> Se ni samtempe proponas "motorbiciklo" kiel alternativon al "motorciklo"
Mi emas lasi la esprimon
"motorciklo" por la speco de la plej grandaj duradaj motorveturiloj,
kiujn oni ne nomus "mopedoj".
Tiam oni povas plu diferencigi tiel ene de la ne-skutiloj:
"Motorcikleto" estas pli malgranda (pli malaltklasa) durada
motorveturilo, kiun oni povus nomi ankau "mopedo". Per ghi oni rajtas
kunveturigi alian personon kontraste al "motorbiciklo".
"Motorbiciklo" (germane: "Mofa" = "Motor-Fahrrad", tre disvastighintaj
veturiloj inter germanaj junuloj en mia junagho [1970aj jaroj]) estas
motorhava biciklo, per kiu oni ne rajtas kunveturigi alian personon.
Resumo:
Mi opinias, ke per
"motorciklo",
"motorcikleto" (= "mopedo" vorto kredeble uzebla lau Regulo 15; pli
malaltklasa) kaj
"motorbicikleto" (kies stiranto ne rajtas kunveturigi alian personon)
oni povas sufiche bone diferencigi ene de la ne-skutiloj.
"Skultilo", vorto uzebla lau Regulo 15, estas ordinare durada veturilo
laukonstruforme simila al la itala "Vespa" kaj laubezone plu
specifebla per aldono de "motor-" resp. "tret-".
--
Andreas Kueck
> Do konklude, mi nun proponas la jenajn liniojn:
>
> motor·cikl·o → motor·bicikl·o
> skoter·o → motor·skut·il·o
> tri·cikl·o → tri·rad·il·o
> unu·cikl·o → unu·rad·il·o
> Ĉe la unua linio mi ankaŭ akceptus uzon de "~" anstataŭ "→" pro la jama
> kutimegeco de "motorciklo" (kiun oni ankaŭ povas interpreti kiel unuradika,
> se oni ne ŝatas tian uzon de "ciklo").
Sed kial do ne estu "motorduradilo" anstataŭ via
radikomalŝpara :) "motorbiciklo"?
Se ial la radiko BICIKL/ necesas, kial nenio simila
estas bezonata por esprimi la ideojn "triradilo"
kaj "unuradilo"?
Ĉu "kvarradilo" estas aŭto (kvarrada)?
Se ne, kial ne?
--
Bertilo Wennergren <http://bertilow.com>
Sed kial do ne estu "motorduradilo" anstataŭ via
radikomalŝpara :) "motorbiciklo"?
Se ial la radiko BICIKL/ necesas, kial nenio simila
estas bezonata por esprimi la ideojn "triradilo"
kaj "unuradilo"?
Ĉu "kvarradilo" estas aŭto (kvarrada)?
Se ne, kial ne?
--
la vortoj, pri kiuj ni diskutas ĉi tie, estas troveblaj en la listoj ĉe:
http://www.bonalingvo.it/index.php/Simplaj_samsignifaj_vortoj
> Bertilo.
> Sed kial do ne estu "motorduradilo" anstataŭ via
>> radikomalŝpara :) "motorbiciklo"?
>> Se ial la radiko BICIKL/ necesas, kial nenio simila
>> estas bezonata por esprimi la ideojn "triradilo"
>> kaj "unuradilo"?
> "Bicikl/o" estas kaj oficiala kaj treege kutima radiko en Esperanto. El pure
> teoria vidpunkto, ĝi ne estas necesa. Sed ankaŭ diversaj Fundamentaj radikoj
> povus esti nomataj nenecesaj (ekzemple oni povus uzi "duopo" anstataŭ "paro"
> kaj "varmigi" anstataŭ "hejti"). La punkto estas, ke iujn radikojn ni
> konsideras kiel tiel bazajn, ke ni ne tuŝos ilin. Al tiuj apartenas krom la
> Fundamentaj radikoj ankaŭ la tre kutimaj, forte enradikiĝintaj oficialaj
> radikoj, kaj sekve ankaŭ "bicikl/o".
