Re: Nova infanfilmo: "Mejzi kaj pando" ! - gxuu kaj korektu
Jacob Nordfalk
Multan dankon!
Isabel spektas ĝin nun. Mi esperas, ke mi trovos tempon por mem spekti
ĝin pli atente poste.
Nur unu aferon mi tuj rimarkis: Laŭ mi, oni "pendolas" sur "pendolo",
ne "svingas" sur "svingilo".
Nu elektis jam por la filmo, Mejzi Ludotempo, uzi "svingilo" kaj ne "pendolo".
Jen mi citas mesagxon de dato 12. nov. 2007 16.58 al denask-l (jes, ankaux dankon de mi, Jouko!)
======================================
> 6) Kiujn el la vortoj 'balancilo', aux 'baskulo' vi kutime uzas en
> via familio?
> Temas pri breto meze fiksita iom supre tiel ke povas sidi unu infanon
> sur ambaux finoj de la breto (kie estas ankaux teniloj) kaj salteti
> supren, levinta la alia infano cxe la alia fino de la breto)
http://javabog.dk/filmoj_en_esperanto/mejzi_ludotempo/malnova/mejzi_ludtempo_notoj_html_4112eada.jpg
Jouko: Ni diras "baskulo" (kiu eble estas speco de "balancilo", sed
Bart: Balancilo estas pli ĝenerala vorto, ĉar ankau estas uzata por
pendolo (unu infano kiu svingas sur tabulo per ŝnuroj). Baskulo estas
la pli preciza vorto. Sed mi ofte forgesas ĝin kaj diras balancilo.
precizan vorton.
Renato: balancilo.
Lars: Mi scias ke la ĝusta vorto estas 'baskulo', kaj mi uzas ĝin,
uzas "hamako" por la pendantaj
Por la filmo ni uzos: "balancilo", kvankan eble estas iom tro gxenerala.
Por la alia (unu infano kiu svingas sur tabulo per ŝnuroj) ni uzas
'svingilo' aux "pendolilo":
http://javabog.dk/filmoj_en_esperanto/mejzi_ludotempo/malnova/mejzi_ludtempo_notoj_html_7e0be3da.jpg
=================================
La tuta priesploro trovigxas ankoraux cxe http://javabog.dk/filmoj_en_esperanto/mejzi_ludotempo/mejzi_ludotempo.odt kaj dauxra estas utila dokumento por mi
(precipe 1.4.2 Krivortoj kiujn mi ne trovis rezumitaj aliloke)
Poste, dum la enparolo finfine venis decidon uzi 'svingilo' en la filmo kaj poste neniam venis protestoj je tiu elekto.
Mi konscias ke ebla kialo ke mi preferas "balancilo" kaj "svingilo" povas esti ke mi cxi tie en Nepalo estas iom izolita de la lingvouzo de aliaj esperantaj familioj, sed por mi sxajnas esti tute intuitiva afero (versxajne pro mia denaska lingvo, la dana).
Mi devas konfesi ke mi ankaux ege simpatias kun la iniciatoj por de de-euxropanigo de Esperanto (t.e. provi ne uzi tro da nenececaj radikoj, laux mia interpreto). Kaj cxi tie uzi simple 'svingilo' kaj 'balancilo' suficxas por komuniki la enhavon, se oni scias la kunteksto (ludejo).
PS. Por tamen tute konfuzgxi oni tie povas legi, cxe http://www.bonalingvo.it/index.php/Ssv:_P
pendol-o [fun] = balanc-il-o, pend-il-o
:-)
Mi cxi tie preferus
pendol-o [fun] = sving-il-o
Kore
Jacob
--
Jacob Nordfalk
Venu al la plej granda kultura evento en esperantujo: Kultura Esperanto-Festivalo - la 7a ĝis la 12a de julio 2009 - http://kef.saluton.dk
Renato Corsetti
Se mi bone komprenis la enketo montris, ke la plejmulto aŭ plejmulteto praktike uzas "balancilo", sed en la filmo vi uzis "svingilo".
Tamen, en ordo. Ĉi tie temas pri personaj preferoj en kampo ne tute firmiĝinta.
Bone.por mi sxajnas [la prefero pri svingilo] esti tute intuitiva afero (versxajne pro mia denaska lingvo, la dana).
Mi devas konfesi ke mi ankaux ege simpatias kun la iniciatoj por de de-euxropanigo de Esperanto (t.e. provi ne uzi tro da nenececaj radikoj, laux mia interpreto).
PS. Por tamen tute konfuzgxi oni tie povas legi, cxe http://www.bonalingvo.it/index.php/Ssv:_P
pendol-o [fun] = balanc-il-o, pend-il-o
Mi cxi tie preferus
pendol-o [fun] = sving-il-o
Vi pravas, ke la afero aspektas unuavide iom stranga. Eble ni almenaŭ devus klarigi la signifon de pendolo, kiun ni celas, ekzemple:
pendol-o (por infana ludo) [fun] = balanc-il-o [aŭ sving-il-o]
PIV fakte indikas la vorton "pendolo" ankaŭ por la infana ludo, kiun ni nomas balancilo kaj vi svingilo.
