstel tot statutenwijziging, waarbij de notaris al klaar zou zitten om
ter plekke lopende die vergadering (die niet werd gesloten, hooguit even
geschorst) de akte van statutenwijziging te verlijden. Het voorstel tot
statutenwijziging heeft het echter niet gehaald.
Maar de rechtsvraag blijft: wat is hier rechtens als het voorstel tot
statutenwijziging was aangenomen en de akte tijdens de vergadering zou zijn
verleden, en is hier jurisprudentie over?
Kan de vergadering direct een geldige stemming houden over die
statutenwijziging, of moet daarvoor een minimaal aantal
stemgerechtigden aanwezig zijn?
Juist om dit soort geintjes te voorkomen zijn er vaak extra bepalingen
in de statuten die het onmogelijk maken dat een vergaande beslissing
er direct doorheen gedrukt kan worden, terwijl er maar een klein
aantal leden aanwezig is.
Gr,
Arne Vogel.
In een dergelijk geval moet de vergadering die onder de oude statuten is
bijeengeroepen, na het aannemen van dit besluit worden gesloten.
Terecht is dat in casu ook gebeurd. Hoe snel de notari�le akte vervolgens
wordt verleden, is niet relevant. Het bestuur zal daarna toch een nieuwe
ledenvergadering bijeen moeten roepen. Ongetwijfeld staat daarvoor in de
statuten het vereiste van een minimale termijn voor de oproeping van de
leden. Dat betekent dat de aanwezige leden dus naar huis kunnen, dat het
bestuur eerst een nieuwe ledenvergadering zal dienen uit te schrijven met
inachtnemning van alle statutaire eisen die daarvoor gelden en dat pas in
die ledenvergadering over het betreffende besluit kan worden gestemd.
Dat ligt eraan, of dat in de statuten c.q. huishoudelijk reglement van de
betreffende vereniging is voorgeschreven. Maar zoals de formulering van het
BW luidt, gaat direct na het opmaken en ondertekenen van de notari�le akte
de statutenwijziging in werking. Over het stoppen, schorsen of doorgaan van
de ledenvergadering, of andere vormvereisten, laat het BW zich kennelijk
niet uit. Je mag er dus van uitgaan dat, conform BW, de vergadering onder
het regime van de nieuwe statuten gewoon doorgaat.
> De wet voorziet mijns inziens niet in dit manco. Wenselijk - en de
> bedoeling van de wetgever - lijkt mij dit echter niet. De vergadering
> zou dan ineens vigeren onder de nieuwe statuten, maar is nog onder de
> oude regels bijeengeroepen. Ook zou het stemrecht op die manier
> tijdens de vergadering ineens kunnen veranderen. Enz.
Ja, maar op zich is dat niet erg. Diezelfde vergadering heeft immers
besloten tot de statutenwijziging, en de notaris heeft de akte opgesteld en
laten ondertekenen. Daar is die vergadering zelf bij. Als ze dat anders had
gewild, had een voorstel van orde in stemming kunnen worden gebracht
voorafgaand aan de stemming over de statutenwijziging.
> Je zou dit gerommel eigenlijk niet moeten willen, maar wat is hier
> eigenlijk rechtens? Is hier jurisprudentie over?
Ik vind dit eigenlijk niet zo'n gerommel. De ledenvergadering besluit immers
met haar volle verstand tot een statutenwijziging en is er kennelijk ook mee
akkoord (op voorstel van het bestuur) dat die statutenwijziging - gezien de
aanwezigheid van de notaris - staande de vergadering van kracht wordt. Niets
mis mee, mits niet in strijd met de oude of de nieuwe statuten.
Het formeel be�indigen van de vergadering en weer opnieuw openen daarvan is
alleen maar een formaliteit en dient eigenlijk nergens toe.
Tom.
Indirect misschien toch wel: BW 2:6 lid 1.
Een statutenwijziging zoals beschreven heeft jegens derden immers
pas werkingskracht na openbaarmaking; en BW 2:43 lid 5 schrijft die
in dit geval voor. Dat geldt dus ook voor besluiten genomen staande
het deel van de vergadering na de aanname van de nieuwe statuten.
Het lijkt me daarom aannemelijk dat ook dat deel van de vergadering
nog onder de oude statuten plaatsvindt.
-p
Dat maakt niet dat de nieuwe statuten nog niet gelden, maar betekent dat
derden (zijn de leden "derden"?) zich met succes op onbekendheid daarmee
kunnen beroepen (als zij ook niet uit anderen hoofde geacht konden worden
ermee bekend te zijn).