Bonaj respondoj.
> Ĉu "kvarradilo" estas aŭto (kvarrada)?
>> Se ne, kial ne?
> Oni povus uzi "kvarradilo" por ĉiuj kvarradaj veturiloj, al kiuj apartenas
> interalie la aŭtoj, sed ankaŭ aliaj veturiloj. Pli limigita signifo de
> "kvarradilo" povus esti ĉia kvarradilo, en kiu oni ne sidas kvazaŭ en
> ĉambro, sed estas en rekta kontakto kun la ekstera aero, same kiel sur
> unuradilo kaj triradilo. Tio inkluzivas la motor-kvarradilojn (angle
> "quadricycle") kaj diversajn infanajn ludajn veturilojn, kiel la "Kettcar"
> en Germanujo.
> Certe sur ĉi tiu tereno necesas iom da konvencieco ĉe la kunmetaĵoj, kaj
> tial ni eble ne tro distanciĝu de la kutima lingvouzo. Sed tio ne signifas,
> ke ni akceptu ĉiujn fenomenojn el la kutima lingvouzo aŭ el PIV, se ni havas
> bonajn kialojn por malakcepti ilin.
Ĝenerale vi tute pravas. Ĉio precipe dependas de tio, ĉu homoj
akceptos la iom arbitran signifon, kiun mi proponas doni al la
vorto "radilo".
Sed la ĉi-tieaj tendencoj estas ofte sufiĉe ekstremaj. Ĉu vere la
bonlingvistoj pretas akcepti la esence arbitran escepton "biciklo"
anstataŭ "duradilo", dum cetere estas "unuradilo", "triradilo"
k.t.p.?
Marcos Cramer skribis:
Bertilo.
Sed kial do ne estu "motorduradilo" anstataŭ via
radikomalŝpara :) "motorbiciklo"?
Se ial la radiko BICIKL/ necesas, kial nenio simila
estas bezonata por esprimi la ideojn "triradilo"
kaj "unuradilo"?
"Bicikl/o" estas kaj oficiala kaj treege kutima radiko en Esperanto. El pure
teoria vidpunkto, ĝi ne estas necesa. Sed ankaŭ diversaj Fundamentaj radikoj
povus esti nomataj nenecesaj (ekzemple oni povus uzi "duopo" anstataŭ "paro"
kaj "varmigi" anstataŭ "hejti"). La punkto estas, ke iujn radikojn ni
konsideras kiel tiel bazajn, ke ni ne tuŝos ilin. Al tiuj apartenas krom la
Fundamentaj radikoj ankaŭ la tre kutimaj, forte enradikiĝintaj oficialaj
radikoj, kaj sekve ankaŭ "bicikl/o".
[...]
Ĉu "kvarradilo" estas aŭto (kvarrada)?
Se ne, kial ne?
Oni povus uzi "kvarradilo" por ĉiuj kvarradaj veturiloj, al kiuj apartenasinteralie la aŭtoj, sed ankaŭ aliaj veturiloj. Pli limigita signifo de "kvarradilo" povus esti ĉia kvarradilo, en kiu oni ne sidas kvazaŭ en ĉambro, sed estas en rekta kontakto kun la ekstera aero, same kiel sur unuradilo kaj triradilo. Tio inkluzivas la motor-kvarradilojn (angle
"quadricycle") kaj diversajn infanajn ludajn veturilojn, kiel la "Kettcar" en Germanujo.
Certe sur ĉi tiu tereno necesas iom da konvencieco ĉe la kunmetaĵoj, kaj tial ni eble ne tro distanciĝu de la kutima lingvouzo. Sed tio ne signifas, ke ni akceptu ĉiujn fenomenojn el la kutima lingvouzo aŭ el PIV, se ni havas
bonajn kialojn por malakcepti ilin.
Ĝenerale vi tute pravas. Ĉio precipe dependas de tio, ĉu homoj akceptos la iom arbitran signifon, kiun mi proponas doni al la vorto "radilo".
