Lingvo-uzado en Katalunio
0 views
Skip to first unread message
Hèctor Alòs i Font
Jun 29, 2009, 6:55:54 AM6/29/09
to etn...@googlegroups.com
Saluton,
Fine aperis la esploro pri lingvouzado en Katalunio. La enketoj estis faritaj en 2008 kaj eblas ilin kompari kun la antaŭaj de 2003:
http://www.idescat.cat/cat/societat/usoslinguistics.html
Jen miaj rapidaj notoj, en unua superrigardo.
En tiu periodo estis demografia ŝanĝego, lige kun la forta enmigrado el aliaj landoj. Vidu ekz. kiel ŝanĝiĝas la unuaj lingvoj:
http://www.idescat.cat/territ/BasicTerr?TC=5&V0=3&V1=3&V3=3313&V4=3314&ALLINFO=TRUE&PARENT=25&CTX=B
Rimarkoj:
- Vidu, ke denaskaj katalunlingvanoj jam delonge estas minoritato en Sud-Katalunio, kaj ili nun fariĝis malpli ol triono (aŭ iomete pli, se oni adicias la denaske dulingvaj, kies procento senteble kreskas)
- Kiel okazas ĉe enketoj, homoj emas respondi tion, kio estas socie agnoskata. Ekz. laŭ aliaj esploroj oni scias, ke la nombro de tamaziĥt-lingvanoj superas tiun de arablingvanoj, tamen en enketo preskaŭ ĉiuj el la unuaj respondis, ke ili estas denaskaj arablingvanoj.
En rilato al socie prestiĝaj respondoj, fakte eblas, ke la nombroj pri la kataluna estas iom altigita ĝuste pro tio.
Se konsideri ne la denaskan lingvon, sed la deklaritan ĉefan lingvon, kie la kataluna havis senteble pli altan nombron (kio indikas translingviĝon favore al la kataluna) la donitaĵoj estas iom ŝokaj:
http://www.idescat.cat/territ/BasicTerr?TC=5&V0=3&V1=3&V3=3325&V4=3326&ALLINFO=TRUE&PARENT=25&CTX=B
Rimarku, ke falis la absoluta nombro de deklarintoj, ke ili havas la katalunan kiel ĉefan lingvon. Ĉar estas neniu indiko pri translingviĝo al la hispana en Katalunio, eblas pensi, ke aŭ en 2003 la asertoj estis malĝustaj (kaj ili ja ŝajnas iom mirindaj, pro la distanco inter unua kaj ĉefa lingvo), aŭ ke homoj deklarintaj la katalunan kiel ĉefan lingvon transiris al la respondo kataluna+hispana.
Fakte la transiro al la kataluna eblas vidi en http://www.idescat.cat/territ/BasicTerr?TC=5&V0=3&V1=3&V3=3332&V4=3338&ALLINFO=TRUE&PARENT=25&CTX=B
se oni tradukas la informojn al procentoj.
En 2008, la homoj parolintaj al siaj patro (aŭ patrino) en la kataluna estis 31% (33,6% en 2003), dum tiuj, kun gefiloj, kiuj parolis al ili en la kataluna estis 39% (40% en 2003).
Aparte studinda estas la tabelo pri la uzolokoj de la kataluna: http://www.idescat.cat/territ/BasicTerr?TC=5&V0=3&V1=3&V3=3331&V4=3337&ALLINFO=TRUE&PARENT=25&CTX=B
En unua rigardo, la kataluna falas en la uzado ekster la familia kaj amika cirklo, t.e. en la laborejo kaj kun fremduloj. Plej verŝajne la demografia ŝanĝo kaŭzas la plifortigon de la hispana kiel socia interlingvo.
Kore,
Hektor
Fine aperis la esploro pri lingvouzado en Katalunio. La enketoj estis faritaj en 2008 kaj eblas ilin kompari kun la antaŭaj de 2003:
http://www.idescat.cat/cat/societat/usoslinguistics.html
Jen miaj rapidaj notoj, en unua superrigardo.