Tamen la vera problemo estas la elekto inter "balancilo" kaj "svingilo". Mi demandas la aliajn membrojn de la listo 'la bona lingvo' per ĉi tiu mesaĝo. Mia persona sento estas ke "svingi" ŝajnas al mi tre pli aktiva verbo, kvazaŭ iu mem svingus la infanon en sia seĝeto.
Kiel oni diras en la dana "svingilo/balancilo"?
Amike
Renato
Jacob Nordfalk
Tamen la vera problemo estas la elekto inter "balancilo" kaj "svingilo". Mi demandas la aliajn membrojn de la listo 'la bona lingvo' per ĉi tiu mesaĝo.
Kiel oni diras en la dana "svingilo/balancilo"?
"Balancilo" - dane estas 'vippe' estas horizontala breto kiu staras ekvilibre. (Sama vorto 'vippe' estas uzata cxe nagxejo, por la breto de kiu oni povas salti en la akvo)
http://javabog.dk/filmoj_en_esperanto/mejzi_ludotempo/malnova/mejzi_ludtempo_notoj_html_4112eada.jpg
Mi pli pripensis kial mi tiom forte 'sentas' ke tio cxi nomigxas balancilo, kaj tio versxajne estas cxar mi cxiam uzis la vorton 'balanco' por 'ekivlibro' cxar ja nomigxas 'balance' en la dana (kaj 'ekvilibrium' estas fremdvorto). La ReVa difino de balanci "Movi ion tiel, ke ĝi alterne leviĝas kaj malleviĝas" estas tute kontraux mia sento de la vorto. Sincere mi ankaux auxdis aliaj uzi la vortoj tiel, kaj sercxo de Google donas ekzemple:
"Ĝojigas ke ili trovis bonan balancon inter ritmo kaj melodio"
"En Azia arto estas ja balanco kaj trankvilo, kiuj mankas al ..."
"dum en la nova versio la laŭteco estas pli bone balancita kaj konstante alta"
(nu, cxu vi imagas ke ili cxi-supre cititaj per balanco celas "Movi ion tiel, ke ĝi alterne leviĝas kaj malleviĝas"? :-)
Se vi guglas la "gxusta" signifo estas uzata nur je duono de la ekzemploj, kaj tiam plejofte en malnovaj tekstoj rilate al "balanci la kapon", kiu nuntempe nomigxas nur "kapjesi".
Do, se ni movus la diskuton ekster euxropo mi pensas ke, ankaux pro la influo de la angla, ke tiu 'mia' interpreto de la radiko balanc' pli kaj pli vastigxos.
Sed mi ne scias kio okazos
Mia persona sento estas ke "svingi" ŝajnas al mi tre pli aktiva verbo, kvazaŭ iu mem svingus la infanon en sia seĝeto.
http://javabog.dk/filmoj_en_esperanto/mejzi_ludotempo/malnova/mejzi_ludtempo_notoj_html_7e0be3da.jpg
Pilar Otto
> "Balancilo" - dane estas 'vippe' estas horizontala breto kiu staras
> ekvilibre.
Tia ludilo por du personoj estas "baskulo" laux la 9a Oficiala Aldono al la
Universala Vortaro.
> "Ĝojigas ke ili trovis bonan *balancon* inter ritmo *kaj* melodio"
> "Taoismo estis religio pri natura *balanco"*
> "En Azia arto *estas* ja *balanco kaj* trankvilo, kiuj mankas al
> *..."* "dum en la nova versio la laŭteco *estas* pli bone *balancita
> kaj* konstante alta"
En tiuj ekzemploj mi konsideras "balancon" falsa amiko; mi dirus
"ekvilibro".
> "Svingilo" estas dane 'gynge', kiu estas kvazauxsinonimo de 'svinge'
> (angle 'gynge' nomigxas 'swing').
Tiu "balancilo" estas ludilo por unu persono. Gxi konsistas el du sxnuregoj
pendantaj de horizontala stango, aux unu sxnurego, kies ekstremoj estas
fiksitaj al la stango. Cxe la malsupraj ekstremoj, aux cxe la malsupra
kurbajxo, kiun formas la mezo de la unu sxnurego, estas metita tabulo, sur
kiu sidas la balancigxanto. Oni povas movi gxin cxu propraforte (per
"piedbatoj" al la tero kaj/aux per kvazaux-remaj movoj), cxu per tio, ke
alia pusxas onian dorson... Cetere, "balancosegxo" estas angle
"rocking-chair".
Otto
Eduardo Trapani
Koran dankon denove! Ni ĵus rigardis iom de la nova filmo de Mejzi dum
oni preparis la manĝaĵon. Ni ĝuis tion!
Nun mi ne plu povas aŭskulti (ĉar se ili aŭdas la filmon ili ne plu
manĝos, do se teksto via en la odt dosiero ne kongruas kun noto mia ...
preteratentu la noton)
Jen miaj notoj:
"Ĉu vi volas ankaŭ provi, Mejzi?" devus esti "Ĉu ankaŭ vi volas provi,
Mejzi"
"Tio ankaŭ aspektas amuze" Laŭ mi devus esti "Ankaŭ tio aspektas amuze".
