Kuirejaj vortoj
Antonio De Salvo
Mi retrovis en mia retposxto cxi tiun malnovan mesagxon.
Mi havus intereson pri la listo de la kuirejaj vortoj, cxar mi estas arangxanta kuirejan terminaron (tiu siatempe publikigita de UEA estas vere fusxa).
Cxu ankoraux eblas akiri tiun liston?
Antauxdankon, saluton
Antonio De Salvo
Da: la-bona...@googlegroups.com [mailto:la-bona...@googlegroups.com] Per conto di Renato Corsetti
Inviato: domenica 20 dicembre 2009 17:18
A: ° listo 'la bona lingvo' <la-bona...@googlegroups.com>
Oggetto: (la bona lingvo) Kuirejaj vortoj
Leo per programo eltiris el PIV ĉiujn vortojn markitajn per KU (= kuirejo). Temas pri longa listo.
Ĉu estas volontulo, kiu volus ekzameni ilin ne por trovi pli da vortoj por oficialigi sed por trovi simplajn samsignifajn esprimojn por ili?
Amike
Renato
--
la vortoj, pri kiuj ni diskutas ĉi tie, estas troveblaj en la listoj ĉe:
http://www.bonalingvo.it/index.php/Simplaj_samsignifaj_vortoj
Nguyen Xuan Thu
--
--
la vortoj, pri kiuj ni diskutas ĉi tie, estas troveblaj en la listoj ĉe:
http://www.bonalingvo.org/index.php/Simplaj_samsignifaj_vortoj
---
You received this message because you are subscribed to the Google Groups "la bona lingvo" group.
To unsubscribe from this group and stop receiving emails from it, send an email to la-bona-lingv...@googlegroups.com.
For more options, visit https://groups.google.com/d/optout.
Leo De Cooman
Cxu ankoraux eblas akiri tiun liston?
Jen ĝi. Ne atentu la tradukojn en la nederlandan. Ĉar mi serĉis kaj "KU;" kaj "KU," la listo ne estas tute laŭ la alfabeto.
Amike salutas Leo
_______________
andujo: trip;s worst. KU; ~eto
bombo: bom. 2, MIL, FIZ, KOM, KU; ~i, TR, ~aviadilo, ~okanono, ~orako, ~otruo, atom~o, hidrogen~o, urani~o
brezi: smoren;stoven. KU; TR
bruna: bruin. FU, KOM, KU; ~o, ~aĵo, KU, ~igi, ~ulo, sun~o
budeno: bloedworst. KU; blanka ~o
bukano: gerookt vlees of vis. KU; ~i, TR
butero: boter. FU, KU; ~a, ~i, TR, ~ata, ~igi, ~igilo, ~isto, ~ometro
ĉampano: champagne. FU, KU; ~izi
farĉo: gehakt vlees;groente of fruit als vulling v gerecht. 9, Z, KU; ~i, TR
fiŝo: vis. FU, ZO, KU; ~oj, ZO, MA, AS, ~a, ~i, TR, ~ado, ~aĵo, ~ejo, ~eto, ~ido, ~isto, ~ujo, ~kapti, ~kaptilo, ~kulturo, ~osto, ~ovoj, ~ovaro, barb~o, ZO, dorn~o, flug~o, glav~o, hok~i, TR, or~o, pilot~o, plat~o, seg~o, spad~o, ŝlim~o
frikasi: fricassee koken. KU; TR, ~aĵo
glazuro: glazuur. 2, KOM, KU; ~i, TR