En tiu periodo estis demografia ŝanĝego, lige kun la forta enmigrado el aliaj landoj. Vidu ekz. kiel ŝanĝiĝas la unuaj lingvoj:
http://www.idescat.cat/territ/BasicTerr?TC=5&V0=3&V1=3&V3=3313&V4=3314&ALLINFO=TRUE&PARENT=25&CTX=B
Rimarkoj:
- Vidu, ke denaskaj katalunlingvanoj jam delonge estas minoritato en Sud-Katalunio, kaj ili nun fariĝis malpli ol triono (aŭ iomete pli, se oni adicias la denaske dulingvaj, kies procento senteble kreskas)
- Kiel okazas ĉe enketoj, homoj emas respondi tion, kio estas socie agnoskata. Ekz. laŭ aliaj esploroj oni scias, ke la nombro de tamaziĥt-lingvanoj superas tiun de arablingvanoj, tamen en enketo preskaŭ ĉiuj el la unuaj respondis, ke ili estas denaskaj arablingvanoj.
En rilato al socie prestiĝaj respondoj, fakte eblas, ke la nombroj pri la kataluna estas iom altigita ĝuste pro tio.
Se konsideri ne la denaskan lingvon, sed la deklaritan ĉefan lingvon, kie la kataluna havis senteble pli altan nombron (kio indikas translingviĝon favore al la kataluna) la donitaĵoj estas iom ŝokaj:
http://www.idescat.cat/territ/BasicTerr?TC=5&V0=3&V1=3&V3=3325&V4=3326&ALLINFO=TRUE&PARENT=25&CTX=B
Rimarku, ke falis la absoluta nombro de deklarintoj, ke ili havas la katalunan kiel ĉefan lingvon. Ĉar estas neniu indiko pri translingviĝo al la hispana en Katalunio, eblas pensi, ke aŭ en 2003 la asertoj estis malĝustaj (kaj ili ja ŝajnas iom mirindaj, pro la distanco inter unua kaj ĉefa lingvo), aŭ ke homoj deklarintaj la katalunan kiel ĉefan lingvon transiris al la respondo kataluna+hispana.
Fakte la transiro al la kataluna eblas vidi en http://www.idescat.cat/territ/BasicTerr?TC=5&V0=3&V1=3&V3=3332&V4=3338&ALLINFO=TRUE&PARENT=25&CTX=B
se oni tradukas la informojn al procentoj.
En 2008, la homoj parolintaj al siaj patro (aŭ patrino) en la kataluna estis 31% (33,6% en 2003), dum tiuj, kun gefiloj, kiuj parolis al ili en la kataluna estis 39% (40% en 2003).
Aparte studinda estas la tabelo pri la uzolokoj de la kataluna: http://www.idescat.cat/territ/BasicTerr?TC=5&V0=3&V1=3&V3=3331&V4=3337&ALLINFO=TRUE&PARENT=25&CTX=B
En unua rigardo, la kataluna falas en la uzado ekster la familia kaj amika cirklo, t.e. en la laborejo kaj kun fremduloj. Plej verŝajne la demografia ŝanĝo kaŭzas la plifortigon de la hispana kiel socia interlingvo.
Kore,
Hektor
ab Iago, Dafydd
Jun 29, 2009, 9:18:51 AM6/29/09
to etn...@googlegroups.com
Dankegon Hektor. Tre interesa. Chu oni estas pli au malpli optimisma
rilate al la kataluna lingvo nun?
Amike
dafydd
2009/6/29 Hèctor Alòs i Font <hecto...@gmail.com>:
--
--
Dafydd ab Iago
7/9 Koninklijke Sinte-Mariastraat
B-1030 Brussel
00 32 484 924 013
-------------------------------------------------------------
Peidiwch argraffu'r neges yma oni bai ei bod yn hollol angenrheidiol.
Denk aan het milieu, voordat u deze mail print!
N'imprimez ce mail qu'en cas de nécessité.