"Mi pensas ke Cirilo volas ludi pilkon kun vi, Mejzi." Ni diras "ludi
per pilko" Via frazo ja kompreneblas, sed pro tio ke neniu ludo fakte
nomiĝas "pilko" ... eble estus pli bona la "per" formo.
"He, eble ne estas sufiĉe malhela por lumi per la poŝlampo" Ĉu ne
"lumigi"? Aŭ "por ke la poŝlampo lumu/as".
"Talula fariĝis papilio" eble "iĝis papilio" aŭ "faris papilion" (mi
neniam tro ŝatis la "fariĝo", oni troe uzas tion laŭ mi. Kaj fakte vi
ĵus uzis "Mejzi faris serpenton" kaj temas pri sama ago.
"Talula kaj Cirilo kaŝas sin por vi Mejzi" mi dirus "kaŝas sin de vi
Mejzi" ("por" estas bona se per sia kaŝado ili celas fari ion por Mejzi,
t.e. igi ŝin ludi. sed por infano eta mi pensas ke oni normale dirus
"kaŝi sin de").
"salto pilko" Ni diras resalteman pilkon, salto pilko .... nu eble tio
taŭgas. Ĉu ne estis jam tradukinta tion en alia filmo? Aŭ eble mi jam
estis proponinta tion :) Je mia memoro mi ne fidas nun.
Biblioteko
"ho estas libro de la biblioteko" se ne tro ĝenas la ritmon mi preferus
"ho TIO estas libro ..."
"marvirino" antaŭ kelkaj tagoj mi devis tion diri kaj mi diris
"marfeino". Sed "marvirino" aspektas pli bone.
"Mejzi havis bonan ideon" vi scias, infanoj ŝatas la ripetadon, ĝis nun
ĉiam li "ekhavis" ideojn, ĉu?
"tiom laŭte kiom" mi mem diras tion, sed ĉu prave? Kelkfoje mi penas
diri "tiel laŭte kiel", sed en la uzado oni pli ofte aŭdas la tiom/kiom
formon, mi pensas.
"Kaj bonajn plezurojn legi viaj librojn" tiu ne tro kompreneblas por mi.
Eble "plezure legi viajN librojn" aŭ "plezure ĝuu la legadon ..." Mi
ne scias.
Ĉarumo
"Ho! kaj via eta fosilo." Oni devus diri "etan fosilon", ĉu ne? Ĉar
ankaŭ tion li ekuzas.
"ha rigardu al Talula, nun ŝi estas ankaŭ Ĉarumo." Laŭ mi "ankaŭ ŝi
estas ĉarumo"
Heliko
"Nun ĝi eliras denove de sia domo" Ĉu "el sia domo"?
"Faru delikate, Karlo, por ke gxi ne" mi supozas ke oni diras ion en la
filmo, sed kiel dirite mi ne povas aŭdi nun. Nu, mi nur dirus "agu
delikate" ĉar fari, oni devas ion fari.
Bonan nokton
"Kia bela rozkolora nokto-vesto." Ĉu "kiel bela"?
Fuŝ, mi ja ŝatus povi aŭdi, bone, jen frazo stranga: "Sed ne tre frua horo"
"Bone brosi... kaj poste akvumi... kaj elbusxigi la akvon." Ĉu oni
povas akvumi? Miaj infanoj ankoraŭ ne uzas dentopaston, do mi ne scias :)
"kaj sidi sur la necesejo ankaŭ" estus "kaj ankaŭ sidi sur la necesejo"
"Ha Mejzi, kiom afabla vi estas!" Tiam mi ja uzus "kiel afabla".
Amike kaj danke,
Eduardo.
Jacob Nordfalk
La diskutoj cxi tie evidentigas la fakton ke preskaux cxiuj,
ne-tiom-vortaro-studantoj, ankaux la listanoj cxi tie, cxiasence
(mis?)uzas la vorton 'balanci' celante 'ekvilibrumi'.
Mi petas vin mem kontroli:
http://www.google.com/search?ie=UTF-8&oe=UTF-8&sourceid=navclient&gfns=1&q=balanco+kaj
La solaj ekceptoj estas 1) la vortaroj 2) malnovegaj tekstoj 3)
'balanci la kapon' (plejparte en malnovegaj tekstoj, nuntempe estas
maloftega esprimo por kapjesi).
Kaj, nun, por plimovigi la diskuton, mi petas ke cxiuj vi kiuj
kontrauxas la nuntempan uzon, NE ripetu kio estas skribitaj en la
vortaroj, cxar ni cxiuj jam scias (jes bone, por la lasta fojo do:
http://reta-vortaro.de/revo/art/balanc1.html).
Mi ankaux pensas ke ni cxiuj povas interkonsenti ke la vortaroj ne
spegulas la faktan uzadon.
Do, kio nun?