grateni: paneren. KU; TR, ~ado, ~aĵo
kanapo: canapé~m. FU, KOM, KU; ~eto
karamelo: caramel. 2, KU; ~iĝi, ~bombono
klabo: knots>bastonego. KOM, SPO, KU; ~i, TR, svingo~o
kondimento: kruiderij;specerij. KU; ~i, TR, ~ujo
kubo: kubus/dobbelsteen/derde macht. FU, MAT, KU; ~a, MAT, ~i, NTR, ~igi, ~ismo, BE, ~isto, ~oido, ĵet~o
lango: tong. FU, AN, MED, KU; ~a, ~i, NTR, ~eto, TEK, akra~a, fals~a, hund~o, lut~eto, ELE, ter~o, GEO, vermo~uloj, ZO
ligi: {ver}binden;vastmaken. FU, KOM, KU; TR, ~o, K, ~a, ~ado, ~aĵo, ~ano, ~iĝi, K, ~ilo, K, ~iteco, al~i, TR, ĉirkaŭ~i, TR, dis~i, TR, inter~i, TR, inter~o, inter~iteco, kun~i, TR, mal~i, TR, re~i, TR, sen~a, brid~ilo, KON, har~o, FU, ĵur~i, TR, prem~ilo, MED, ŝtrump~ilo
meringo: schuimpje. KU; ~i, TR
nukso: noot. FU, BO, KU; BRAZILA ~o, BO, ter~o, BO, ~rompilo, ~rompulo
ovo: ei. FU, BIO, KU; ~aĵo, ~ingo, ~oido, FA, ~ujo, FU, ~ulo, ~umi, NTR, ~blanko, FU, ~oblanko, Z, ~oĉelo, ~odukto, ~oflavo, ~oforma, ~ogenezo, el~iĝi
poĉi: pocheren. KU; TR
porko: varken. FU, ZO, KU; ~a, ~aĵo, ~aĵisto, ~ejo, ~isto, vir~o, mar~o, suĉ~ido
reno: nier. FU, AN, KU; ~a, sur~a
rizo: rijst. FU, BO, KOM, KU; ~ejo, ~ero
saguo: sago. 2, KU; ~arbo, BO, ~palmo, BO
sojo: RO-soja. KU; ~fabo, BO
TATARO: KOM, KU; MA, ~io, ~ujo
timbalo: pauk/pasteikorst. MUZ, KU; ~isto
tinuso: tonijn. ZO, KU; ~reto
toasto: geroosterd brood. KU; ~rako
vaflo: wafel. FU, KU; ~eto, ~ofero
vanilo: vanille. BO, FU, KU; ~a, ~i, TR, ~ino, K
volvi: wikkelen;oprollen. FU, KOM, KU; TR, ~i SIN, ~o, ~a, ~ado, ~aĵo, ELE, ~iĝi, BO, ~iĝo, ĉirkaŭ~i, TR, dis~i, TR, dis~iĝi, dis~iĝo, el~i, TR, MAT, el~aĵo, MAT, en~i, TR, inter~i, TR, kun~i, TR, kun~aĵo, mal~i, TR, supren~i, TR, amper~o, ELE, rul~aĵo
________________
ansero: gans/domkop. FU, ZO, KOM; ~a, ~ido, ~oformaj, ZO, ~grifo, ~hepato, KU, ~paŝo, MIL, ~vice
bovo: rund. FU, KS, ZO; ~aĵo, KU, ~aro, ~ejo, ~ido, FU, ~idino, ~ino, FU, ~inisto, ~isto, LA ~isto, AS, MA, ~oviro, MIT, grunt~o, ZO, ĝibo~o, mosko~o, vir~o, eksvir~o
brogi: in kokend water doen/met kokende vloeistof verwonden. FU, TEK, KU, KS; TR, ~ado, ~aĵo
bruna: bruin. FU, KOM, KU; ~o, ~aĵo, KU, ~igi, ~ulo, sun~o
brusto: borst. FU, AN, KOM; ~a, ~aĵo, KU, ~okorbo, AN, ~osto, ~opeco, ĉe~o, sur~aĵo, BIB
buljono: bouillon. FU, KU, BIO; ~a VIANDO
bulo: kluit;klomp;bal. FU, KOM; ~a, ~eto, KU, ~igi, ~iĝi, neĝ~o, BO
