Adı bir Quentin Tarantino filmini çağrıştıran yeni bir kavram var: The Frightful Five (Ürkütücü Beşli).
Bu kavram Apple, Amazon, Facebook, Microsoft ve Google’ı birlikte tanımlamak için kullanılıyor. Bu beşli, oluşmakta olan yeni dünya düzeninin kurucu ve egemenleri.
Eskiden emperyalizm denilince Amerika veya komünizm dönemindeki Rusya kastedilirdi. Artık bu beş şirket akla geliyor. Bunların hepsinin merkezi Amerika’da olsa da, Amerikan değerleri ve kültürünün taşıyıcısı olsalar da artık emperyalizm denilince akla güçlü devletler değil, bu güçlü şirketler geliyor.
ULUS DEVLETİN SONU
Çünkü yeni global düzenin bu hâkimleri, aynı zamanda “milli devlet kavramının da sonunu getirecek düzeni” temsil ediyorlar. Bu şirketlerin koydukları kurallar, getirdikleri teknolojiler, iş yapma etikleri, kültürleri, ulusal yasaları ve kontrolleri aşıp birçok durumda onları geçersiz kılıyor.
Örneğin, bir Amazon, global düzeyde ticaretin ve serbest piyasanın işleyişinin kurallarını (yani kapitalist üretim biçiminin işleyiş kurallarını) yeniden yazıp oluşturuyor.
Amazon ayrıca tüketici haklarını ön plana çıkardığından global düzeyde işçi sendikalarının da gücünün azalmasına neden olan bir kültür getiriyor.
Youtube ise global düzeyde bir kültürün oluşumuna ve bunun paylaşılmasına aracılık ederek milli kültürlerin öneminin aşağıya çekilmesine neden oluyor. Apple ve Google da hayatımıza yön vermeye başlayan aplikasyonları üretenleri global düzeyde kontrol edip yönlendiriyor. Sosyolojik gelişmeler ve global kültür de onların etkisi altında.
Facebook, Newsfeed nedeniyle dünyanın en büyük medya gücü haline gelmiş durumda. Ulusal medyalar, Facebook’suz var olamaz hale geliyor, ulusal medya kültürleri de Facebook tarafından belirleniyor.
Bu durum eski emperyalizmin tek bir merkez ülkeye sağladığından çok daha büyük bir gücü temsil ediyor. Dediğim gibi, bunların hepsi ABD şirketi olmasına rağmen Amerikan devleti bu şirketleri kontrol etme imkânına sahip değil. Amerikan devleti güvenlik, terörle mücadele söz konusu olduğunda veya vergi konularında sesini yükseltiyor ama bu “ürkütücü beşli”, kuralları kendileri koymayı sürdürüyor.
YENİ ANTİEMPERYALİZM
Ancak bu ürkütücü beşlinin global gücünü kontrol altına almak için ülkelerde tepkiler, hareketler de başladı. Bunlar illa bir yasaklama şeklinde ortaya çıkmıyor. Avrupa’da yasa koyucular bu şirketlerin ülkelerindeki operasyonlarında ulusal içerikler de kullanmalarını zorlayıcı adımlar atıyorlar.
Örneğin, ülkemizde de faaliyette bulunan Netflix’in sadece Amerikan filmleri ve dizilerini değil, Fransız film ve dizilerini de göstermelerini sağlamaya çalışıyorlar. Onun dışında birçok ülkede içeriklerin ulusallaşması yönünde düşünceler oluşmaya başladı. Anlaşılan “yeni antiemperyalist savaş” bu şekilde olacak.
Ben yeni antiemperyalizmin başarılı olmasına pek ihtimal vermiyorum. Çünkü global tercihler, ürkütücü beşlinin içeriklerine çoktan yapıldı, yani “emperyalistler” savaşı çoktan kazanmış durumdalar. Aslında bu, adı açık şekilde konulmasa da fiilen “yeni Amerikan yüzyılı”nda olduğumuzu gösteriyor.