Se neniuj pli bonaj argumentoj venos ol "estas skribita en la
vortaroj" mi pensas ke mi restos cxe mia uzo de la vorto, cxar por mi
pli gravas la faktan uzadon ol la vortaroj... almenaux en kazoj kiam
la uzo estas tiom ne-refutebla klare malsama ol la vortara difino.
Mi pardonpetas por mia (mis)uzo de la listo por tiu cxi diskuto, sed
mi sentas ke estas iomete grava decido, cxar filmoj povas ja facile
povus doni norman lingvouzon, kaj mi pensas ke ni cxiuj gxenetigxas de
la tiom diverseca lingvouzo en diversaj infanlibroj.
Kore,
Jacob
2008/12/15 Jouko Lindstedt <jouko.l...@helsinki.fi>:
>
>> Kaj ĉu balanci ne
>> estas tiu: iri sur ekzemple trabo tenante la ekvilibron kaj ke tiu trabo
>> tiam estas BALNCILO?
>
> Ne, por tiu ago mi proponas "ekvilibr(um)i". La germana "Balance" estas
> en Esperanto "ekvilibro". Kiam oni balancighas, oni *celas* movighi
> forte jen tien, jen reen. En la ago priskribata de vi oni devas eviti
> troan balancighadon, alie oni falas!
Alia afero estas ja kiu vorto oni reale uzas por tiu ago kiun vi
priskribas cxi tie...
svingumi?
>
> --
> Jouko Lindstedt
>
> jouko.l...@helsinki.fi
> http://www.helsinki.fi/~jslindst/
Bertilo Wennergren
> La diskutoj cxi tie evidentigas la fakton ke preskaux cxiuj,
> ne-tiom-vortaro-studantoj, ankaux la listanoj cxi tie, cxiasence
> (mis?)uzas la vorton 'balanci' celante 'ekvilibrumi'.
>
> Mi petas vin mem kontroli:
> http://www.google.com/search?ie=UTF-8&oe=UTF-8&sourceid=navclient&gfns=1&q=balanco+kaj
Tiu sercho ne montras bone la veron. La formo "balanco"
nature estas maloftega, kiam la radiko tenas sian originan
signifon de movo. Pro tio, ke temas pri ago, kiu apenau
au nur maloftege povas esti momenta, sed ordinare nur ada,
la formo "balancado" estas multege pli ofta ol "balanco"
(kiam temas pri la la klasika signifo de la radiko). Sed kiam
oni erare donas al BALANC/ la signifon de EKVILIBR/, la formo
"balanco" farighas multe pli ofta. Tial, se oni serchas
la vorton "balanco", oni trovas preskau nur misuzojn.
Serchu anstataue verbajn formojn ("balanci", "balancas",
"balancis"...). Tiam oni retrovas la klasikan signifon
ankau en moderna uzo. Atentu ankau la verbon "balancighi",
kiu estas sufiche ofte, sed kiu apenau povas ekzisti, se
"balanci" signifas "ekvilibri". "Balanci" ja estas
objekta verbo, dum "ekvilibri" estas neobjekta.
--
Bertilo Wennergren <http://bertilow.com>
Leo De Cooman
> Serchu anstataue verbajn formojn ("balanci", "balancas",
> "balancis"...). Tiam oni retrovas la klasikan signifon
> ankau en moderna uzo. Atentu ankau la verbon "balancighi",
> kiu estas sufiche ofte, sed kiu apenau povas ekzisti, se
> "balanci" signifas "ekvilibri". "Balanci" ja estas
> objekta verbo, dum "ekvilibri" estas neobjekta.
Mi havas demandon pri la teĥnika operacio, per kiu oni evitas alternativajn
fortojn sur la aksingoj de rapide turniĝantaj maŝinpartoj.
Sufiĉe konata kazo estas la radoj de aŭtomobilo, sur kiuj oni almetas
masetojn en la ĝusta loko.
Mi uzas la terminon "ekvilibrigi" por tia operacio. Ĉu prave?
Antaŭdanke salutas
Leo
Jacob Nordfalk
> Kara Jouko kaj aliaj,
>
> La diskutoj cxi tie evidentigas la fakton ke preskaux cxiuj,
> ne-tiom-vortaro-studantoj, ankaux la listanoj cxi tie, cxiasence
> (mis?)uzas la vorton 'balanci' celante 'ekvilibrumi'.
> Mi petas vin mem kontroli:
> http://www.google.com/search?ie=UTF-8&oe=UTF-8&sourceid=navclient&gfns=1&q=balanco+kaj
>
> La solaj ekceptoj estas 1) la vortaroj 2) malnovegaj tekstoj 3)
"esceptoj". :)
Jes, estas iom ironie ke la vortaroj estas la escepta kazo.... :-)
Sed vi sekvu la ligilon kaj legu!
Se vi ne rigardas la (malnovegajn) citajn ekzemplojn de ReVo vi trovos, DUDEK ekzemplojn de 'balanco=ekvilibrumo' kaj NUR UNU de 'balanco="movi tien kaj reen"' (kiu nur EBLE estas iom nova teksto):
Por la pigremuloj mi enmetis la liston de http://www.google.com/search?ie=UTF-8&oe=UTF-8&sourceid=navclient&gfns=1&q=balanco+kaj cxi-sube.