Print only if necessary.
rilate al la kataluna lingvo nun?
Amike
dafydd
2009/6/29 Hèctor Alòs i Font <hecto...@gmail.com>:
--
Dafydd ab Iago
7/9 Koninklijke Sinte-Mariastraat
B-1030 Brussel
00 32 484 924 013
-------------------------------------------------------------
Peidiwch argraffu'r neges yma oni bai ei bod yn hollol angenrheidiol.
Denk aan het milieu, voordat u deze mail print!
N'imprimez ce mail qu'en cas de nécessité.
Print only if necessary.
Hèctor Alòs i Font
Jun 29, 2009, 10:09:02 AM6/29/09
to etn...@googlegroups.com
Saluton Dafydd,
La situacio estas tre kompleksa. La defetismaj ideoj pri malapero de la kataluna silentiĝis, i.a. ĉar ili utilas ĝuste al la plenumo de la prognozo. Male, plilaŭtiĝas esprimo optimisma... sed ĝi ja taŭgas por la registaro, ĉar tio montrus, ke ties politikoj funkcias.
Se resumi rapide la aferon en Sud-Katalunio (aliloke de la katalunlingvaj landoj la pejzaĝo estas tre malsama, kun la escepto de parto de Balearoj).
1. Estas neniu perdo de generacia lingvotransdono. Sen perdo, ne eblas timi pri la lingvo. Diskuto finita.
2. Male, estas iom da gajno transiro el la hispana al la kataluna kiel familia lingvo. Fakte la plej granda kresko estas de dulingvaj familioj (antaŭe tio estis raraĵo)
3. La absoluta nombro de homoj kapablaj paroli la katalunan neniam estis pli alta, danke al la lerneja politiko
4. La socia uzo de la kataluna evidente regresas
5. En la novaj generacioj estas la pinto de hispanlingvanoj kaj alilingvanoj, kio montras, ke la kvanto de katalunlingvanoj kiel unua lingvo pli kaj pli malkreskos en la socio. En la lernejaj kortoj tre superregas la hispana, kvankam en la klasĉambroj estas inverse. Tamen la kvanto de hispanlingvaj klasoj en mezlernejo laŭ la impresoj de multaj homoj -mi ne vidis oficialajn informojn- klare kreskas (la lingvon en mezlernejoj libere elektas ĉiu unuopa instruisto)
6. En tiu amasa superrego de la hispana, la parola kataluna evidente kaj rapide ŝanĝiĝas kaj hispaniĝas: leksike, fonetike ktp. Eĉ la ŝanĝoj en la norma lingvo de Institut d'Estudis Catalans iras en la direkto de akcepto de barcelonismoj kaj hispanismoj (kaj tio malbonas i.a. por la unueco de la lingvo, ĉar Acadèmia Valenciana de la Llengua -la valencia norma instanco- certe ne iras en la direkton de akcepto de barcelonismoj)
7. Estas neniu simptomo pri malkresko de la prestiĝo de la kataluna
8. Estas malfacile antaŭvideble prognozi, kio okazos, kiam la kataluna fariĝos la hejma lingvo de kvarono aŭ kvinono de la loĝantaro (kaj tio antaŭvideble okazos). Nun ĝi estas nur tiu de triono kaj entute estas iom mirinde kiel ĝi eltenas kontraŭ la hispana, kiu fariĝas pli kaj pli prestiĝa kaj pli kaj pli laŭtigas sian forton
Mi persone estas nek optimisma, nek pesimisma, sed ĉefe scivolema. Neniel eblas diri, ke la kataluna estas endaĝerigita en Sud-Katalunio, tamen parte danke al tre fortaj protektaj politikoj. La tubero en la afero estas ĝuste kompreni, kiagrade la tuto dependas de tiuj politikoj, se iam ili ne malfortiĝas. Kaj tio ja estas ebla, ĉar multo dependas de la registaro en Madrido, kaj bedaŭrinde Hispanio ankoraŭ ne akceptis, ke ĝia lingvaro estas efektive havaĵo de ĉiuj ties civitanoj, sendepende de ilia denaska lingvo. Kaj tute ne estas signoj pri tio: la novaj registaroj en Eŭskio kaj Galegio kaj iliaj novaj lingvopolitikoj tion denove evidentigas.
