On 29 apr, 13:17, "Maarten Sneep" <
maarten.sn...@xs4all.nl> wrote:
> Hoi,
> Waarom zou je in de lieve vrede een vierwiellige HPV willen bouwen? Als je
> voor een twee of meer persoons fiets gaat, is het misschien niet een heel
> beroerde constructie, maar voor een (of zelfs twee) rijders zie ik het
> voordeel van vier wielen boven drie niet:
>
> - drie wielen biedt al voldoende stabiliteit als je je voet niet aan de
> grond kunt zetten, een vierde wiel voegt daar niets toe.
Dat betwijfel ik dus tot dusverre. Ik denk dat deze wél iets kunnen
toeveigen in bruikbaarheid, naast driewielers. Driewielers hebben
weliswaar een inherente 'stabiliteit' als het puur gaat om wielcontact
op een ondergrond, maar de afstand tussen kantellijn (snijlijn tussen
de twee wielen waarover een voertuig wil omslaan in zijdelingse
richting) en het zwaartepunt (CoG) van het geheel (voertuig en
bestuurder), is bij een driewieler significant ongunstiger dan bij een
vierwieler (met dezelfde spoorbreedte en CoG). De positionering van
dat CoG is bij een driewieler kritischer.
Dat blijkt ook in de praktijk:
- wil men een snelle en kantelveilige driewieler, dan is de
constructeur/ontwerper genoodzaakt het CoG van de bestuurder zeer laag
en dichtbij de as met twee wielen te plaatsen (bij een tadpole vlak
achter de vooras, bij een deltatrike vlak voor de achteras. Het CoG
iets te ver naar voren of naar achteren geplaatst betekent dichterbij
de kantellijn komen en kantelstabiliteit inleveren (en/of voor- of
achterover kiepneiging vergroten)
- Zie ook het niet zelden omslaan van driewielige hpv's in de
praktijk. Ik ga de voorbeelden hier niet opnoemen.
- Als je met een wiel in de zachte berm terechtkomt (bijvoorbeeld
omdat je kort daarvoor verblind was door tegenliggend verkeer, is die
eerder genoemde inherente 'stabiliteit' van de driewieler al snel weg.
Met vier wielen heb je meer kans nog drie wielen op de weg te houden,
naast dat je kantellijn sowieso verder weg ligt en meer marge biedt.
- een klapband of een snelle leegloper heeft voor een driewieler
eerder grotere consequenties dan bij een vierwieler.
- Zeer laag zitten betekent het eerder inleveren van zicht en uitzicht
(vanwege hegjes en andere obstakels, maar ook door verblindende
autokoplampen) en zichtbaarheid (door diezelfde hegjes en andere
objecten) - naast lastiger in- en uitstappen, maar dat terzijde
- lager zitten, betekent minder bodemvrijheid
- Om hoger te kunnen zitten bij een snelle 'kantelveilige' driewieler,
zie je dat men dit vaak compenseert door de kantellijn verder naar
buiten te verleggen, door de spoorbreedte te vergroten. Daarbij wordt
dan de ongeschreven 76-80cm breedteregel al gauw overschreden, wat
onhandig is tov deuren, paaltjes en tegenliggers op het fietspad.
- Driewielers volgen drie sporen, vierwielers twee.
Met vier wielen kun je dus tov een driewieler kiezen tussen een even
laag CoG met een ruimere kantelmarge, of een gelijkwaardige kanelmarge
bij een hogere zitpositie en grotere bodemvrijheid, of iets
daartussenin.
> - meer wielen geeft meer rolweerstand
Dat valt in theorie erg mee. Het gewicht wordt over vier ipv over drie
wielen verdeeld, waardoor de rolweerstand per wiel omlaag gaat. Wel
kun je te maken krijgen met iets hogere interne verliezen, als je
aandrijflijn wezenlijk gecompliceerder wordt. Dat is sterk afhankelijk
van de aandrijflijn en waarmee je vergelijkt.
> - meer wielen geeft meer massa
Dat klopt als je uitgaat van gelijkwaaridge constructies. Het
uiteindelijke gewicht zal afhangen van het totaalontwerp en -
constructie en de vraag zal dan zijn waar het gewicht dan op uitkomt
en of dat een wezenlijk nadeel oplevert voor de extra geboden
bruikbaarheid en veiligheid. De Quest - om een voorbeeld te noemen -
is ook niet de allerlichtste Velomobiel die er bestaat, heeft ook zijn
beperkingen en nadelen, maar vindt desondanks ook afzet om diens
specifieke set van eigenschappen/voordelen. Er is niet 1 ideale HPV
voor iedereen en iedere gebruikssituatie.
> - Je hebt een differentieel nodig, of je krijgt het Kettwiesel probleem:
Er zijn vele opties en evenzoveel 'problemen' te bedenken. Je kunt
kiezen uit een differentieel, eenzijdige aandrijving (op vlakke wegen
op zich geen probleem), een as-constructie met freewheels links en
rechts.
> Kortom: wel nadelen, zelden voordelen van vier wielen.
Naast de eerder genoemde voordelen, zijn er nog:
- praktische ruimte vrij achter de bestuurder (zonder wielkast), voor
kind en/of meer en grotere bagagestukken, zónder daarvoor extra
carrosseriebreedte of carrosserielengte te moeten toevoegen, zonder
een kind op schoot te hoeven nemen, dan wel kind of bagage in een
aanhanger te moeten stoppen. Alles verdwijnt in dezelfde
gestroomlijnde body
- de psychosociale status en herkening door niet-ligfietsers van het
vertrouwde beeld van een vierwieler als 'automobiel'. Dat kan een
design opleveren dat positiever wordt ontvangen en eerder als veilig,
stabiel en bruikbaar wordt gezien. Driewielers hebben bij de massa al
gauw iets negatiefs, ook driewielige auto's. Twee óf vier wielen is
'oké'.
> De DuoQuest heeft wel voor vier wielen gekozen. Ik denk vanwege de
> stabiliteit als je twee personen naast elkaar zet, en ook om de
> aandrijfconstructie te vereenvoudigen.
Precies :) . Alleen kiest men hierin voor een duoseat naast elkaar,
met alle (gunstige en ongunstige) consequenties van dien. Zoals ik al
zei, er is niet slechts 1 ideale velomobiel/HPV voor alle gevallen
denkbaar.
> Maarten
Jack - hoe meer bezielde velomobielen, hoe meer vreugd - Leenders