1) Inter tipajn komencajn signojn apartenas difektoj de sentemo, mallfortiĝo, difektoj de balanco kaj vidkapablo, vertigoj, imperativa mikco, laco kaj deprimo . ...
eo.wikipedia.org/wiki/Sklerozo_multiloka
2) Taoismo estis religio pri natura balanco, kaj gxi predikis naturecon, intuicecon , spontaneecon. Budaismo estas religio de homeco kaj kompato ...
www.internacia-gazeto.com/articoli-2007/art_07_034_vladimir_Budho.htm
3) En Azia arto estas ja balanco kaj trankvilo, kiuj mankas al Okcidenta arto. Sed mi lante plivalorigas Okcidentan arton. La Parizanoj ?ajnas al mi iom ...
billbee.com/azia_arto.html
4) S-ro Liu Bauguo eliris la taksion por helpe puŝi, tamen li perdis la balancon kaj preskaŭ plonĝis en la koton. Nur post iom da laboro kaj helpo de homoj ...
web.comhem.se/~u54700451/raportoprilavizito.htm
5) Li estas konservativa, ligita al la tero kaj malŝatas altflugadon, kerne firma kaj multrilate popoleca pense kaj sente. Foje li tamen perdas la balancon kaj ...
donh.best.vwh.net/Esperanto/Literaturo/Revuoj/np/np5603/renaskigxou.html
6) En komuno ni logxas laux la ordo de speciala administro, tagordo kaj reguluj de ... kun Dio kaj Eklezio, ofte rericevis spiritan balancon kaj esperon. ...
www.pnb.lt/pnb_eo/content.php?page=bendruomene_eo
7) Laŭ la dokumento, limaj problemoj kun Ĉinio devas esti solvataj surbaze de principoj de reciproka kompreno kaj malsevereco, balanco kaj egalrajteco de la ...
novajxojelrusio.blogspot.com/2005/06/vputin-faris-punktofinon-en-teritoriaj.html
VORTARO 8) Signi sian neadon per movo de la kapo, ofte per balanco de ĝi dekstren kaj maldesktren: Levio kapneis [8]; mi ricevis nenion por miaj penoj ...
reta-vortaro.de/revo/art/ne.html
9) La muro devas reteni sian balancon kaj stari firme. La Sophrusune {greek} respondecas por certigi ke ?iuj ... http://olympics.wikibruce.com/Codex- Esperanto ...
billbee.com/kuri_rekte.html
10) Ĝojigas ke ili trovis bonan balancon inter ritmo kaj melodio, inter baladaj kaj pli dancigaj kantoj. La repertuaro de "Kaj Tiel Plu" enhavas Okcitanajn, ...
www.esperanto.cat/kajtielplu/resse_eo.html
11) Se la kuranto ne plu orientighas, li rajtas kuri rekte en la muron. La muro devas reteni sian
balancon kaj stari firme.
chaos.greenhead.com/FTLR/WallCheatSheet-Esperanto.pdf
12) Sed mi estas ja adoranto de Picasso kaj Monet. En Azia arto estas ja balanco kaj trankvilo, kiuj mankas al Okcidenta arto. ...
vesperto.livejournal.com/39551.html
VORTARO 13) Antef balancis kaj turnis la kapon, kio povis same bone ... ofte per balanco de ĝi dekstren kaj maldesktren: Levio kap is MkM ĉap. ...
www.uni-leipzig.de/ejs/voko/revo/xml/ne.xml
UNUA 'GXUSTA' UZO NE DE VORTARO:
14) Subite - rigardu! - jen bird' en aero, Jen ghi proksimighas al bestoj sur tero.
Kaj rajdas la birdon li mem, Aldolor', Chapelon balancas kaj krias Doktor': "Saluton, amika, amika bestar'!"
miresperanto.narod.ru/por_infanoj/chukovskij/ajdoloras.htm
15) Aliflanke Budhismo instruas esti vere balanca kaj komplete individua. Vi devas disvolvi ambaŭ saĝon kaj kompatemon, ĉar Budhismo ne estas dogma, ...
www.ebudhano.cn/cn/bbs/wap/read.php?tid=2931
16) Li estas konservativa, ligita al la tero kaj malþatas altflugadon, kerne firma kaj multrilate popoleca pense kaj sente. Foje li tamen perdas la balancon kaj ...
www.awesomeseeker.com/?cat=multrilate
17) Tre gravas ebligi bonan balancon inter laboro kaj familio, aparte pere de pagebla infano-vartado. Verduloj kredas, ke handikapuloj rajtas vivi normalan ...
www.comlink.apc.org/ave/ep4manif.htm
18) organizantoj provos respekti geografian kaj seksan balancon; informoj el aliĝiloj pri internacia agadsperto kaj montrita motiviĝo estos ĉefaj kriterioj por ...
www.tejo.org/at/trejnadoj/at_b_06_eo.php
19) Tamen ŝtatoj-membroj kreskas nombre, kaj sekve, kreskas ankaŭ la nombro de oficialaj lingvoj. En tiu situacio estas pli kaj pli malfacile balanci kaj sekvi ...
