De Mexicaanse griep krijgt veel aandacht, maar de in Nederland
voorkomende Q-koorts bacterie lijkt gevaarlijker. 3 redenen om alert te
blijven op de Q-koorts.
Na een snelle verspreiding van de Q-koortsbacterie kort voor de zomer
lijkt de toename van het aantal pati�nten wat af te nemen. Het aantal
mensen met Q-koorts is gestegen tot 2204 (8 oktober ). Ongeveer 20% van
de pati�nten met Q-koorts is opgenomen in een ziekenhuis. In Nederland
zijn in 2008 en 2009 in totaal 6 mensen overleden aan de Q-koorts.
Nieuwe Test
Er is een nieuwe test beschikbaar die Q-koorts sneller kan aantonen dan
de oude test. De nieuwe test toont het DNA van de Q-koortsbacterie
Coxiella Burnetii aan in het bloed. De oude test spoorde antistoffen op
tegen de ziekte, maar die zijn in een vroeg stadium van de ziekte nog
niet aanwezig. Met de nieuwe test kan de ziekte 2 weken eerder worden
gediagnosticeerd. Mensen die zich met de verschijnselen van de ziekte
bij de huisarts melden, kunnen een dag later al de uitslag hebben.
Nu de ziekte sneller kan worden aangetoond kunnen ook eerder de juiste
antibiotica worden voorgeschreven. De verwachting is dat ziekte daardoor
milder verloopt.
3 aanwijzingen dat de Q-koorts gevaarlijker kan zijn dan de Mexicaanse
griep:
1) Q-koorts veroorzaakt meer ziektegevallen
De uitbraak van de Q-koorts begon in 2008. In dat hele jaar tijd raakten
ongeveer 1000 mensen besmet. Het aantal besmettingen door de Q-koorts in
Nederland nam vooral in het voorjaar van 2009 snel toe. In totaal zijn,
tot 20 augustus, 2053 mensen besmet. Ongeveer 40% van hen is ziek
geworden. De helft van deze mensen is ernstig ziek. De aard en omvang
van de uitbraak wordt door het RIVM �uniek in de wereld� genoemd. De
hoge mate van besmettelijkheid van de Q-koortsbacterie valt des te meer
op, omdat mensen die de bacterie bij zich dragen andere mensen niet
kunnen besmetten.
In het geval van de Mexicaanse griep (een virus) kunnen mensen elkaar
w�l ziek maken. Het aantal geregistreerde meldingen van mensen met de
Mexicaanse griep staat op 1473, met in totaal 28 ziekenhuisopnamen.
Sinds half augustus worden alleen nog ziekenhuisopnamen geregistreerd.
Waarschijnlijk zijn veel meer mensen besmet, maar een klein deel van de
besmette mensen krijgt de verschijnselen van griep.
2) Q-koorts geeft hogere kans op een ernstige aandoening
Ongeveer 20% van de mensen met Q-koorts kampt met ernstige
verschijnselen zoals longontsteking. Daarmee lijkt het ziekteverloop bij
de Q-koorts ingrijpender te zijn dan bij de vooralsnog milde Mexicaanse
griep, waar de kans op een longontsteking bij gezonde mensen op 2 tot 3%
wordt geschat. Mensen met een verminderde weerstand lopen bij Q-koorts
kans op langdurige vermoeidheidsproblemen. Verder is er een kleine kans
dat de bacterie een infectie veroorzaakt bij de hartkleppen. Mensen die
ziek worden door de Q-koorts krijgen antibiotica toegediend.
Over de sterftekansen van beide ziekten is nog weinig te zeggen. De 6
aan Q-koorts overleden mensen waren al ziek voordat ze met de
Q-koortsbacterie besmet werden.
3) De Q-koortsbacterie is moeilijker te bestrijden
Wereldwijd worden op grote schaal vaccins gemaakt om het Mexicaanse
griepvirus bij mensen te bestrijden. Eind oktober beging in Nederland
het vaccinatieprogramma. Hoewel schapen en geiten in Nederland worden
inge�nt met een Frans vaccin tegen de besmettelijke Q-koortsbacterie, is
de uitwerking daarvan pas volgend jaar te merken. Over de effectiviteit
van het vaccin is nog niet veel te zeggen. Het veterinair laboratorium
CVI in Lelystad, een onderdeel van Wageningen Universiteit, is er in
geslaagd de Q-koortsbacterie te isoleren en op te kweken. Volgens
CVI-woordvoerder Henk Jan Roest kan nu onderzocht worden waarom de
Nederlandse bacterievariant veel besmettelijker is dan de
bacterievarianten die in andere landen rondwaren.
Auteur: Jan Willem Wensink
Bronnen: RIVM, CVI
Risico voor zwangere (zelf) : ja
Risico voor ongeboren vrucht : ja
Risico voor pasgeborene : ja
Toelichting
*Risico voor zwangere (zelf):*
Personen met een verminderde weerstand, zoals zwangere vrouwen, hebben
een verhoogde kans op een ernstig beloop. Tevens hebben ze een vergroot
risico om ziek te worden na een besmetting. Bij een primaire infectie
tijdens de zwangerschap is er een verhoogd risico op het ontwikkelen van
een chronische infectie en op het optreden van een relapse.