In casu ging het om een algemene ledenvergadering waartoe normaal was
opgeroepen (volgens de oude statuten!). De leden die daar niet verschijnen,
zijn altijd gebonden aan de besluiten van zo'n vergadering. Maar het
probleem is of halverwege de vergadering de regels ineens kunnen veranderen.
D�n zit er ineens een vergadering die �nders bijeengeroepen kan zijn dan
volgens die nieuwe regels moest. D�n geldt ineens een andere besluitvorming,
andere stemverhoudingen, ander stemrecht. D�n is ineens iemand kandidaat
voor een benoeming die eigenlijk geen kandidaat kon zijn, of andersom.
En d�t zal toch niet de bedoeling van de wetgever zijn geweest?
Het gaat er niet om hoe een statutenwijziging tot stand moet komen. Dat kun
je statutair regelen en anders geldt artikel 2:43 lid 1 B.W.
Het gaat erom of de inwerkingtreding - na aanneming van nhet voorstel tot
statutenwijziging - van de statutenwijziging al tijdens de vergadering zelf
kan zijn (als een notaris de akte ter plekke tijdens die vergadering meteen
verlijdt).
Inderdaad zijn daaremee "geintjes" mogelijk. Vandaar mijn bedenkingen.
Dat hoeft niet. Er kunnen meer zaken op de agenda staan die nog afgewerkt
kunnen worden. Wel zou het zo moeten zijn dat de vergadering wordt gesloten
voordat de akte wordt verleden. Maar.... waar st��t dat?
> Terecht is dat in casu ook gebeurd.
Dat heb ik nergens geschreven. In het geval dat ik aanhaalde, werd
uiteindelijk het voorstel tot statutenwijziging niet aangenomen. Maar de
vraag die ik stelde, was wat de situatie zou zijn als dat w�l was aangenomen
en een notaris vervolgens de akte verlijdt terwijl de vergadering nog
voortduurt.
> Hoe snel de notari�le akte vervolgens
> wordt verleden, is niet relevant. Het bestuur zal daarna toch een nieuwe
> ledenvergadering bijeen moeten roepen. Ongetwijfeld staat daarvoor in de
> statuten het vereiste van een minimale termijn voor de oproeping van de
> leden. Dat betekent dat de aanwezige leden dus naar huis kunnen, dat het
> bestuur eerst een nieuwe ledenvergadering zal dienen uit te schrijven met
> inachtnemning van alle statutaire eisen die daarvoor gelden en dat pas in
Dat is de normale gang van zaken en ook de gang van zaken die mijns inziens
de wetgever voor ogen stond. Maar de praktijk is soms creatiever.
Inderdaad regelt de wet hier niets, maar dit is zeker niet de situatie die
de wetgever voor ogen stond, dat een notaris al tijdens de vergadering de
akte verlijdt i.p.v. op enig moment erna.
Dat is net als een sportwedstrijd waarin halverwege de spelregels worden
veranderd. En opent zeker de deur voor "gerommel" door de Berlusconi's onder
de verenigingsbestuurders.
Nergens. Het is allemaal erg gewrongen natuurlijk, maar stel dat de
ledenvergadering zou besluiten dat de statutenwijziging ingaat zodra de
notari锟絣e akte is verleden, kan de onder het oude regiem bijeengeroepen
vergadering tot dat moment in elk geval nog besluiten nemen, maar uiteraard
alleen op basis van de oude statuten. Zodra de akte is verleden stopt die
mogelijkheid op het moment dat volgens die akte de nieuwe statuten van
kracht worden. Zoals al gezegd zal dan een nieuwe vergadering bijeen dienen
te worden geroepen en pas door die vergadering kunnen dan weer besluiten
worden genomen.
> > Terecht is dat in casu ook gebeurd.
>
> Dat heb ik nergens geschreven. In het geval dat ik aanhaalde, werd
> uiteindelijk het voorstel tot statutenwijziging niet aangenomen. Maar de
> vraag die ik stelde, was wat de situatie zou zijn als dat w锟絣 was
> aangenomen
> en een notaris vervolgens de akte verlijdt terwijl de vergadering nog
> voortduurt.
>
> > Hoe snel de notari锟絣e akte vervolgens
> Inderdaad regelt de wet hier niets, maar dit is zeker niet de
> situatie die de wetgever voor ogen stond, dat een notaris al tijdens
> de vergadering de akte verlijdt i.p.v. op enig moment erna.
Hoezo? Zolang de wet dat niet nadrukkelijk verbiedt, geldt gewoon datgene
wat w�l in de wet is opgenomen. Kennelijk vond de wetgever dat geen bezwaar
dat wettelijk geregeld moest worden. En de door jou aangehaalde wetstekst
lijkt me zonneklaar. Overigens zou ik dat zelf als verenigingsbestuurder
nooit zo doen maar netjes de akte enkele dagen na de vergadering laten
passeren. Maar ik zie geen verbod, en wat niet verboden is, mag.