www.ejusto.ru/ox-1.html
20) La tonalo de DaCor estas la rekarambolo de la sambo, la viveco kaj multa, multa balanco. Laŭ la popola slango, "estas sono por fari la junularo desegni sur ...
www.musicexpress.com.br/artisto.asp?Artista=17
21) Homo en tiu medio havas eksterordinaran rolon - fari neinstinktivaj, sed konsciaj decidoj, influi medion de vivo kaj Gaia balancon. ...
www.gaia.lt/gaiaesp/indexesp.htm
DUA 'GXUSTA' UZO NE DE VORTARO - FABELO DE H. C. Andersen - MALNOVEGA
22) Ĝi prezentis maljunan Ĥinon, kiu povosciis balanci la kapon; li ankaŭ estis el porcelano, kaj li diris, ke li estas la avo de la malgranda paŝtistino, ...
www.steloj.de/esperanto/fabeloj2/kamentubisto.html
> Mi ankaux pensas ke ni cxiuj povas interkonsenti ke la vortaroj ne
> spegulas la faktan uzadon.
>
> Do, kio nun?
>
> Se neniuj pli bonaj argumentoj venos ol "estas skribita en la
> vortaroj" mi pensas ke mi restos cxe mia uzo de la vorto, cxar por mi
> pli gravas la faktan uzadon ol la vortaroj... almenaux en kazoj kiam
> la uzo estas tiom ne-refutebla klare malsama ol la vortara difino.
>
> Mi pardonpetas por mia (mis)uzo de la listo por tiu cxi diskuto, sed
> mi sentas ke estas iomete grava decido, cxar filmoj povas ja facile
> povus doni norman lingvouzon, kaj mi pensas ke ni cxiuj gxenetigxas de
> la tiom diverseca lingvouzo en diversaj infanlibroj.
Tamen mi vidas gxustan uzadon KAJ misuzadon de la vorto, kaj por mi
estus ja grava (mis)decido intence malrespekti la fundamenton
("balanci" ja estas fundamenta vorto).
Se la vorto estus same ofte uzita gxuste kaj malgxuste uzo, mi samopinius kun vi.
Sed sxajne la situacio estas alia, nome kvotiento 20 al 1 kontraux la vortara uzo. Do kun eble maksimime 10% 'gxusta' uzo kaj 90% da 'malgxusta' uzo mi pensas ke tia argumento ne validas....
Mi hieraux vespere faris etan enketon inter 4 nepalanoj (tute ne komencantoj) kaj usonano logxanta en Nepalo. Ili ankaux samvocxe interkonsentis pri "balanci = teni la ekvilibron"... gxis mi instruis al ili la "veran" signifon .
Miamemore ne estus la unua fojo ke vortradiko sxangxis signifon en Esperanto. Iam 'komputi' signifis nur "Aparato, konsistanta el mezurilo pri ... unuoj aŭ kvantoj ..." (http://eo.wikipedia.org/wiki/Komputilo)
Cetere, sxangxigxo de la signifo de vortoj estas en aliaj lingvoj tute natura fenomeno (en la dana okazis foje ke vorto sxangxigxis al la tuta mala signifo)
Vi prifajfas vortarojn,
Ne, mi devas substreki ke miaopinie mi NE prifajfas vortarojn (se mi prifajfus vortarojn mi tute ne komencus la diskuton, mi simple trudus mian lingvajxon al viaj infanoj pere de mia esperantigo de la Mejzi-filmoj :-).
Kaj kvankam mi eble ne estas la plej insista vortaristo (aux?... vd miaj laboron cxe http://nespa.saluton.dk/vortaro ) mi neniam antauxe proponis ignori la signifon de vortaroj.
sed kiel komencantoj lernas la lingvon, se ne
per vortaroj? Imagu la frustron de lernantoj, kiam spertulo dauxre
konsilas ilin "Nu, la vortaro ne pravas pri tiu vorto, nek tiu alia
vorto."
Jes, ni estu (pli) aktive zorgantaj ke niaj vortaroj respegulas niaj aktualan uzon de la vortoj, por ke komencantoj ne devas lernu DU lingvojn (vortarece teorian KAJ reale uzatan)
Krome, tiuj kiuj misuzas la vorton "balanci" evidente faras tion pro
falsa amiko en sia euxropdevena nacia lingvo. Kio pri la multaj
Esperantistoj de ne-Euxropaj landoj, kiuj lernas la veran difinon de
la vorto? Ili devas alkutimigxi al via intence malgxusta uzo?
Ni demandu ilin.... mi jam demandis la nepalanojn kiujn mi konas :-)
Estus interese auxdi kion dirus japano, arabo aux afrikano.
Estas multaj tiaj falsaj amikoj. Cxu ni sxangxu la signifon de cxiuj,
laux la sama argumento? (Ekzemple iu Esperanta lernolibro por
anglalingvanoj supozeble absurde konsilis eviti la Esperantan verbon
"farti" pro "embarasa" simileco al la angla vorto "fart" (furzi)...)