cerbo: hersenen. FU, AN, KOM; ~a, ~aĵo, KU, ~aro, ~eto, AN, ~ujo, ~umi, NTR, ~olaboristo, ~ospina, ~oskuo, ~oŝtopi, TR, en~igi, sen~ulo, osto~o
dorso: rug. FU, KOM, AN, KS, FO; ~a, ~e, ~aĵo, KU, ~antaŭe, sur~igi, azen~a, AR
faruno: meel. FU, KOM; ~a, ~aĵo, KU, ~ejo
femuro: dij. FU, AN; ~a, ~aĵo, KU, ~ingo, HI, MED, ~osto
fileo: KU, AR, TIP
folio: blad. FU, BO, KOM; ~i, NTR, TR, ~a, ~ado, ~aĵo, ~aro, ~ara, ~ego, ~eto, ~igi, KU, ~ingo, ~umi, TR, ~angulo, ~arbo, ~humo, ~riĉa, inter~o, krom~o, sen~a, sen~igi, agit~o, aprob~o, TIP, daŭr~a, fal~a, fig~o, BE, flug~o, gvid~o, kalik~o, kolor~o, lini~o, mil~o, model~o, or~o, tri~o, FU, BO, ~ero
frukto: vrucht. FU, BO, KS, KOM; ~a, BO, ~i, NTR, ~aĵo, KU, ~ejo, ~ero, BO, ~igi, ~isto, ~arbo, ~obutiko, ~odona, ~ofolio, ~ogusta, ~okorpo, MED, ~okulturo, ~ologio, ~oporta, ~oriĉa, ~oscienco, BO, HO, ~otenejo, sen~a, sen~ulo, ŝajn~o, ~ujo
fumo: FU, KOM, BIB; ~a, ~i, FU, NTR, K, TR, ~ado, ~aĵo, KU, ~aĵi, KU, ~anto, ~ejo, ~iĝi, ~ilo, IKS, ~izi, ~ujo, ~kolora, ~plena, ne~anto, sen~a, ĉen~anto, odor~o
ĝino: jenever. KU, RE, 2
glacio: ijs. FU, KOM; ~a, ~e, ~aĵo, FU, ~aĵisto, ~ejo, ~ero, ~igi, KU, ~iga, ~iĝi, ~ujo, ~umi, TR, ~insulo, ~kampo, ~kreviĝo, ~monto, ~rivero, antaŭ~a, en~igi, sen~igilo, pendo~o
graso: vet. FU, KOM, BIB; ~a, AN, KU, K, GE, TIP, BE, ~i, TR, ~aĉa, ~aĵo, KU, BIB, ~aĵa, ~eco, ~ega, ~eta, TIP, ~igi, ~igaĵo, ~iĝi, ~umo, ~umi, TR, mal~a, AN, KU, mal~iĝi, tro~iĝi, ŝmir~o, urso~o
haki: hakken. FU, KOM; TR, ~o, ~ado, ~aĵo, ~eti, TR, ~etaĵo, KU, ~etilo, ~ilo, FU, ~ilego, ~ileto, ~isto, ĉirkaŭ~i, TR, de~i, TR, dis~i, TR, el~i, TR, for~i, TR, tra~i, TR, batal~ilo, man~ilo, ŝton~isto, arbo~isto
hepato: lever. FU, AN, MED; ~a, ~aĵo, KU, ~ito, MED, ~ulo, ~herbo, ~musko
kaĉo: pap;brij;moes. FU, KU, KOM; ~igi, ~igilo
kadaifo: KU, =KATAIFO
kapo: hoofd. FU, KOM, BO; ~a, ~aĵo, KU, ~eto, ~ujo, en~igi, mult/e/~a, sen~a, sen~igi, trans~iĝi, ~antaŭe, ~loko, ~turno, MED, ~turna, brul~ulo, GRAB, dik~a, korn~uloj, kruc~o, MAS, lini~o, malplen~ulo, nud~a, pafil~o, pont~o, MIL, ter~o, vent~ulo
karbonado: Z, KU, MI
koko: hoen/coccus. FU, ZO, BO; ~a, ~aĵo, KU, ~ejo, ~eto, ~ido, ~idaĵo, KU, ~ideto, ~ino, FU, ~inaĵo, KU, ~inejo, Z, ~isto, ~birdoj, ~okrii, NTR, vir~o, akvo~o, batal~o, Z, sultan~o, vent~o, Z
kolbaso: worst. FU, KU, TEK; ~isto, cerbo~o, mar~o, sandviĉ~o, sango~o, trip~o
konfiti: confijten. FU, KU, KOM; TR, ~aĵo, ~ejo
konjako: cognac. 2, KU, KOM