2016 İNTERNET TREND RAPORU
Analist Mary Meeker’in her yıl “internet trendleri” hakkında yayınladığı rapor haklı olarak önem taşımaya başladı. Bu raporlar hem sektörün gerçek dinamiklerini hem de oluşan trendleri tespit edip bizleri bekleyenlerin ne olduğunu anlamak açısından yıllardır tam isabet sağlamıştır. Mary Meeker’in “2016 yılı internet trendi raporu” da dün yayınlandı. Bu işin içinde olan bizlerin dikkatli okuması gereken bu rapordan bazı satırbaşları şöyle:
- Global olarak 3 milyar internet kullanıcısı var, yani dünya nüfusunun yüzde 42’sinde internet mevcut. Bu da geride kalanlara ulaşmanın çok büyük bir endüstri haline geleceğini gösteriyor. Google, Microsoft ve Facebook’un global düzeyde herkesi internete bağlama arayışları hızla sürüyor.
- Mesajlaşma piyasasında Facebook ve Wechat’in hâkimiyeti mevcut.
- İnternet reklamlarında ise Google ve Facebook’un toplam yüzde 76’lık bir hâkimiyeti var. Reklamverenler yeni sitelerden daha ziyade denenmiş, eskiden beri bildikleri önemli sitelere reklam vermeyi tercih ediyorlar.
- Video izlemede global bir patlama yaşanıyor. Snapchat ve Facebook Live bu konuda öne çıkan şirketler, ama video reklamlarının her zaman beklenen etkiye sahip olmadıkları da görülüyor. Bu etkinliği artırmak için yeni çalışmalar bekleyebiliriz.
- Akıllı telefon piyasasında androidlerin etkisi her geçen gün artıyor.
- Çin, internet sektöründe ABD’den çok daha güzel gelişmeler vaat ediyor.
- Teknolojiyle alakası olmayan şirketlerin teknoloji firmalarını satın alıp büyümeye çalışmaları yeni bir trend olacak.
- Uber, araç sahibi olanların sayısını azaltmaya başlayacak. Bu sektörde herkes Tesla ve Google’dan gelecek yenilikleri bekliyor.
- Ellerimizi kullanmadan sesimizle yapabildiğimiz işlemlere olanak veren teknolojiler ve bunu içeren aygıtlar piyasası çok hızlı büyüyecek. Bu sektörde çok büyük rekabet beklenmeli.
GÜNAH MI YOKSA ŞIK MI?
İlgiyi sürekli yüksek düzeyde tutmak için devamlı yenilikler arayan moda dünyası, Gucci’nin son defilesini tartışıyor. Gucci son defilesini İngiltere’nin en kutsal mekânlarından biri kabul edilen Westminster Kilisesi’nde düzenledi. “Günahtır” diyenleri anlamakla birlikte defilenin çok şık olduğunu söyleyenler de var. Fotoğraflara baktığımda gerçekten büyülü bir ortam oluştuğunu gördüm.
APPLE’IN 13 HAZİRAN RANDEVUSU BEKLENİYOR
Apple için aplikasyon üretenlerin dünyanın dört bir yanından gelip son gelişmeleri konuşacağı toplantı (Apple WWDC, yani Worldwide Developers Conference) haziran ayının 13’ünde San Francisco’da yapılacak. Tabii tüm teknoloji dünyasının ve biz kullanıcıların kulağı da bu toplantıdan gelecek haberlerde olacak. Bizler www.haberturk.tv sitemizde zaten bu dünyadan gelen her habere duyarlıyız ve bunları sizlere dikkatli biçimde aktarıyoruz. Bu toplantıyı da en iyi şekilde izleyeceğimize emin olabilirsiniz.
[status publish]
[geotag on]
[publicize off|twitter|facebook]
[category güvenlik]
[tags YENİ DÜNYA DÜZENİ DOSYASI, SERDAR TURGUT, THE NEW WORLD ORDER]