Gxenerale mi samopinias kun vi, sed ne cxi-kaze.
La tekstoj kiujn mi citis ne venas de unu lando aux regiono.
Ne! Lerni pri falsaj amikoj estas parto de lingvolernado, same en
Esperanto kiel en aliaj lingvoj. Iu, kiu serioze volas lerni lingvon,
ne simple metu la finajxojn de tiu lingvo sur radikojn el sia propra
nacia lingvo.
Mi kaj la homoj kiuj respondis al mi persone aux en denask-l kaj intuitive uzis 'balanco' je la ne-vortareca senco, ne estas komencantoj. Por la plejparto ili serioze studis kaj parolis Esperanton dum dek gxis dudek jaroj.
Jacob
Harri Laine
> Mi havas demandon pri la teĥnika operacio, per kiu oni evitas
> alternativajn fortojn sur la aksingoj de rapide turniĝantaj
> maŝinpartoj. Sufiĉe konata kazo estas la radoj de aŭtomobilo, sur
> kiuj oni almetas masetojn en la ĝusta loko. Mi uzas la terminon
> "ekvilibrigi" por tia operacio. Ĉu prave?
Jes ja, tute prave. Se temas pri radoj de auxto, oni parolas angle pri
"wheel balancing", sed tio estas la angla signifo de "balance", kiu
neniom influu la signifon de la esperanta vorto. Germane la verbo
estas "auswuchten". Pri la fanca mi ne estas certa, sed mi trovis ie
"équilibrage des roues".
Mi ecx preferus la vorton "egalpezigi", cxar temas pri tre konkreta
egalpezigo de la radorandoj, per aldono de etaj kontrauxpezoj.
Strange, PIV diras ke "egalpezo" estas uzata precipe figure, kvankam
gxuste tiu vorto estas aparte tauxga por la konkreta signifo de ekvilibro.
Laux la celo de la rado-egalpezigo aux rado-ekvilibrigo oni povus nomi
gxin ankaux sentremigo, stabiligo, senskuigo aux senvibrigo, cxar tiu
rimedo forigas balancigxon (!) kaj sxanceligxon.
La tehxnika operacio mem estas teorie malfacila, cxar oni devus
samtempe egalpezigi la radon kaj samigi la aksojn de rotacio kaj de
inerteco de la rado. Sed en la praktiko tio sukcesas suficxe bone,
kiel cxiu auxtulo povas konstati.
Harri
Renato Corsetti
Pri la fanca mi ne estas certa, sed mi trovis ie "équilibrage des roues".
Amike
Renato
Jacob Nordfalk
Unue mi devas diri ke jes, en la elektitaj tekstoj en http://tekstaro.com/ preskaux cxiuj uzas la vorton ne la vortara signifo, ankaux se oni nur elektas tekstojn verkitajn post jaro 1990.
Dankon por tiu vere utila ilo, Bertilo!
Jacob Nordfalk skribis:
> La diskutoj cxi tie evidentigas la fakton ke preskaux cxiuj,
> ne-tiom-vortaro-studantoj, ankaux la listanoj cxi tie, cxiasence
> (mis?)uzas la vorton 'balanci' celante 'ekvilibrumi'.
>
> Mi petas vin mem kontroli:
> http://www.google.com/search?ie=UTF-8&oe=UTF-8&sourceid=navclient&gfns=1&q=balanco+kaj
Tiu sercho ne montras bone la veron. La formo "balanco"
nature estas maloftega, kiam la radiko tenas sian originan
signifon de movo. Pro tio, ke temas pri ago, kiu apenau
au nur maloftege povas esti momenta, sed ordinare nur ada,
la formo "balancado" estas multege pli ofta ol "balanco"
(kiam temas pri la la klasika signifo de la radiko). Sed kiam
oni erare donas al BALANC/ la signifon de EKVILIBR/, la formo
"balanco" farighas multe pli ofta. Tial, se oni serchas
la vorton "balanco", oni trovas preskau nur misuzojn.
Kara Bertilo, mi forjxetis kelkajn horojn gugli kiel vi proponas kaj la formo "balanco"
estas fakte oftega ()
via observo sxajnas esti parte gxusta.
Jen miaj rezultoj (kiel antauxe mi provis ne enkalkuli vortarojn kaj malnovegajn tekstojn)
Estas proksimume 41,200 por "balanco" kaj
inter ili ni jam konstatis ke proksimume 95% uzas balacanc' = ekvilibrig.
http://www.google.com/search?hl=eo&q=%22balanco%22+kaj&btnG=Ser%C4%89i&lr=
Estas proksimume 21,600 por "balanci" kaj
inter la unuas 20 sxajnas ke proksimume 10% uzas balacanc' = ekvilibrig.
http://www.google.com/search?hl=eo&q=%22balanci%22+kaj&btnG=Ser%C4%89i&lr=
Estas proksimume 4,680 por "balancas" kaj
inter la unuas 20 sxajnas ke proksimume 5% uzas balacanc' = ekvilibrig.