krado: rooster;traliewerk. FU, KOM, KU, TEK, ELE; EKRANA ~o, ELE, HALTIGA ~o, REGA ~o, REGULIGA ~o, ŜIRMA ~o, ~a, ~i, TR, ~aĵo, ĉirkaŭ~i, TR, de~i, TR, paŝ~o
kremo: room/puikje. FU, KOM, FA; ~a, ~aĵo, KU, ~kolora, ~ometro, sen~igi
kruda: ruw;onbewerkt;onbehouwen. FU, KOM; ~aĵo, KU, ~eco, ~ulo, mal~a
krusto: korst. FU, KOM, KU, TEK, MED; ~aĵo, KU, ~eca, ~eto, KU, ~iĝi, ~iĝo, K, ELE, ~uloj, ZO, en~i, Z, TR, kaldron~o, K, pan~o, ter~o, GE
lardo: spek. FU, KOM; ~a, ~i, TR, ~ero, KU, ~ilo, ~umi, TR, ~haŭto, Z
pasto: deeg;pasta. FU, KOM; ~aĵoj, KU, ~eca, ~ujo, BIB
pulmo: long. FU, AN; ~a, ~aĵo, KU, ~ito, ~ofiŝoj, ~oherbo, plen~e, ŝtal~o
ripo: rib/nerf v blad/ribbel. FU, AN, BO, TEK, SHP; ~a, ~aĵo, KU, inter~a
ŝafo: schaap. FU, ZO, KOM, AS; ~a, ~aĵo, KU, ~aro, ~ejo, ~ido, KR, ~ino, ~isto, ~femuraĵo, ~ripaĵo, ~rostaĵo, vir~o
selo: zadel. FU, KOM, GEO, KU, MUZ; TURKA ~o, AN, ~i, TR, FU, ~isto, ~oforma, MED, el~igi, sen~igi, ŝarĝo~o
suko: sap. FU, KOM, FIO; ~a, ~eco, ~plena, sen~a, sen~igi, KU, sen~iĝi, ~ligno, ~streĉo, BO, ~ŝoso, frukto~o, kan~o, lakto~o, BO
tabulo: plank;bord. FU, KOM; ~i, TR, ~aĵo, ~ego, ~eto, afiŝ~o, avizo~o, barel~o, cel~o, Z, desegno~o, distribu~o, hak~o, KU, konekto~o, ELE, pas~o, pik~o, salto~o, son~o, MUZ, surfo~o, SPO, ŝak~o
testudo: schildpad. FU, ZO, HI; ~e, ~aĵo, ~uloj, ~supo, KU, ~ŝelo, ZO, mar~o
tripo: ingewanden/pens. FU, AN, KU, KOM; rok~o
viando: vlees=om te eten. KU, FU, KOM; ~a, ~ejo, ~isto, sen~a
____________________
Antonio De Salvo
Dankon; ankaux la nederlandaj tradukoj utilas.
Amike
Antonio
Da: la-bona...@googlegroups.com [mailto:la-bona...@googlegroups.com] Per conto di Leo De Cooman
Inviato: domenica 23 agosto 2015 13:49
A: la-bona...@googlegroups.com
Oggetto: Re: (la bona lingvo) Kuirejaj vortoj
--
--
la vortoj, pri kiuj ni diskutas ĉi tie, estas troveblaj en la listoj ĉe:
ro-esp
Op zondag 23 augustus 2015 13:49:11 UTC+2 schreef Leo De Cooman:
Antonio De Salvo schreef op 23/08/2015 om 12:21:
budeno: bloedworst. KU; blanka ~o
Cxi gxi signife malsamas al aliaj sangkolbasoj?
grateni: paneren. KU; TR, ~ado, ~aĵo
ne estas tiel. Grateno postulas fromagxon, "paneren" implicas panmuelajxo
Cetere mi ne akceptas "panero" por "kruimel" (cxar ja ekzistas multe da kruimels kiuj ne estas de pano)
bovo: rund. FU, KS, ZO; ~aĵo, KU, ~aro, ~ejo, ~ido, FU, ~idino, ~ino, FU, ~inisto, ~isto, LA ~isto, AS, MA, ~oviro, MIT, grunt~o, ZO, ĝibo~o, mosko~o, vir~o, eksvir~o
koko: hoen/coccus.