Sed la ĉi-tieaj tendencoj estas ofte sufiĉe ekstremaj. Ĉu vere la bonlingvistoj pretas akcepti la esence arbitran escepton "biciklo" anstataŭ "duradilo", dum cetere estas "unuradilo", "triradilo" k.t.p.?
> Se ekzistu radikoj "*bicikl/*" kaj "*motor/*" (pri kio oni povas,
> eble devas malkonsenti, sed en la nuna momento malmultaj malkonsentas !) ,
> "motor/bicikl/o" neniom estas "radikomalshpara".
Nur apud "(motor/)unu/rad/ilo", "(motor/)tri/rad/ilo" k.s.
> Per skribilo oni skribas, per batalilo oni batalas, k. t. p. Sekve,
> per "motor/du/rad/il/o" oni "*du/rad/as*", chu ne ? Neniun el la du vortoj
> mi komprenas. CHu ne okazis interkonfuzo inter la sufiksoj "*il/*" kaj "*
> ajh/*" ?
Oni vershajne devas analizi jene:
rado -> radi (veturi rade) -> radilo -> ilo por radi
-> duradilo (tia ilo kun du radoj)
La malfortajho estas, ke "radi" devus inkluzivi same
veturadon per auto kiel veturadon per biciklo. Kaj sekve
"radilo" estas ajna rada veturilo, ne aparte biciklosimilaj
veturiloj, sed ankau autoj, busoj, traktoroj k.t.p.
Necesas tute arbitra specialigo de "radi" kaj "radilo"
por ke ili celu bicikladon kaj biciklon (kaj similajn
veturilojn unuradajn, triradajn k.t.p.).
> Aliflanke, la samtempa oficialigo de "*bicikl/o*" kaj de "*velociped/o*"
> estas iom konsterna : chu "biciklo" estas io alia, ol velocipedo egalrada ?
Bona demando. Shajnas, ke "velocipedo" estas ghenerala termino por
chiaj _radaj veturiloj pelataj de homa forto_. Nuntempe bicikloj
estas la plej oftaj velocipedoj, sed ja ekzistas ankau alispecaj.
Belaj ilustrajhoj trovighas en la jena pagho:
http://en.wikipedia.org/wiki/Velocipede
Mi kiel bonlingvano ne havas problemon pri tio.
Oni ankau povas uzi duradilo (en mia lingvo oni uzas kaj 'fiets' kaj
'tweewieler') kaj en Esperanto oni uzas kaj besto kaj kvarpiedulo.
Amike,
Johan
Fra Simo skribis:Nur apud "(motor/)unu/rad/ilo", "(motor/)tri/rad/ilo" k.s.
Se ekzistu radikoj "*bicikl/*" kaj "*motor/*" (pri kio oni povas,
eble devas malkonsenti, sed en la nuna momento malmultaj malkonsentas !) ,
"motor/bicikl/o" neniom estas "radikomalshpara".
Per skribilo oni skribas, per batalilo oni batalas, k. t. p. Sekve, per "motor/du/rad/il/o" oni "*du/rad/as*", chu ne ? Neniun el la du vortoj mi komprenas. CHu ne okazis interkonfuzo inter la sufiksoj "*il/*" kaj "*ajh/*" ?
Oni vershajne devas analizi jene:
rado -> radi (veturi rade) -> radilo -> ilo por radi
-> duradilo (tia ilo kun du radoj)
La malfortajho estas, ke "radi" devus inkluzivi same
veturadon per auto kiel veturadon per biciklo. Kaj sekve
"radilo" estas ajna rada veturilo, ne aparte biciklosimilaj
veturiloj, sed ankau autoj, busoj, traktoroj k.t.p.
Necesas tute arbitra specialigo de "radi" kaj "radilo"
por ke ili celu bicikladon kaj biciklon (kaj similajn
veturilojn unuradajn, triradajn k.t.p.).
Aliflanke, la samtempa oficialigo de "*bicikl/o*" kaj de "*velociped/o*" estas iom konsterna : chu "biciklo" estas io alia, ol velocipedo egalrada ?