Kore,
Hektor
La situacio estas tre kompleksa. La defetismaj ideoj pri malapero de la kataluna silentiĝis, i.a. ĉar ili utilas ĝuste al la plenumo de la prognozo. Male, plilaŭtiĝas esprimo optimisma... sed ĝi ja taŭgas por la registaro, ĉar tio montrus, ke ties politikoj funkcias.
Se resumi rapide la aferon en Sud-Katalunio (aliloke de la katalunlingvaj landoj la pejzaĝo estas tre malsama, kun la escepto de parto de Balearoj).
1. Estas neniu perdo de generacia lingvotransdono. Sen perdo, ne eblas timi pri la lingvo. Diskuto finita.
2. Male, estas iom da gajno transiro el la hispana al la kataluna kiel familia lingvo. Fakte la plej granda kresko estas de dulingvaj familioj (antaŭe tio estis raraĵo)
3. La absoluta nombro de homoj kapablaj paroli la katalunan neniam estis pli alta, danke al la lerneja politiko
4. La socia uzo de la kataluna evidente regresas
5. En la novaj generacioj estas la pinto de hispanlingvanoj kaj alilingvanoj, kio montras, ke la kvanto de katalunlingvanoj kiel unua lingvo pli kaj pli malkreskos en la socio. En la lernejaj kortoj tre superregas la hispana, kvankam en la klasĉambroj estas inverse. Tamen la kvanto de hispanlingvaj klasoj en mezlernejo laŭ la impresoj de multaj homoj -mi ne vidis oficialajn informojn- klare kreskas (la lingvon en mezlernejoj libere elektas ĉiu unuopa instruisto)
6. En tiu amasa superrego de la hispana, la parola kataluna evidente kaj rapide ŝanĝiĝas kaj hispaniĝas: leksike, fonetike ktp. Eĉ la ŝanĝoj en la norma lingvo de Institut d'Estudis Catalans iras en la direkto de akcepto de barcelonismoj kaj hispanismoj (kaj tio malbonas i.a. por la unueco de la lingvo, ĉar Acadèmia Valenciana de la Llengua -la valencia norma instanco- certe ne iras en la direkton de akcepto de barcelonismoj)
7. Estas neniu simptomo pri malkresko de la prestiĝo de la kataluna
8. Estas malfacile antaŭvideble prognozi, kio okazos, kiam la kataluna fariĝos la hejma lingvo de kvarono aŭ kvinono de la loĝantaro (kaj tio antaŭvideble okazos). Nun ĝi estas nur tiu de triono kaj entute estas iom mirinde kiel ĝi eltenas kontraŭ la hispana, kiu fariĝas pli kaj pli prestiĝa kaj pli kaj pli laŭtigas sian forton
Mi persone estas nek optimisma, nek pesimisma, sed ĉefe scivolema. Neniel eblas diri, ke la kataluna estas endaĝerigita en Sud-Katalunio, tamen parte danke al tre fortaj protektaj politikoj. La tubero en la afero estas ĝuste kompreni, kiagrade la tuto dependas de tiuj politikoj, se iam ili ne malfortiĝas. Kaj tio ja estas ebla, ĉar multo dependas de la registaro en Madrido, kaj bedaŭrinde Hispanio ankoraŭ ne akceptis, ke ĝia lingvaro estas efektive havaĵo de ĉiuj ties civitanoj, sendepende de ilia denaska lingvo. Kaj tute ne estas signoj pri tio: la novaj registaroj en Eŭskio kaj Galegio kaj iliaj novaj lingvopolitikoj tion denove evidentigas.
Kore,
Hektor
2009/6/29 ab Iago, Dafydd <dafydd...@gmail.com>
Reply all
Reply to author
Forward
0 new messages