http://www.google.com/search?hl=eo&q=%22balancas%22+kaj&btnG=Ser%C4%89i&lr=
(statistiko estis malfacile, mi devis trarigardi 70 por trovi ecx malpli ol 10 iom novaj tekstoj)
Same pri proksimume 8,000 por "balancis" kaj
Same pri proksimume 5,300 por "balanciĝo" kaj
Same pri proksimume 1,450 por "balanciĝas" kaj
Same pri proksimume 949 por "balancado"
(aliaj formoj same aux malpli oftaj)
Do, al mi sxajnas ke fakte "balanco" (en la signifo 'ekvilibro') estas nuntempe (1990 kaj poste) la plej ofte interrete uzata formo de la radiko, eble ecx pli ofte uzata kiel la sumo de aliaj ( -as, -is, ... kiuj sekvas la vortarecan signifon). Sed estas ofte malfacile esti certa pri kiam teksto estis skribita, do mi ne certas pri tio.
Sed finfine ja mi devas akcepti ke la nuntempa uzo ne estas tiom absolute klarega kiel mi unue pensis, kaj tio kompreneble sxangxas mian sintenon.
Mi dankas al vi cxiuj por helpi min konvinkigxi !
Cxar la uzo sxajnas al esti ne 5% - 95% (sed eble 30% - 70% aux tia) mi ekde nun versxajne preferus tute ne uzi la radikon, aux nur kiam cxiukaze ne gravas kiu sencon oni celas.
Kial ne uzi '
Sed ja, por la konkreta uzo
http://javabog.dk/filmoj_en_esperanto/mejzi_ludotempo/malnova/mejzi_ludtempo_notoj_html_4112eada.jpg
oni povus opinii ke estas 'balancilo' sendepende de kiu el la sencoj oni uzas :-)
Serchu anstataue verbajn formojn ("balanci", "balancas",
"balancis"...). Tiam oni retrovas la klasikan signifon
ankau en moderna uzo.
Atentu ankau la verbon "balancighi",
kiu estas sufiche ofte, sed kiu apenau povas ekzisti, se
"balanci" signifas "ekvilibri". "Balanci" ja estas
objekta verbo, dum "ekvilibri" estas neobjekta.
Mi antaux unu tago dirintus ke "balancigxi" signifus "igxi en balanco", sed nun mi scias pli bone ke homoj eble celas "vibreti cxirkaux la ekvilibro".
Bonan nokton (cxi tie en Nepalo estas la 1a horo... kaj tiuj kun etinfanoj scias kion tio signifas...)
PS Laux mia tre laca cerbo nun restas ke 'svingilo' estas neakceptebla por
http://javabog.dk/filmoj_en_esperanto/mejzi_ludotempo/malnova/mejzi_ludtempo_notoj_html_7e0be3da.jpg
kaj ke la krokodolo Karlo cxi tie ne svingas (sin).... sed cxu eble li svingumas do?
(svingumi estas libera, laux Guglo :-)
Je iu punkto mi devas en la filmo diri ion kiel "svingi svingi svingi!" (cxu mi vere diru "pendoli pendoli pendoli!"?.. ahx)
Leo De Cooman
> La tehxnika operacio mem estas teorie malfacila, cxar oni devus
samtempe egalpezigi la radon kaj samigi la aksojn de rotacio kaj de
inerteco de la rado. Sed en la praktiko tio sukcesas suficxe bone,
kiel cxiu auxtulo povas konstati.
Dankon pro via reago. Dum mia kariero unu el miaj taskoj estis la solvo de
ĉiuj ekvilibrigaj problemoj en nia maŝinkonstruejo. Mi do bonege scias pri
ilia malfacileco. Aŭtomobilradoj estas relative facilaj por ekvilibrigi, ĉar
ili estas sufiĉe rigidaj. La veraj problemoj ekzistas ĉe malrigidaj
maŝinpartoj, en kiuj oni ekvilibrigu en pli ol du planoj :o(
En la nederlanda oni diras "uitwegen".
En mia mesaĝo mi erare skribis "alternativajn fortojn sur la aksingoj". Mi
celis "alternajn fortojn".
Amike salutas
Leo
Fra Simo
balanc' balancer | balance, swing | schaukeln | качать | huśtać, kołysać.
Kara Jouko kaj aliaj,
La diskutoj cxi tie evidentigas la fakton ke preskaux cxiuj,
ne-tiom-vortaro-studantoj, ankaux la listanoj cxi tie, cxiasence
(mis?)uzas la vorton 'balanci' celante 'ekvilibrumi'.
Mi petas vin mem kontroli:
http://www.google.com/search?ie=UTF-8&oe=UTF-8&sourceid=navclient&gfns=1&q=balanco+kaj
La solaj ekceptoj estas 1) la vortaroj 2) malnovegaj tekstoj 3)
'balanci la kapon' (plejparte en malnovegaj tekstoj, nuntempe estas
maloftega esprimo por kapjesi).
[...]
Preterpase : lau mia kompreno "kap/jes/i" ne egalas al "balanc/i la kap/on". En kelkaj landoj oni per balancado de la kapo kapneas.