*Risico voor ongeboren vrucht:*
Zwangere vrouwen die Q-koorts doormaken hebben een verhoogd risico op
een abortus of een intrauteriene vruchtdood.
*Risico voor pasgeborene:*
In principe is er geen mens-op-mens overdracht. Transmissie van de
moeder naar het kind perinataal is zeer uitzonderlijk. Besmetting van
het kind via de borstvoeding is zeer waarschijnlijk mogelijk.
*Heeft Q-koorts bij zwangere vrouwen gevolgen voor het ongeboren kind?*
Omdat Q-koorts zich nooit eerder op de huidige schaal heeft
voorgedaan, zijn er nog steeds veel vraagtekens rondom de ziekte, het
beloop en de gevolgen voor de individuele pati�nt en de maatschappij als
geheel. Terwijl Q-koorts in het merendeel van alle gevallen onopgemerkt
blijft of alleen relatief milde klachten veroorzaakt (bij 80 % van de
mensen), kan de ziekte in individuele gevallen complicaties met zich mee
brengen. Bij zwangere vrouwen bijvoorbeeld verloopt de ziekte vaker
chronisch, en tijdens de zwangerschap kunnen zich complicaties voor het
ongeboren kind voordoen. De vraag of Q-koorts bij zwangere vrouwen vaker
leidt tot vroeggeboorte, een laag geboortegewicht of zelfs sterfte van
het kind is nu onderwerp van een studie waarvan de uitslagen later dit
jaar bekend zullen worden.
Het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) gaat vanaf
november 2009 aan zwangere vrouwen de mogelijkheid bieden om zich te
laten testen op Q-koorts. Een vrouw waarbij een acute of recente
besmetting met Q-koorts wordt aangetroffen kan zich dan door het
ziekenhuis laten begeleiden en desgewenst ook laten behandelen. Omdat
nog niet duidelijk is wat de meest aangewezen behandeling is voor
Q-koorts bij zwangere vrouwen, zullen de vrouwen en het ongeboren kind
nauwlettend in de gaten worden gehouden. Verschillende behandelingen
zullen met elkaar worden vergeleken m.b.t. het beloop van de
zwangerschap en de gezondheid van moeder en kind.
Het Centrum Infectieziektebestrijding (CIb) van het RIVM is bezig
met onderzoek om na te gaan of screening van zwangere vrouwen op
Q-koorts zinvol is. Hiervoor zijn wiskundige modellen ontwikkeld waarvan
bruikbaarheid en voorspellende waarde getoetst wordt door die te
vergelijken met de realiteit.
*Wat zijn de ziekteverschijnselen?*
Q-koorts is niet altijd te herkennen. Meer dan de helft van de mensen
met Q-koorts heeft geen klachten. De mensen die wel klachten hebben,
hebben vaak een griepachtig ziektebeeld. Soms verloopt Q-koorts
ernstiger. Dan begint de ziekte in korte tijd met heftige hoofdpijn,
hoge koorts en een longontsteking met droge hoest en pijn op de borst.
De bacterie kan een leverontsteking veroorzaken. Deze klachten komen
echter ook bij andere ziektebeelden voor. Mannen hebben vaker last van
Q-koorts dan vrouwen en ook mensen die roken worden vaker ziek. Veel
mensen die Q-koorts hebben gehad, zijn daarna nog lange tijd moe.
Wanneer er ziekteverschijnselen optreden gebeurt dat gemiddeld 2 � 3 tot
6 weken na de besmetting.
Soms kan Q-koorts tot een chronische infectie leiden. Dan is er vaak een
ontsteking aan het hart. Chronische Q-koorts komt meestal voor bij
pati�nten met een afweerstoornis en hartpati�nten. Bij zwangere vrouwen
kan een eerder doorgemaakte Q-koortsinfectie tot chronische Q-koorts leiden.
*Ziekteverschijnselen bij de mens*
Meestal vertoont men na infectie geen symptomen of een voorbijgaand
griepachtig beeld. Omdat een infectie met deze bacterie zich door het
hele lichaam spreidt, zijn veel verschillende symptomen mogelijk.
Gemiddeld beginnen de verschijnselen 2 tot 3 weken na besmetting, dit
kan echter oplopen tot 6 weken. Duidelijke verschijnselen zijn een
heftige hoofdpijn (in het acute begin) en een wisselend koortsverloop.
Andere mogelijke symptomen zijn koude rillingen, spierpijn, zweten,
verminderde eetlust, misselijkheid, braken, diarree en een relatief lage
hartslag. Ook kan een droge hoest en pijn op de borst voorkomen in geval
van een longontsteking. Redelijk vaak komt er bij Q-koorts een
leverontsteking voor zonder symptomen. Bij een chronische infectie
kunnen deze symptomen tot tien jaar na de eerste oorzakelijke infectie
optreden.
Q heeft geen koorts op dit moment.
Q
--
Well, opinions are like assholes... everybody has one. -- Harry Callahan
http://tinyurl.com/m7m3qd