Bona demando. Shajnas, ke "velocipedo" estas ghenerala termino por chiaj _radaj veturiloj pelataj de homa forto_. Nuntempe bicikloj estas la plej oftaj velocipedoj, sed ja ekzistas ankau alispecaj.
Belaj ilustrajhoj trovighas en la jena pagho:
http://en.wikipedia.org/wiki/Velocipede
> Rimarkinde estas, ke (se mi ghuste komprenas) Bertilo emas al
> malrekomendado de "*bicikl/o*".
Ne. Mi nur atentigas pri ebla nekonsekvencajho en la chi-tieaj
rekomendoj. _Se_ oni venas al la konkludo, ke oni parolu pri
"unuradilo", "triradilo" k.t.p., tiam indas bone pripensi, chu
ne estu ankau "duradilo" anstatau "biciklo". Cetere mi ankkorau
ne havas firman opinion, chu entute la vorto "radilo" estas
rekomendinda. Eble ghi estas tro arbitra por la ideo "velocipedo".
>> Oni vershajne devas analizi jene:
>> rado -> radi (veturi rade) -> radilo -> ilo por radi
>> -> duradilo (tia ilo kun du radoj)
>>
> Tiu maniero kompreni impresas al mi, almenaue, tre "strecha". Mi ne
> kapablas senprepare opinii, chu oni tamen povus ghin akcepti.
Efektive la vorto "radilo" estas diversmaniere strechita.
> Se ghusta estus la difino de "*vetur/il/o*" en la *PIV *("*Ilo por
> transportado, konsistanta esence el kesto, k plejofte radoj au glitiloj*"),
> io biciklosimila ne estus "veturilo".
Bona observo.
> Sed mi konfesas, ke mi (kaj multaj) la
> vorton uzadas pli vastasignife.
Jes.
Efektive la vorto "radilo" estas diversmaniere strechita.
"Motorciklo" do estas dusenca vorto.
* dutakta (laŭ la vortaro de Petro De Smedt), nederlande "tweetakt",
germane supozeble "Zweitakt", france "à deux temps"...
Ekzemploj ĉe http://eo.wikipedia.org/wiki/Motoro
http://www.uea.org/vikio/SUGmotoro
http://eo.wikipedia.org/wiki/Eksplodmotoro
Amike salutas
Leo
> "Motorciklo" do estas dusenca vorto.
"Ciklo" estas oficialigita, sed sen difino kaj sen traduko. PIV
mencias ok signifojn, inter ili tiun de veturilo movata per pedaloj.
Sed plursignifeco trafas ankau al multaj aliaj vortoj, ekzemple
"nomado", kaj ordinare la kunteksto klarigas la celitan signifon. Sed
se ja tro ghenas la plursignifeco de "motorciklo", oni ja eble povas
uzi "mopedego", chu ne?
--
Andreas Kueck
> Por mi, "unuradilo" estas kunmetita el la frazeto "unu rado" kaj la sufikso
> "-ilo".
A ha. Jes, ankaŭ tio estas imagebla, kvankam ja iel iom nekutima,
mi pensas...
> Eble tiu speco de vortfarado estas pli kutima kun la sufikso "aĵ" ol
> kun la sufikso "il",
Ial...
> kaj tio povas esti argumento por la formoj "unuradaĵo"
> kaj "triradaĵo", kiujn Francisko proponis. Ĉi-kaze ja temas pri "ilo", kiu
> estas multe pli preciza sufikso ol "aĵo", do mi ja ŝatus konservi al uzon de
> "ilo" el la origina propono. Kaj mi ne vidas fortan kialon, pro kiu tia
> vortfarado estu malpermesata kun "il", se ĝi eblas kun "aĵ". Iuj ŝajne
> opinias, ke antaŭ "il" nepre staru io verba. Se ĉe kelkaj kutimaj
> kunmetaĵoj, kiel "fajrilo" kaj "rektilo", ne estas io verba antaŭ "il".
Prave.