> Dat is net als een sportwedstrijd waarin halverwege de spelregels
> worden veranderd. En opent zeker de deur voor "gerommel" door de
> Berlusconi's onder de verenigingsbestuurders.
Daar is de ledenvergadering, nogmaals, zelf bij. Het staat immers ieder lid
vrij een voorstel van orde in te dienen voorafgaand of aan het begin van de
behandeling van het betreffende agendapunt.
Tom.
> Dat maakt niet dat de nieuwe statuten nog niet gelden, maar betekent
> dat derden (zijn de leden "derden"?) zich met succes op onbekendheid
> daarmee kunnen beroepen (als zij ook niet uit anderen hoofde geacht
> konden worden ermee bekend te zijn).
Leden zijn geen derden, maar *zijn* de vereniging, waarbij de
ledenvergadering het hoogste orgaan is. Leden kunnen zich evenmin op
onbekendheid beroepen (tenzij het bestuur in de convocatie en formuleringen
een fout heeft gemaakt), omdat doorgaans voor statutenwijziging de
feitelijke nieuwe formulering van de statuten aan ieder lid van de
ledenvergadering moet worden toegezonden. Vaak is ook in de statuten
opgenomen dat voor een dergelijke wijziging een 2/3 meerderheid van de
aanwezige leden voor moet stemmen. En minstens even vaak regelen de statuten
dat voor zo'n ledenvergadering de helft plus een van de leden aanwezig dient
te zijn, en als dat quorum er niet is, dat dan een nieuwe ledenvergadering
dient te worden uitgeschreven. Aan 'grondwetwijzigingen' worden meestal uit
het oogpunt van verenigingsdemocratie hoge eisen gesteld in
verenigingsstatuten.
> In casu ging het om een algemene ledenvergadering waartoe normaal was
> opgeroepen (volgens de oude statuten!). De leden die daar niet
> verschijnen, zijn altijd gebonden aan de besluiten van zo'n
> vergadering. Maar het probleem is of halverwege de vergadering de
> regels ineens kunnen veranderen. DīŋŊn zit er ineens een vergadering
> die īŋŊnders bijeengeroepen kan zijn dan volgens die nieuwe regels
> moest.
Dat zou inderdaad kunnen, dat de voortzetting van de ledenvergadering nīŋŊ het
ter plekke van de akte van statutenwijziging niet meer aan de nieuwe
statuten voldoet. Daarmee verliezen die nieuwe statuten niet hun
rechtsgeldigheid, maar wīŋŊl zijn besluiten die na dat moment door de
ledenvergadering worden genomen, niet rechtsgeldig omdat de vergadering niet
conform de statuten wordt gehouden. Overigens kan ik me niet helemaal
voorstellen wanneer dat het geval is. Dat zou alleen maar aan de orde kunnen
zijn als de nieuwe statuten andere eisen stellen aan het bijeen roepen van
ledenvergaderingen. In de praktijk zal dat niet zo vaak voorkomen en is een
eenvoudige oproep voor een ledenvergadering meestal sowieso in oude īŋŊn
nieuwe statuten geregeld. En de oproep tot die ledenvergadering nīŋŊ het
vaststellen en notarieel passeren van die nieuwe statuten zal ongetwijfeld
zijn verzonden door het bestuur (dat mag je tenminste hopen, anders is de
hele besluitvorming ongeldig).
> DīŋŊn geldt ineens een andere besluitvorming, andere
> stemverhoudingen, ander stemrecht. DīŋŊn is ineens iemand kandidaat
> voor een benoeming die eigenlijk geen kandidaat kon zijn, of
> andersom.
Daar lijkt me niets op tegen, zolang dat maar blijkt uit de aan iedereen van
tevoren voorgestelde formulering van de statutenwijziging. Leden kunnen toch
lezen en op grond van hun opvatting hun stem voor of tegen de
statutenwijziging uitbrengen, gezien de door henzelf ingeschatte
consequenties van die wijziging voor stemrecht, stemverhoudingen of
kandidaatstellingen?
> En dīŋŊt zal toch niet de bedoeling van de wetgever zijn geweest?
Tja, de wetgever zal zich niet tot in detail met verenigingsdemocratie
hebben willen bemoeien. Laten mensen dat maar zelf opknappen zal het adagium
zijn geweest, en dat lijkt me een prima houding voor een
niet-alomtegenwoordige overheid en slechts het regelen van het
verenigingsrecht in grote lijnen. Voordat je het weet moeten zelfs de
broodjes op de ledenvergadering voldoen aan wettelijke vereisten...
Tom
(secretaris van diverse verenigingen).
Ik mis een stukje essentiële informatie: was die ALV bijeengeroepen met
of zonder kennisgeving dat er een statutenwijziging aan de orde zou komen?
Indien dat zonder die kennisgeving is gebeurd, dan is niet voldaan aan
BW 2:42 lid 1-2, en kan de wijziging slechts conform lid 3 met algemene
stemmen door alle leden worden aangenomen. Hetgeen dan impliceert dat ook
alle leden instemmen met "verandering van de spelregels tijdens het spel".
-p
>Het gaat er niet om hoe een statutenwijziging tot stand moet komen. Dat kun
>je statutair regelen en anders geldt artikel 2:43 lid 1 B.W.
Daar gaat het wel om.
>Het gaat erom of de inwerkingtreding - na aanneming van nhet voorstel tot
>statutenwijziging - van de statutenwijziging al tijdens de vergadering zelf
>kan zijn (als een notaris de akte ter plekke tijdens die vergadering meteen
>verlijdt).
>Inderdaad zijn daaremee "geintjes" mogelijk. Vandaar mijn bedenkingen.
Dus is er meestal een bepaling opgenomen dat een statutenwijziging
niet zomaar even er doorheen gejast kan worden. (minimaal aantal
stemgerechtigden bijvoorbeeld en als die er niet zijn dan een tweede
stemming op een volgende vergadering)
Waarmee ook direct kan worden voorkomen dat die wijziging staande de
vergadering van kracht zou worden.
Gr,
Arne Vogel.
Het is een sportwedstrijd waarin beide coaches oid hebben afgesproken
dat als ze het eens zijn in de rust de regels veranderen.
Wim
Die moet op de statutair voorgeschreven wijze worden geconvoceerd.
Dat is evident, maar staande die vergadering kan de statutenwijziging van
kracht worden en wat dan?
Het lijkt mij het beste dat de leden een schaduw bestuur benoemen en een
volgende algemene vergadering uitschrijven om het zittende bestuur naar huis
te sturen en het schaduw bestuur tijdens de vergadering te installeren .
Een algemene ledenvergadering heeft dit recht .
Het lijkt mij er op dat het hele gebeuren al in een bestuursvergadering is
afgesproken daar er ook een notaris tijdens de vergadering aanwezig was die
natuurlijk al een concept statuten in z'n binnenzak had , klaar om te
ondertekenen .
Al met al rommelt het natuurlijk wel binnen de vereniging en zal het nog
lang duren voordat het geheel weer soepel draait .
Henk
> Het lijkt mij het beste dat de leden een schaduw bestuur benoemen en
> een volgende algemene vergadering uitschrijven om het zittende
> bestuur naar huis te sturen en het schaduw bestuur tijdens de
> vergadering te installeren . Een algemene ledenvergadering heeft dit
> recht .
Waarom zouden de leden dit moeten doen? De wet kent geen schaduwbesturen -
en de leden kunnen het voorstel tot statutenwijziging verwerpen of
aanvaarden in de algemene ledenvergadering. Waarom het zittende bestuur naar
huis moet worden gestuurd c.q. waarom er een 'schaduwbestuur' moet komen is
me helemaal onduidelijk. Ik heb vele malen meegemaakt dat besturen waar ik
deel van uitmaakte, een voorstel deden in ledenvergaderingen dat werd
afgewezen. Tja, niets aan de hand, dan gaat het besluit niet door en ga je
als bestuur over tot de orde van de dag. Pas als de leden het zittende
bestuur echt naar huis sturen, dan heeft het zin een nieuw bestuur te
benoemen. Nergens in het voorbeeld van Johannes wordt dit echter aangeroerd.
> Het lijkt mij er op dat het hele gebeuren al in een
> bestuursvergadering is afgesproken daar er ook een notaris tijdens de
> vergadering aanwezig was die natuurlijk al een concept statuten in
> z'n binnenzak had , klaar om te ondertekenen .
Natuurlijk is dat in een bestuursvergadering besproken, dat mag je tenminste
hopen. Het bestuur wordt geacht de vereniging te besturen en dan moet je dus
gezamenlijk besluiten nemen...
> Al met al rommelt het natuurlijk wel binnen de vereniging en zal het
> nog lang duren voordat het geheel weer soepel draait .
Waar blijkt dat uit? Het feit dat een notaris ter plekke - overigens *met*
goedkeuring van de ledenvergadering - de statutenwijziging regelt, hoeft
helemaal niet te betekenen dat er sprake is van een conflict. Misschien is
dat wel nodig vanwege financi�le consequenties, of verplichtingen jegens
derden, of om een faillissement te ontlopen. Het kan van alles zijn.
Tom.