Nederlande kip, germane Huhn, Latine Gallus (?)
Kaj gxis iun proponas pli bonan vorton, Mi proponas "hxara" por "esti elmetita al tiom alta temperaturo tiom longe, ke la proteinoj sxangxis sian strukturon kaj la biologia materialo perdis sian malmolecon" - ekvivalente al la nederlanda "gaar", angla "done" kaj franca "bien cuit"
gxis, Ronaldo N
Antonio De Salvo
Mi cxiam asertis, ke estas tre pli facile traduki traktaton pri filozofio ol kuirwejan receptaron. La plej grand saproblemo estas, ke en la diversaj lingvoj oni donas malsamajn signifojn al la sama vorto aux al vorto kiu sxajnas sama.
Ekzemple: la esperanta “budeno” estas sxajna amiko por italoj, cxar en la itala “budino” egalas al la angla “pudding”, sed nur en la dolcxajxa senco (por la aliaj nedolcxaj signifoj oni utiligas “pasticccio” = pastecxo aux “sformato” = muldajxo).
Ankoraux pri budeno: en la itala gxi egalas al “sanguinaccio” (= sangokolbaso), samkiel en al angla gxi egalas al “blood pudding” aux “black pudding”. Deirante de la angla “black pudding”, oni komprenas kial oni elpensis por alispeca kuirajxo “blanka budeno” (iaspeca “white pudding”, por kiu tamen mi ne trovas egalvaloran esprimon en la itala).
Pri andujo: en la itala gxi estas nomata “salsicciotto di trippa” (= tripkolbaso); kurioze, gxi estas specialajxo (tre spicita) de la sudokcidenta itala regiono Kalabrio, en kies dialekto gxi nomigxas “‘nduja”, pro evidenta influo de la franca andouille.
Pri grateni: mi ne kona sla nederlandan,. Tamen efektive gratenado popstulas fromagxon aux besxamelon; se mi bone komprenas, paneren rilatas al panerumado (en la itala, panare, impanare), tio estas trempi en panerumajxon.
Mi ne scipovas doni opinion pri kruimel.
Mi neniam auxdis pri finajxoj –uko kaj -icxo.
En la itala oni distingas la bovan viandon, cxu gxi estas bova, bovina, bovida, bovidina; la oficial termino por bovajxo estas “bovino adulto” = plenagxa bovajxo, en neuxtra senco (la bovina viando estas pli malaltkvalita ol tiu virbova; jen kial oni ruze utiligas la “neuxtran” formon).
Koko efektive egalas al la latina gallus (itale, gallo); sed en kuirado oni pli kutime parolas pri kokido (aux pri kokino).
Ghxis
Antonio
Da: la-bona...@googlegroups.com [mailto:la-bona...@googlegroups.com] Per conto di ro-esp
Inviato: lunedì 24 agosto 2015 02:09
A: la bona lingvo <la-bona...@googlegroups.com>
Cc: L...@de-cooman.be; Leo.De...@telenet.be
Oggetto: Re: (la bona lingvo) Kuirejaj vortoj
--
--
la vortoj, pri kiuj ni diskutas ĉi tie, estas troveblaj en la listoj ĉe:
Antonio De Salvo
Mi jam diris, ke mi ne fakas pri kuirarto; sed mia edzino diras, ke oni povas “grateni” (estigi kruston) ankaux per panerumado, ekzemple cxe tomatoj.
Gxis
Antonio
Da: la-bona...@googlegroups.com [mailto:la-bona...@googlegroups.com] Per conto di ro-esp
Inviato: lunedì 24 agosto 2015 02:09
A: la bona lingvo <la-bona...@googlegroups.com>
Cc: L...@de-cooman.be; Leo.De...@telenet.be
Oggetto: Re: (la bona lingvo) Kuirejaj vortoj
--
--
la vortoj, pri kiuj ni diskutas ĉi tie, estas troveblaj en la listoj ĉe: